328306M. VITRVVII POLL.
Aqua verò non ſolum potus, &
c.
] De aquæ præstantia &
vtilita-
tib{us} hunc in modum à Plinio eſt traditum lib. XXXI. cap. I. Hoc elementum
cæteris omnib{us} imperat, terram deuorant aquæ, flammam necant, ſcandunt in
ſublime, & cœlum quoque ſibi vendicant, ac nubium obtentu vitalem ſpiritum
ſtrangulant quæ cauſa fulmina elidit, ipſo ſecum diſcordante mundo. Quid eſſe mi-
rabili{us} poteſt aquis in cœlo ſtantib{us}? At illæ, ceu parum ſit in tantam peruenire
altitudinem, rapiunt eò ſecum piſcium examina, ſæpe etiam lapides ſubuehunt,
portantes aliena pondera. Eædem cadentes omnium terra naſcentium cauſa fiunt.
Prorſ{us} mirabili natura, ſi quis velit reputare, vt fruges gignantur, arbores fru-
tices\’ viuant, in cœlum migrare aqu{as}, animam\’ etiam herbis vitalem inde de-
ferre, iusta confeßione, omnes terræ quoque vires aquarum eſſe beneficij. Differen-
tiæ hæ creduntur, φρεατί{αι} puteales, πΗλαί{αι} fontanales, ῥυτ{αμ} fluentes, ςάσιμ{αμ}
ſtagnantes, & συλλογι{αί}{αμ} collectitiæ. Pluuialium, id eſt τ\~εμ ὀμβ{ει}εμ, quædam
nubium attritu, fulgetris, tonitrib{us}\’ exprimuntur, qu{as} ἀ{ςτ}ραπαίας & βρονΤι{αί}ας
vocant: quædam fulminib{us} excutiuntur, qu{as} κεραιωίας dixerunt. Fontium
aqu{as} ſalubritatem ægris corporib{us} afferre autor eſt apud Iulium Frontinum
C. Amaran{us} Apollinaris.
tib{us} hunc in modum à Plinio eſt traditum lib. XXXI. cap. I. Hoc elementum
cæteris omnib{us} imperat, terram deuorant aquæ, flammam necant, ſcandunt in
ſublime, & cœlum quoque ſibi vendicant, ac nubium obtentu vitalem ſpiritum
ſtrangulant quæ cauſa fulmina elidit, ipſo ſecum diſcordante mundo. Quid eſſe mi-
rabili{us} poteſt aquis in cœlo ſtantib{us}? At illæ, ceu parum ſit in tantam peruenire
altitudinem, rapiunt eò ſecum piſcium examina, ſæpe etiam lapides ſubuehunt,
portantes aliena pondera. Eædem cadentes omnium terra naſcentium cauſa fiunt.
Prorſ{us} mirabili natura, ſi quis velit reputare, vt fruges gignantur, arbores fru-
tices\’ viuant, in cœlum migrare aqu{as}, animam\’ etiam herbis vitalem inde de-
ferre, iusta confeßione, omnes terræ quoque vires aquarum eſſe beneficij. Differen-
tiæ hæ creduntur, φρεατί{αι} puteales, πΗλαί{αι} fontanales, ῥυτ{αμ} fluentes, ςάσιμ{αμ}
ſtagnantes, & συλλογι{αί}{αμ} collectitiæ. Pluuialium, id eſt τ\~εμ ὀμβ{ει}εμ, quædam
nubium attritu, fulgetris, tonitrib{us}\’ exprimuntur, qu{as} ἀ{ςτ}ραπαίας & βρονΤι{αί}ας
vocant: quædam fulminib{us} excutiuntur, qu{as} κεραιωίας dixerunt. Fontium
aqu{as} ſalubritatem ægris corporib{us} afferre autor eſt apud Iulium Frontinum
C. Amaran{us} Apollinaris.
Itaque cum hydriam tegunt.
] Id ceremoniarum gen{us} facilè adducor,
vt credam ad Aegyptios inuectum, postquam de deorum præstantia inter gentes
eſt certatum. Nam vt eſt ſcriptum apud suidam, cum Chaldæi ignem haberent
deum, circunferentes, quòd omnia peruinceret, vnum deum existimari volebant,
cæterarum enim gentium dij, quia ære, argento, ligno, lapide, & eiuſmodi aliqua
materia conſtarent, eos aiebant igne conſumi, Id cum ad Canopi ſacerdotem allatum
eſſet, vt erat ingenio ad astutiam compoſito, hydriæ pertuſæ aqua plenæ foramina
obduxit, & totam varijs pinxit colorib{us}, & ſimulacro (quod gubernatoris Mene-
lai eſſe ferebatur) pri{us} abſciſo capite, aptauit. Non ita multo pòſt tempore, cum
Chaldæi veniſſent, ignem\’ ſimulacro admouiſſent, facturi ipſi periculum, num poſ-
ſet & Aegyptiorum deum ſuperare, liquatat cera ſenſim effluens rimis aqua ignem
extinxit. vt Aegyptiorum Canop{us} ſacerdotis astutia Chaldæorum dei victor cœ-
perit ab alijs coli. Refertur & à Rufino eccleſiasticæ historiæ lib. XI. cap. XXXVI.
Eam (niſi fallor) hydriam graphicè expreßit Apulei{us} libro vltimo de aſino au-
reo. Vrnula (inquit) faberrimè cauata, fundo quàm rotundo, miris extrinſec{us}, ſi-
mulacris Aegyptiorum effigiata, ei{us} orificium non altiuſculè leuatum, in cana-
lem porrectum longo riuulo prominebat. Ex alia parte verò multum recedens, ſpa-
tioſa dilatatione adhærebat anſa, quam contorto nodulo ſuperſedebat aſpis ſquameæ
ceruicis ſtricto tumore ſublimis.
vt credam ad Aegyptios inuectum, postquam de deorum præstantia inter gentes
eſt certatum. Nam vt eſt ſcriptum apud suidam, cum Chaldæi ignem haberent
deum, circunferentes, quòd omnia peruinceret, vnum deum existimari volebant,
cæterarum enim gentium dij, quia ære, argento, ligno, lapide, & eiuſmodi aliqua
materia conſtarent, eos aiebant igne conſumi, Id cum ad Canopi ſacerdotem allatum
eſſet, vt erat ingenio ad astutiam compoſito, hydriæ pertuſæ aqua plenæ foramina
obduxit, & totam varijs pinxit colorib{us}, & ſimulacro (quod gubernatoris Mene-
lai eſſe ferebatur) pri{us} abſciſo capite, aptauit. Non ita multo pòſt tempore, cum
Chaldæi veniſſent, ignem\’ ſimulacro admouiſſent, facturi ipſi periculum, num poſ-
ſet & Aegyptiorum deum ſuperare, liquatat cera ſenſim effluens rimis aqua ignem
extinxit. vt Aegyptiorum Canop{us} ſacerdotis astutia Chaldæorum dei victor cœ-
perit ab alijs coli. Refertur & à Rufino eccleſiasticæ historiæ lib. XI. cap. XXXVI.
Eam (niſi fallor) hydriam graphicè expreßit Apulei{us} libro vltimo de aſino au-
reo. Vrnula (inquit) faberrimè cauata, fundo quàm rotundo, miris extrinſec{us}, ſi-
mulacris Aegyptiorum effigiata, ei{us} orificium non altiuſculè leuatum, in cana-
lem porrectum longo riuulo prominebat. Ex alia parte verò multum recedens, ſpa-
tioſa dilatatione adhærebat anſa, quam contorto nodulo ſuperſedebat aſpis ſquameæ
ceruicis ſtricto tumore ſublimis.
De aquæ inuentionib{us}. # CAP. I.
CVM ergo &
à Phyſicis, &
à Philoſophis, &
ab ſacerdotibus
iudicetur ex poteſtate aquæ omnes res conſtare, putaui, quo-
niam in prioribus ſeptem voluminibus rationes ædificiorum
ſunt expoſitæ, in hoc oportere de inuentionibus aquæ, quasq́;
habeat in locorũ proprietatibus virtutes, quibusq́; rationibus ducatur, &
iudicetur ex poteſtate aquæ omnes res conſtare, putaui, quo-
niam in prioribus ſeptem voluminibus rationes ædificiorum
ſunt expoſitæ, in hoc oportere de inuentionibus aquæ, quasq́;
habeat in locorũ proprietatibus virtutes, quibusq́; rationibus ducatur, &
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib