Vitruvius, De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

List of thumbnails

< >
241
241 (219)
242
242 (220)
243
243 (221)
244
244 (222)
245
245 (223)
246
246 (224)
247
247 (225)
248
248 (226)
249
249 (227)
250
250 (228)
< >
page |< < (222) of 530 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div140" type="section" level="1" n="121">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s12024" xml:space="preserve">
              <pb o="222" file="244" n="244" rhead="M. VITRVVII POLL."/>
            medio in ordinem creſcendo ad extremos ſeptentriones, ſub altitudine
              <lb/>
            cœli nationum ſpiritus ſonitibus grauioribus ab natura rerum expri-
              <lb/>
            muntur. </s>
            <s xml:id="echoid-s12025" xml:space="preserve">Ita videtur mundi conceptio tota, propter inclinationem, con-
              <lb/>
            ſonantiſsime per ſolis temperaturam ad harmoniam eſſe compoſita. </s>
            <s xml:id="echoid-s12026" xml:space="preserve">Igi-
              <lb/>
            tur quæ nationes ſunt inter axis meridiani cardinem, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12027" xml:space="preserve">ſeptentrionalis
              <lb/>
            medio poſitæ, vti in diagrammate muſico, medianæ vocis habent ſoni-
              <lb/>
            tum in ſermone: </s>
            <s xml:id="echoid-s12028" xml:space="preserve">quæq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12029" xml:space="preserve">progrediencibus ad ſeptentrionem ſunt natio-
              <lb/>
            nes, quod altiores habent diſtantias ad mundum, ſpiritus vocis habentes
              <lb/>
            humore repletos ad hypatas, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12030" xml:space="preserve">pro{ſl}ambanomenon à natura rerum ſo-
              <lb/>
            nitu grauiore coguntur: </s>
            <s xml:id="echoid-s12031" xml:space="preserve">vti eadem ratione medio progredientibus ad
              <lb/>
            meridiem gentes, paranetarum acutiſsimam ſonitu vocis perficiunt te-
              <lb/>
            nuitatem. </s>
            <s xml:id="echoid-s12032" xml:space="preserve">Hoc autem verum eſſe ex humidis naturæ locis, grauiora fie-
              <lb/>
            ri, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12033" xml:space="preserve">ex feruidis acutiora, licet ita experiendo animaduertere. </s>
            <s xml:id="echoid-s12034" xml:space="preserve">Calices
              <lb/>
            duo in vna fornace æquè cocti, æquoq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12035" xml:space="preserve">pondere, ad crepitumq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12036" xml:space="preserve">vno ſonitu
              <lb/>
            ſumantur, ex his vnus in aquã demittatur, poſtea ex aqua eximatur, tunc
              <lb/>
            vtrique tangantur. </s>
            <s xml:id="echoid-s12037" xml:space="preserve">Cum enim ita factum fuerit, largiter inter eos ſoni-
              <lb/>
            tus diſcrepabit, æquoq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12038" xml:space="preserve">pondere non poterunt eſſe. </s>
            <s xml:id="echoid-s12039" xml:space="preserve">Ita & </s>
            <s xml:id="echoid-s12040" xml:space="preserve">hominum cor-
              <lb/>
            pora vno genere figurationis & </s>
            <s xml:id="echoid-s12041" xml:space="preserve">vna mundi coniunctione concepta, alia
              <lb/>
            propter regionis ardorem acutum ſpiritum aëris exprimunt tactu, alia
              <lb/>
            propter humoris abundantiam grauiſsimas effundunt ſonorum qualita-
              <lb/>
            tes. </s>
            <s xml:id="echoid-s12042" xml:space="preserve">Item propter tenuitatem cœli, meridianæ nationes ex acuto feruore,
              <lb/>
            mente expeditius celeriusq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12043" xml:space="preserve">mouenturad conſiliorum cogitationes. </s>
            <s xml:id="echoid-s12044" xml:space="preserve">Se-
              <lb/>
            ptentrionales autem gentes inſuſæ craſsitudine cœli, propter obſtantiam
              <lb/>
            aëris humore refrigeratæ, ſtupentes habent mentes. </s>
            <s xml:id="echoid-s12045" xml:space="preserve">Hoc autem ita eſſe à
              <lb/>
            ſerpentibus licet aſpicere, quæ per calorem cum exhauſtam habent hu-
              <lb/>
            moris refrigerationem, tunc acerrime mouentur: </s>
            <s xml:id="echoid-s12046" xml:space="preserve">per brumalia autem & </s>
            <s xml:id="echoid-s12047" xml:space="preserve">
              <lb/>
            hyberna tempora mutatione cœli refrigeratæ, immotæ ſunt ſtupore: </s>
            <s xml:id="echoid-s12048" xml:space="preserve">ita
              <lb/>
            non eſt mirandum ſi acutiores eſſicit calidus aër hominum mentes, re-
              <lb/>
            frigeratus autem contra tardiores. </s>
            <s xml:id="echoid-s12049" xml:space="preserve">Cum ſint autem meridianæ nationes
              <lb/>
            animis acutiſsimis, infinitaq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12050" xml:space="preserve">ſolertia conſiliorum, ſimulad fortitudinem
              <lb/>
            ingrediuntur, ibi ſuccumbunt, quod habent exuctas ab ſole animorum
              <lb/>
            virtutes. </s>
            <s xml:id="echoid-s12051" xml:space="preserve">Qui verò refrigeratis naſcuntur regionibus, ad armorum vehe-
              <lb/>
            mentiam paratiores ſunt, magnisq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12052" xml:space="preserve">viribus ruunt ſine timore, ſed tardita-
              <lb/>
            te animi ſine conſiderantia irruentes, ſine ſolertia, ſuis conſiliis refringun-
              <lb/>
            guntur. </s>
            <s xml:id="echoid-s12053" xml:space="preserve">Cum ergo ab natura rerum hæc ita ſint in mundo collocata, vt
              <lb/>
            omnes nationes immoderatis mixtionibus ſint diſparatæ, placuit, vt inter
              <lb/>
            ſpatia totius orbis terrarum, regionumq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12054" xml:space="preserve">medio mundi populus Roma-
              <lb/>
            nus poſsideret fines. </s>
            <s xml:id="echoid-s12055" xml:space="preserve">Nanq; </s>
            <s xml:id="echoid-s12056" xml:space="preserve">temperatiſsimæ ad vtramq; </s>
            <s xml:id="echoid-s12057" xml:space="preserve">partem, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12058" xml:space="preserve">cor-
              <lb/>
            porum membris, animorumq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12059" xml:space="preserve">vigoribus, pro fortitudine ſunt in Italia
              <lb/>
            gentes. </s>
            <s xml:id="echoid-s12060" xml:space="preserve">Quemadmodum enini Iouis ſtella, inter Martis feruentiſsimam,
              <lb/>
            & </s>
            <s xml:id="echoid-s12061" xml:space="preserve">Saturni frigidiſsimam media currens temperatur, eadem ratione </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>