Vitruvius, De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

List of thumbnails

< >
241
241 (219)
242
242 (220)
243
243 (221)
244
244 (222)
245
245 (223)
246
246 (224)
247
247 (225)
248
248 (226)
249
249 (227)
250
250 (228)
< >
page |< < (226) of 530 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div143" type="section" level="1" n="124">
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s12203" xml:space="preserve">
              <pb o="226" file="248" n="248" rhead="M. VITRVVII POLL."/>
            primis acerrimo eſſe iudicio, cui pro loci commoditate, aut decore, artis interdum
              <lb/>
            præcepta negligenda. </s>
            <s xml:id="echoid-s12204" xml:space="preserve">Nec enim in omnib{us} locis omnes ſymmetriæ effect{us} reſpon-
              <lb/>
            dere poſſunt. </s>
            <s xml:id="echoid-s12205" xml:space="preserve">Tum animaduertendum, quib{us} rationib{us} ad loci naturam, aut ma-
              <lb/>
            gnitudinem op{us} debeat temper ari. </s>
            <s xml:id="echoid-s12206" xml:space="preserve">Ibi erit ingenio op{us} & </s>
            <s xml:id="echoid-s12207" xml:space="preserve">acumine, vt de ſymme-
              <lb/>
            trijs adiectiones aut detractiones fiant: </s>
            <s xml:id="echoid-s12208" xml:space="preserve">ingenio vt inueniat, vſu vt cognoſcat, iudici@
              <lb/>
            vt ſeligat, conſilio vt componat, arte vt perficiat quod conſtituerit. </s>
            <s xml:id="echoid-s12209" xml:space="preserve">In re autem ædi-
              <lb/>
            ficatoria la{us} eſt omnium prima iudicare quid deceat.</s>
            <s xml:id="echoid-s12210" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s12211" xml:space="preserve">Non enim veros vídetur habere vſus effectus.</s>
            <s xml:id="echoid-s12212" xml:space="preserve">] Ocutorum ſenſus
              <lb/>
            profectò acerrimus, veruntamen qui non raro fallatur. </s>
            <s xml:id="echoid-s12213" xml:space="preserve">Remi enim (quod ipſe & </s>
            <s xml:id="echoid-s12214" xml:space="preserve">
              <lb/>
            omnes fatentur) cum ſint ſub aqua recti, oculis tamen fracti videntur. </s>
            <s xml:id="echoid-s12215" xml:space="preserve">Lucretius
              <lb/>
            Lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s12216" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">I I I I</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12217" xml:space="preserve">de rerum natura.</s>
            <s xml:id="echoid-s12218" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s12219" xml:space="preserve">Quæcunque ſupra rorem ſalis edita pars eſt
              <lb/>
            Remorum, rectáſt, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12220" xml:space="preserve">recta ſupernè gubernacla,
              <lb/>
            Quà demerſa liquore obeunt, refracta videntur
              <lb/>
            Omnia conuerti, ſurſum\’ ſupina reuerti,
              <lb/>
            Et reflexa propè in ſummo fluitare liquore.</s>
            <s xml:id="echoid-s12221" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s12222" xml:space="preserve">Cauſam vel ex Ioanne Cantuarienſi Archiepiſcopo parte perſpectiuæ tertia, hanc
              <lb/>
            eſſe liquet, quòd pars, quæ in aqua eſt, propior apparet, quàm ſit re ipſa, pars quæ
              <lb/>
            extra aquam eſt, ſuo in loco apparet. </s>
            <s xml:id="echoid-s12223" xml:space="preserve">Itaque cum partes hæ directè continuæ appa-
              <lb/>
            rere non poßint, apparent continuatæ indirectè. </s>
            <s xml:id="echoid-s12224" xml:space="preserve">Reliqua, quia paucis explicari non
              <lb/>
            poſſunt, præstat ad opticæ ſcriptores reijcere. </s>
            <s xml:id="echoid-s12225" xml:space="preserve">Facit tamen ad rem, quod ſcribit Sene-
              <lb/>
            ca natur alium quæstionum lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s12226" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">I</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12227" xml:space="preserve">cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s12228" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">I I I</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12229" xml:space="preserve">Nihil, inquit, acie nostra fallacìus, non
              <lb/>
            tantum in his, à quib{us} ſubtiliter peruidendis illam colorum diuerſit{as} ſubmouet,
              <lb/>
            ſed etiam in his quoque quæ ad manum cernit. </s>
            <s xml:id="echoid-s12230" xml:space="preserve">Rem{us} integer in tenui aqua fracti
              <lb/>
            ſpeciem reddit, Poma per vitrum aſpicientib{us} multo maior a ſunt, Columnarum in-
              <lb/>
            terualla portic{us} longiores iungunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s12231" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s12232" xml:space="preserve">Ecphoræ mutulorum.</s>
            <s xml:id="echoid-s12233" xml:space="preserve">] Hoc eſt proiecturæ, ita enim & </s>
            <s xml:id="echoid-s12234" xml:space="preserve">vtitur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12235" xml:space="preserve">in-
              <lb/>
            terpretatur cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s12236" xml:space="preserve">vltimo libri tertij, Mutulos autem dixi eſſe qui à nostris Archite-
              <lb/>
            ctis corui nominantur.</s>
            <s xml:id="echoid-s12237" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s12238" xml:space="preserve">Sígnorum fíguræ promínentes, cum ſít tabula ſíne dubío
              <lb/>
            ad regulam plana.</s>
            <s xml:id="echoid-s12239" xml:space="preserve">] pictores prominenti{as} ex tabula, vmbris, lineis, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12240" xml:space="preserve">com-
              <lb/>
            minutis angulis monſtrare elaborant. </s>
            <s xml:id="echoid-s12241" xml:space="preserve">Vmbris quomodo fiat, docet Plini{us} libro
              <lb/>
              <emph style="sc">X X X V</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12242" xml:space="preserve">cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s12243" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">X I</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12244" xml:space="preserve">Omnes, inquit, qui volunt eminenti{as} videri, candicantia fa-
              <lb/>
            ciunt, colorem\’ condiunt nigro. </s>
            <s xml:id="echoid-s12245" xml:space="preserve">Magna prorſ{us} ars, in æquo extantia oſtendere, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12246" xml:space="preserve">
              <lb/>
            in confracto ſolida omnia. </s>
            <s xml:id="echoid-s12247" xml:space="preserve">Plato meminit lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s12248" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">X</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s12249" xml:space="preserve">de republica. </s>
            <s xml:id="echoid-s12250" xml:space="preserve">Sed de ea re nos libro
              <lb/>
            de pictura ſcripto docebimus, vbi præterquam quod indicabimus, quicquid ſub pi-
              <lb/>
            cturam cadit, id regulæ & </s>
            <s xml:id="echoid-s12251" xml:space="preserve">circini beneficio fieri poſſe, vtcunque pictores negent
              <lb/>
            empirici, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12252" xml:space="preserve">λογοζωγρὰφστ, {κτ} ἀ´νδτ τ{ῶυ} πράττετμ, μέχετ {τῶυ} λέγετυ, hoc eſt, non re, ſed
              <lb/>
            verbis ten{us} pictores, ita enim libet appellare penicilli ductores indignos, non quí
              <lb/>
            pingant, ſed qui nec terant colores, cuiuſmodi plurimos videmus: </s>
            <s xml:id="echoid-s12253" xml:space="preserve">egregios enim pi-
              <lb/>
            ctores, aut poti{us} tolerandos æt{as} nostra vnum atque alterum tulit: </s>
            <s xml:id="echoid-s12254" xml:space="preserve">præter inquam
              <lb/>
            quod docebim{us} circino & </s>
            <s xml:id="echoid-s12255" xml:space="preserve">regula vniuerſam pingendi rationem perfici oportere,
              <lb/>
            ostendemus, qua ſymmetria partes omnes ad vniuerſum corp{us} referantur, quotu-
              <lb/>
            plices ſunt ſtat{us} & </s>
            <s xml:id="echoid-s12256" xml:space="preserve">flex{us} corporum, & </s>
            <s xml:id="echoid-s12257" xml:space="preserve">rerum pingendarum, quaq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s12258" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>