319297DE ARCHITEC. LIB. VII.
caniculæ ardores ex ſpecu quodam distillat, &
colligitur.
Tertiam à ſimilitudine
vermium ſcoleciam vocant. Vide ne cum Guidone Cauliacio æruginem florem
æris dic{as}. Eſt ἄνθ{ος} χαλκ{ομ~} res diuerſa, ex Dioſcoride & cæteris, grana ſcilicet
parua quædam, à partib{us} æris proſilientia, cùm affuſa aqua refrigeratur. Chal-
canthum autem, quod Latini atramentum ſutorium appellant, recentiores vitrio-
lum, duplici differentia reperitur, eſt enim natiuum quod copperoſam vocant, eſt
& facticium.
vermium ſcoleciam vocant. Vide ne cum Guidone Cauliacio æruginem florem
æris dic{as}. Eſt ἄνθ{ος} χαλκ{ομ~} res diuerſa, ex Dioſcoride & cæteris, grana ſcilicet
parua quædam, à partib{us} æris proſilientia, cùm affuſa aqua refrigeratur. Chal-
canthum autem, quod Latini atramentum ſutorium appellant, recentiores vitrio-
lum, duplici differentia reperitur, eſt enim natiuum quod copperoſam vocant, eſt
& facticium.
Ad ignis incendium efficitur Sandaracha.
] Sandaracha eſt du-
plex, foßitia colore Cinnabaris, quam dixim{us} id eſſe, quod à vulgo arſenicon ru-
brum vocaretur, & facticia, ceruſſa in fornace cremata. Dioſcorides libro quinto
cap. LIII. & Galen{us} libro nono ſimplicium medicamentorum, aiunt ſandycem
appellari. Aëti{us} libri ſecundi cap. LIX. Syricum etiam tradit vocari. Paul{us}
Aegineta libro ſeptimo Syricum, Sericum´ue, ſicuti legit Hermola{us}, ſcribit. A quo
puto nominatum ſericinum vnguentum à Ioanne Meſue in Antidotis, etiam ſi non
poſtremæ notæ medicis à ſerico vellere dictum, & existimatum, & ſcriptis man-
datum ſit. Meam ſententiam adiuuat, quòd præcedente capite, de vnguento quod
ceruſſa vocatur, verba fecerit. Ea autem eſt Serapionis minium, & ferè officina-
rum, natiuum enim haud temere inueni{as}, ſed quod plumbo, & ceruſſa factum
ſit. Plini{us} lib. XXXV. cap. VII. fieri ſandycem vult è ceruſſa, æqua portione ru-
brica admista, Syricum verò Sinopide & Sandyce mixtis. Hoc ſublini aurum &
capite ſeptimo lib. XXXIII. dixerat, quanquam peruerſe pro Syrico Scyrico ad
hanc diem ſcriptum eſt. Illorum verò hic errorem tacere non poſſum, qui, in memo-
rato triceſimiquinti libri capite, cum enumerat colorum qui finguntur viliores, Sy-
ricum & atramentum iungant, ceu Syricum adiectiuum ſit. Cæterùm Plini{us}
idem, vt eo reuertamur vnde digreßi ſum{us}, Sandycem in illo Bucolico Vergilij
verſu, Sponte ſua ſandyx paſcentes vestiet agnos, pro herba interpretat{us} eſt, quem
ſecut{us} eſt Serui{us}. Ego ſum ſemper pro colore interpretat{us}, & niſi fallor, meli{us},
vt ſit ſenſ{us}, nulla arte, nulláue fraude videbuntur ſandycini coloris agni, quin &
omnib{us} colorib{us}, quos ſolet mentiri lana, ſponte conſpicui erunt, nec erit infecto-
rum cortinis posteris ſecuis op{us}. Neque tamen neſcim{us} in dictionarijs Sandycem
deſcribi herbam delicatæ olfacturæ, breui caule, & in alijs fœniculo ſimilem, ſed
id fit incerto & præterito autore. Quod\’ magis mirandum eſt, peculiarem ei lau-
dem tribuunt, quòd fatigato Venere corpori ſuccurrat, marcentes\’ ſenio iam coit{us}
excitet. Id verò, quem laudant, Plini{us} libri viceſimiſecundi capite XXII. ſcandi-
ci, quæ in olere ſyluestri à Græcis ponitur, tribuit, hoc tamen non vidit interpres
Virgilij Mancinell{us}. Non ſine magna nominum confuſione, Mauritani, quos vulg{us}
Arabes appellat, Serapion, Albugerig, Bedigor{as}, Meſarugie, Aben Meſuai, Abix,
Atabati, Rhaɀes, Iſaac eben Amram, & cæteri, aut poti{us} eorũ interpretes, Sanda-
racham noſtrum vernicem appellant, cum illa exitiale ſit medicamentum, is verò
res ſalubris, gummi ſcilicet iuniperi, quo tuſo linim{us} chart{as}, ne bibulæ ſint, di-
ct{us} vernix, quaſi veris ros. Vere enim potißimum gummi gignitur, & æstate
perficitur. Eſt & vernicis factitij gen{us}, quo pictores colores illuminant, id eſt quo
colorib{us} lucem tribuunt, is fit gummi iuniperi puluiſculo, & aloë ex oleo nucum
iuglandium, aut lini. Ita ergo habeto. Sandaracha in libris Mauritanorum,
plex, foßitia colore Cinnabaris, quam dixim{us} id eſſe, quod à vulgo arſenicon ru-
brum vocaretur, & facticia, ceruſſa in fornace cremata. Dioſcorides libro quinto
cap. LIII. & Galen{us} libro nono ſimplicium medicamentorum, aiunt ſandycem
appellari. Aëti{us} libri ſecundi cap. LIX. Syricum etiam tradit vocari. Paul{us}
Aegineta libro ſeptimo Syricum, Sericum´ue, ſicuti legit Hermola{us}, ſcribit. A quo
puto nominatum ſericinum vnguentum à Ioanne Meſue in Antidotis, etiam ſi non
poſtremæ notæ medicis à ſerico vellere dictum, & existimatum, & ſcriptis man-
datum ſit. Meam ſententiam adiuuat, quòd præcedente capite, de vnguento quod
ceruſſa vocatur, verba fecerit. Ea autem eſt Serapionis minium, & ferè officina-
rum, natiuum enim haud temere inueni{as}, ſed quod plumbo, & ceruſſa factum
ſit. Plini{us} lib. XXXV. cap. VII. fieri ſandycem vult è ceruſſa, æqua portione ru-
brica admista, Syricum verò Sinopide & Sandyce mixtis. Hoc ſublini aurum &
capite ſeptimo lib. XXXIII. dixerat, quanquam peruerſe pro Syrico Scyrico ad
hanc diem ſcriptum eſt. Illorum verò hic errorem tacere non poſſum, qui, in memo-
rato triceſimiquinti libri capite, cum enumerat colorum qui finguntur viliores, Sy-
ricum & atramentum iungant, ceu Syricum adiectiuum ſit. Cæterùm Plini{us}
idem, vt eo reuertamur vnde digreßi ſum{us}, Sandycem in illo Bucolico Vergilij
verſu, Sponte ſua ſandyx paſcentes vestiet agnos, pro herba interpretat{us} eſt, quem
ſecut{us} eſt Serui{us}. Ego ſum ſemper pro colore interpretat{us}, & niſi fallor, meli{us},
vt ſit ſenſ{us}, nulla arte, nulláue fraude videbuntur ſandycini coloris agni, quin &
omnib{us} colorib{us}, quos ſolet mentiri lana, ſponte conſpicui erunt, nec erit infecto-
rum cortinis posteris ſecuis op{us}. Neque tamen neſcim{us} in dictionarijs Sandycem
deſcribi herbam delicatæ olfacturæ, breui caule, & in alijs fœniculo ſimilem, ſed
id fit incerto & præterito autore. Quod\’ magis mirandum eſt, peculiarem ei lau-
dem tribuunt, quòd fatigato Venere corpori ſuccurrat, marcentes\’ ſenio iam coit{us}
excitet. Id verò, quem laudant, Plini{us} libri viceſimiſecundi capite XXII. ſcandi-
ci, quæ in olere ſyluestri à Græcis ponitur, tribuit, hoc tamen non vidit interpres
Virgilij Mancinell{us}. Non ſine magna nominum confuſione, Mauritani, quos vulg{us}
Arabes appellat, Serapion, Albugerig, Bedigor{as}, Meſarugie, Aben Meſuai, Abix,
Atabati, Rhaɀes, Iſaac eben Amram, & cæteri, aut poti{us} eorũ interpretes, Sanda-
racham noſtrum vernicem appellant, cum illa exitiale ſit medicamentum, is verò
res ſalubris, gummi ſcilicet iuniperi, quo tuſo linim{us} chart{as}, ne bibulæ ſint, di-
ct{us} vernix, quaſi veris ros. Vere enim potißimum gummi gignitur, & æstate
perficitur. Eſt & vernicis factitij gen{us}, quo pictores colores illuminant, id eſt quo
colorib{us} lucem tribuunt, is fit gummi iuniperi puluiſculo, & aloë ex oleo nucum
iuglandium, aut lini. Ita ergo habeto. Sandaracha in libris Mauritanorum,
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib