297275DE ARCHITEC. LIB. VII.
ſtructiles, at etiam è marmore.
quod indicat Plini{us} Secund{us} epistolarum libro
quinto. Delicatiores marmoreis crustis ſtructiles vestiebant, aliqui veterum parie-
tum exciſis tectorijs marmorum varietates imitati ſunt. Non defuerunt qui atra-
mento tectorio ſubigerent, interſparſis cuneis pictis, hoc eſt parib{us} triangulis ita
iunctis vt quadrangulum efficerent alternantes colores. Fecerunt & ex intestino
opere, quod gen{us} ſeſſui non ingratum æt{as} nostra retinuit. Figura non vna fuit: he-
micycli etiam fuiſſe monſtrat Martialis libro decimo vbi parat conuiuium, Septem
ſigma capit, ſex ſum{us}, adde lupum, & lib. XIIII. Accipe lunata ſcriptum te-
ſtudine ſigma, Octo capit, veni{as} quiſquis amic{us} erit. Sigma enim Græcorum octa-
uam & decimam literam latinorum tertiæ fuiſſe ſimilem probant manu ſcripti
codices, & marmora: vt manifest{us} ſit eorum error, qui in formam S. literæ ſpiris
inuolui tradidere. Quem tamen Egnati{us} in Lampridij Heliogabalum ſecut{us} eſt.
quinto. Delicatiores marmoreis crustis ſtructiles vestiebant, aliqui veterum parie-
tum exciſis tectorijs marmorum varietates imitati ſunt. Non defuerunt qui atra-
mento tectorio ſubigerent, interſparſis cuneis pictis, hoc eſt parib{us} triangulis ita
iunctis vt quadrangulum efficerent alternantes colores. Fecerunt & ex intestino
opere, quod gen{us} ſeſſui non ingratum æt{as} nostra retinuit. Figura non vna fuit: he-
micycli etiam fuiſſe monſtrat Martialis libro decimo vbi parat conuiuium, Septem
ſigma capit, ſex ſum{us}, adde lupum, & lib. XIIII. Accipe lunata ſcriptum te-
ſtudine ſigma, Octo capit, veni{as} quiſquis amic{us} erit. Sigma enim Græcorum octa-
uam & decimam literam latinorum tertiæ fuiſſe ſimilem probant manu ſcripti
codices, & marmora: vt manifest{us} ſit eorum error, qui in formam S. literæ ſpiris
inuolui tradidere. Quem tamen Egnati{us} in Lampridij Heliogabalum ſecut{us} eſt.
Et ſpeculorum diuiſionibus.
] Neque enim vlla ſpecula reddunt cer-
tiores imagines, quàm buiuſmodi expolita tectoria, aut leuigatæ marmoreæ crustæ.
Ad quam rem vidim{us} Venetijs, & Romæ ſmirillo & tripolea vti, ſicuti nos do-
cem{us} lib. de polituris. Specula autem fieri ſolita ex ſtamno, & poſtea argentea, tra-
dit Plini{us} lib. XXXIII. cap. IX. Sencca (vt id quoque addam) lib. I. natura-
lium quæstionum, cap. XVIII. prodit inuenta eſſe ſpecula, vt home ipſe ſe noſce-
ret, formoſ{us} vt vitaret infamiam, deformis, vt ſciret redimendum eſſe virtutib{us},
quicquid corpori deeſſet: iuuenis, vt flore ætatis admoneretur illud temp{us} eſſe di-
ſcendi: ſenex vt indecora canis deponeret, & de morte aliquid cogitaret.
tiores imagines, quàm buiuſmodi expolita tectoria, aut leuigatæ marmoreæ crustæ.
Ad quam rem vidim{us} Venetijs, & Romæ ſmirillo & tripolea vti, ſicuti nos do-
cem{us} lib. de polituris. Specula autem fieri ſolita ex ſtamno, & poſtea argentea, tra-
dit Plini{us} lib. XXXIII. cap. IX. Sencca (vt id quoque addam) lib. I. natura-
lium quæstionum, cap. XVIII. prodit inuenta eſſe ſpecula, vt home ipſe ſe noſce-
ret, formoſ{us} vt vitaret infamiam, deformis, vt ſciret redimendum eſſe virtutib{us},
quicquid corpori deeſſet: iuuenis, vt flore ætatis admoneretur illud temp{us} eſſe di-
ſcendi: ſenex vt indecora canis deponeret, & de morte aliquid cogitaret.
Sin autem in craticijs tectoria erunt ſacienda.
] Craticij parietes
fiunt ex directis & tranſuerſis lignis, aut cannis poti{us} intextis in cratis modum,
vt lib. II. cap. VIII. A Papiniano lib. Pandect. XVII. pro ſocio ex Mela dicitur
paries concratici{us}, id eſt cratici{us} inter duos communis, ſiue qui inter duos confi-
nes ſtruitur, & quaſi intergeritur. vnde intergerinum appellant Plin. lib. XXXV.
cap. XV. & Sext{us} Pompei{us}.
fiunt ex directis & tranſuerſis lignis, aut cannis poti{us} intextis in cratis modum,
vt lib. II. cap. VIII. A Papiniano lib. Pandect. XVII. pro ſocio ex Mela dicitur
paries concratici{us}, id eſt cratici{us} inter duos communis, ſiue qui inter duos confi-
nes ſtruitur, & quaſi intergeritur. vnde intergerinum appellant Plin. lib. XXXV.
cap. XV. & Sext{us} Pompei{us}.
Clauis muſcarijs perpetuæ figantur.
] Muſcarios clauos interpretor,
qui ſunt vmbellati, id eſt capite latiore, & expaſſo in orbem cacumine: quomodo
umbellatos fæniculi, ſambuci, & aniſi dicim{us} flores. Nam quæ Dioſcorides dicit
σκιά{δι}ια, id eſt com{as} & vmbell{as}, Plini{us} lib. XII. cap. XXVI. vocat muſca-
ria. Semine, inquit, in muſcaria pendente. Sunt & alij claui vncinati, id eſt non cir-
culato capite, ſed qui pro vmbella vncum habent Vncinos Vitruui{us} lib. V. cap. X.
appellat, quo nomine & quos vulgò cramponos appellam{us} intelligi placet. Riſi ali-
quando, imo veri{us} lacrymis ſum proſequut{us} quorundam antiquariorum (ſi dijs
placet) iudicium, qui belliſsimè putant cum antiquitate actum, ſi ruin{as} omnes, ſi
omnia refoſſa comprobauerint, aut veterum ſcripta, ceu regulam Lesbiam ad ea ac-
commodauerint. Ego verò & antiquorum aliquos ſibi ſcio indulſiſſe, & ex eis ve-
hementer eſſe hallucinatos quoſdam. Sed ad rem. Cum hæc ſcripſiſſem, in Vaticanæ
ædis cella (quæ vestra eſſe, id eſt Regum Franciæ dicitur) quando pilæ fundamen-
ta procurantur, maximæ molis marmorea arca reperta eſt: ea non leuib{us} argumen-
tis Mariæ Honorij Imperatoris coniugis credita eſt fuiſſe ſepulcrum. Ibi præter au-
ratam vestem, pallium\’ & oſſa, multa in capſula muliebris mundi inventa ſu-
pellex. In ijs vaſcula, annuli, monilia, bulla, diſcriminalis ac{us}, & claui, quib{us}
qui ſunt vmbellati, id eſt capite latiore, & expaſſo in orbem cacumine: quomodo
umbellatos fæniculi, ſambuci, & aniſi dicim{us} flores. Nam quæ Dioſcorides dicit
σκιά{δι}ια, id eſt com{as} & vmbell{as}, Plini{us} lib. XII. cap. XXVI. vocat muſca-
ria. Semine, inquit, in muſcaria pendente. Sunt & alij claui vncinati, id eſt non cir-
culato capite, ſed qui pro vmbella vncum habent Vncinos Vitruui{us} lib. V. cap. X.
appellat, quo nomine & quos vulgò cramponos appellam{us} intelligi placet. Riſi ali-
quando, imo veri{us} lacrymis ſum proſequut{us} quorundam antiquariorum (ſi dijs
placet) iudicium, qui belliſsimè putant cum antiquitate actum, ſi ruin{as} omnes, ſi
omnia refoſſa comprobauerint, aut veterum ſcripta, ceu regulam Lesbiam ad ea ac-
commodauerint. Ego verò & antiquorum aliquos ſibi ſcio indulſiſſe, & ex eis ve-
hementer eſſe hallucinatos quoſdam. Sed ad rem. Cum hæc ſcripſiſſem, in Vaticanæ
ædis cella (quæ vestra eſſe, id eſt Regum Franciæ dicitur) quando pilæ fundamen-
ta procurantur, maximæ molis marmorea arca reperta eſt: ea non leuib{us} argumen-
tis Mariæ Honorij Imperatoris coniugis credita eſt fuiſſe ſepulcrum. Ibi præter au-
ratam vestem, pallium\’ & oſſa, multa in capſula muliebris mundi inventa ſu-
pellex. In ijs vaſcula, annuli, monilia, bulla, diſcriminalis ac{us}, & claui, quib{us}
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib