305283DE ARCHITEC. LIB. VII.
MARMOR non eodem genere omnibus regionibus
procreatur, ſed quibuſdam locis glebæ (vt ſalis) micas
perlucidas habentes, naſcuntur, quæ contuſæ & moli-
tæ, præſtant tectoriis & coronariis operibus vtilita-
tem. Quibus autem locis hæ copiæ non ſunt, cæmen-
ta marmorea, ſiue aſſulæ dicuntur, quæ marmorarii ex
operibus deiiciunt, pilis ferreis contunduntur, cribrisq́; excernuntur. Eæ
autem excretæ tribus generibus ſeponuntur, & quæ pars grandior fue-
rit, quemadmodum ſuprà ſcriptum eſt, arenato primum cum calce indu-
citur, deinde ſequens, ac tertio, quæ ſubtilior fuerit. Quibus inductis & di-
ligenti tectoriorum fricatione leuigatis, de coloribus ratio habeatur, vti
in his perlucentes exprimant ſplendores, quorum hæc erit differentia &
apparatio.
procreatur, ſed quibuſdam locis glebæ (vt ſalis) micas
perlucidas habentes, naſcuntur, quæ contuſæ & moli-
tæ, præſtant tectoriis & coronariis operibus vtilita-
tem. Quibus autem locis hæ copiæ non ſunt, cæmen-
ta marmorea, ſiue aſſulæ dicuntur, quæ marmorarii ex
operibus deiiciunt, pilis ferreis contunduntur, cribrisq́; excernuntur. Eæ
autem excretæ tribus generibus ſeponuntur, & quæ pars grandior fue-
rit, quemadmodum ſuprà ſcriptum eſt, arenato primum cum calce indu-
citur, deinde ſequens, ac tertio, quæ ſubtilior fuerit. Quibus inductis & di-
ligenti tectoriorum fricatione leuigatis, de coloribus ratio habeatur, vti
in his perlucentes exprimant ſplendores, quorum hæc erit differentia &
apparatio.
IN CAPVT VI. ANNOTAT.
Et coronarijs operibus.
] Coronarium op{us} dupliciter intelligitur, aut
enim pro ornamento camerarum dicitur, vt hoc cap. & quarto, de quib{us} coronis
ſcripſit cap. III. aut pro coronis ſumitur, quib{us} præcinguntur parietes, id\’ eſt du-
plex, intestinum & albarium, id eſt ex materie, & ex calce, vt lib. V. cap. II.
enim pro ornamento camerarum dicitur, vt hoc cap. & quarto, de quib{us} coronis
ſcripſit cap. III. aut pro coronis ſumitur, quib{us} præcinguntur parietes, id\’ eſt du-
plex, intestinum & albarium, id eſt ex materie, & ex calce, vt lib. V. cap. II.
Siue aſſulæ dicuntur.
] Aſſul{as} vocat, qu{as} Græci σΗ\’νρους dicunt, id eſt
fragmenta, ſine frustula, quæ ſcalpendo marmore excidunt. Sunt enim & aſſulæ,
Sexto Pompeio teste, quæ ſunt ſecurib{us} excuſſæ, vti apud Plinium, libri vigeſimi-
noni capite ſecundo, Alij aſſulis tædæ ſubiectis & ſubinde inſtratis oleo aſperſam
accendunt. Nam in impreßis codicib{us} hastulis legitur. Ea fragmenta ferreis pi-
ſtillis tunduntur, & ſetaceis incerniculis triplici differentia cribrantur ad tecto-
ria, quod craßißimum fuerit, ſubactum inducitur primò, id vbi aruerit, mediocri
fit ſecundum corium, ſubtilißimo tertium corium dirigitur. Ab aſſulis Plaut{us} in
Captiuis dixit aſſulatim, Plini{us} verò lib. XII. cap. XXII. aſſuloſe.
fragmenta, ſine frustula, quæ ſcalpendo marmore excidunt. Sunt enim & aſſulæ,
Sexto Pompeio teste, quæ ſunt ſecurib{us} excuſſæ, vti apud Plinium, libri vigeſimi-
noni capite ſecundo, Alij aſſulis tædæ ſubiectis & ſubinde inſtratis oleo aſperſam
accendunt. Nam in impreßis codicib{us} hastulis legitur. Ea fragmenta ferreis pi-
ſtillis tunduntur, & ſetaceis incerniculis triplici differentia cribrantur ad tecto-
ria, quod craßißimum fuerit, ſubactum inducitur primò, id vbi aruerit, mediocri
fit ſecundum corium, ſubtilißimo tertium corium dirigitur. Ab aſſulis Plaut{us} in
Captiuis dixit aſſulatim, Plini{us} verò lib. XII. cap. XXII. aſſuloſe.
Quemadmodum ſuprà ſcriptum eſt.
] Hui{us} libri, capite tertio.
De colorib{us}, & primum de ochra. # CAP. VII.
COLORES alii ſunt qui per ſe certis locis procrean-
tur, & inde fodiuntur: nonnulli ex aliis rebus tracta-
tionibus, aut mixtionibus, ſeu temperaturis compoſiti
perſiciuntur, vti præſtent eadem in operibus vtilita-
tem. Primum autem exponemus quæ per ſe naſcen-
tia fodiuntur, vti quod Græci ὦλρα dicitur. Hæc verò
multis locis (vt etiam in Italia) inuenitur, ſed quæ fuerat optima, Attica,
ideo nunc non habetur, quod Athenis argenti fodinæ cum habuerunt fa-
milias, tunc ſpecus ſub terra fodiebantur ad argentum inueniendum.
tur, & inde fodiuntur: nonnulli ex aliis rebus tracta-
tionibus, aut mixtionibus, ſeu temperaturis compoſiti
perſiciuntur, vti præſtent eadem in operibus vtilita-
tem. Primum autem exponemus quæ per ſe naſcen-
tia fodiuntur, vti quod Græci ὦλρα dicitur. Hæc verò
multis locis (vt etiam in Italia) inuenitur, ſed quæ fuerat optima, Attica,
ideo nunc non habetur, quod Athenis argenti fodinæ cum habuerunt fa-
milias, tunc ſpecus ſub terra fodiebantur ad argentum inueniendum.