Vitruvius, De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

List of thumbnails

< >
271
271 (249)
272
272 (250)
273
273 (251)
274
274 (252)
275
275 (253)
276
276 (254)
277
277 (255)
278
278 (256)
279
279 (257)
280
280 (258)
< >
page |< < (249) of 530 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div161" type="section" level="1" n="142">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s13385" xml:space="preserve">
              <pb o="249" file="271" n="271" rhead="DE ARCHITEC. LIB. VI."/>
            proclinationes. </s>
            <s xml:id="echoid-s13386" xml:space="preserve">Maxima autem eſſe debet cura ſubſtructionum, quod
              <lb/>
            in his infinita vitia ſolet facere terræ congeſtio. </s>
            <s xml:id="echoid-s13387" xml:space="preserve">Ea enim non poteſt eſſe
              <lb/>
            ſemper vno pondere, quo ſolet eſſe per æſtatem: </s>
            <s xml:id="echoid-s13388" xml:space="preserve">ſed hybernis temporibus
              <lb/>
            recipiendo ex imbribus aquæ multitudinem creſcens, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13389" xml:space="preserve">pondere, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13390" xml:space="preserve">
              <lb/>
            amplitudine difrumpit & </s>
            <s xml:id="echoid-s13391" xml:space="preserve">extrudit ſtructurarum ſeptiones. </s>
            <s xml:id="echoid-s13392" xml:space="preserve">Itaque vt
              <lb/>
            huic vitio medeatur, ſic erit faciẽdum, vti primum pro amplitudine con-
              <lb/>
            geſtionis craſsitudo ſtructuræ conſtituatur: </s>
            <s xml:id="echoid-s13393" xml:space="preserve">deinde in frontibus anteri-
              <lb/>
            des ſiue eriſmæ ſint, vna ſtruantur, eæq́; </s>
            <s xml:id="echoid-s13394" xml:space="preserve">inter ſe diſtent tanto ſpatio, quan-
              <lb/>
            to altitudo ſubſtructionis eſt futura, crafsitudine eadem qua ſubſtructio.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s13395" xml:space="preserve">Procurrant autem ab imo, per quam craſsitudo conſtituta fucrit ſubſtru-
              <lb/>
            ctionis, deinde contrahantur gradatim, ita vti ſummam habeant promi-
              <lb/>
            nentiam quanta operis eſt craſsitudo. </s>
            <s xml:id="echoid-s13396" xml:space="preserve">Præterea introrſus contra terre-
              <lb/>
            num, vti dentes coniuncti muro ſerratim ſtruantur, vti ſinguli dentes ab
              <lb/>
            muro tantum diſcedant, quanta altitudo futura erit fubſtructionis. </s>
            <s xml:id="echoid-s13397" xml:space="preserve">Craſ-
              <lb/>
            ſitudinis autem habeant dentium ſtructuræ vti muri. </s>
            <s xml:id="echoid-s13398" xml:space="preserve">Item in extremis
              <lb/>
            angulis cum receſſum fuerit ab interiore angulo, ſpatio altitudinis ſub-
              <lb/>
            ſtructionis in vtramq; </s>
            <s xml:id="echoid-s13399" xml:space="preserve">partem ſignetur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13400" xml:space="preserve">ab his ſignis diagonios ſtructu-
              <lb/>
            ra collocetur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13401" xml:space="preserve">ab ea media, altera coniuncta cum angulo muri. </s>
            <s xml:id="echoid-s13402" xml:space="preserve">Ita den-
              <lb/>
            tes & </s>
            <s xml:id="echoid-s13403" xml:space="preserve">diagoniæ ſtructuræ non patientur tota vi premere murum, ſed
              <lb/>
            diſsipabunt retinendo impetum congeſtionis. </s>
            <s xml:id="echoid-s13404" xml:space="preserve">Quemadmodum opera ſi-
              <lb/>
            ne vitiis oporteat conſtitui, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13405" xml:space="preserve">vti caueatur incipientibus expoſui: </s>
            <s xml:id="echoid-s13406" xml:space="preserve">nanque
              <lb/>
            de regulis aut tignis aut aſſeribus immutandis, non eadem eſt cura, quem-
              <lb/>
            admodum de his, quod ea quamuis ſint vitioſa, ſaciliter mutantur. </s>
            <s xml:id="echoid-s13407" xml:space="preserve">Ita
              <lb/>
            quæ nec ſolida quidem putantur eſſe, quibus rationibus hæc poterunt
              <lb/>
            eſſe firma, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13408" xml:space="preserve">quemadmodum inſtituantur, expoſui. </s>
            <s xml:id="echoid-s13409" xml:space="preserve">Quibus autem co-
              <lb/>
            piarum generibus oporteat vti, non eſt Architecti poteſtas: </s>
            <s xml:id="echoid-s13410" xml:space="preserve">ideo quod
              <lb/>
            non in omnibus locis omnia genera copiarum naſcuntur, vti in proximo
              <lb/>
            volumine eſt expoſitum. </s>
            <s xml:id="echoid-s13411" xml:space="preserve">Præterea in domini eſt poteſtate, vtrum lateri-
              <lb/>
            tio, an cementicio, an ſaxo quadrato velit ædificare. </s>
            <s xml:id="echoid-s13412" xml:space="preserve">Itaque omnium ope-
              <lb/>
            rum probationes tripartito conſiderantur, id eſt, fabrili ſubtilitate, ma-
              <lb/>
            gnificentia, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13413" xml:space="preserve">diſpoſitione. </s>
            <s xml:id="echoid-s13414" xml:space="preserve">Cum magnificenter opus perfectum aſpicie-
              <lb/>
            tur, ab omni poteſtate, impenſæ laudabuntur:</s>
            <s xml:id="echoid-s13415" xml:space="preserve">cum ſubtiliter, officinatoris
              <lb/>
            probabitur exactio: </s>
            <s xml:id="echoid-s13416" xml:space="preserve">cum verò venuſtate, proportionibus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13417" xml:space="preserve">ſymmetriis
              <lb/>
            habuerit autoritatem, tuncſuerit gloria Architecti. </s>
            <s xml:id="echoid-s13418" xml:space="preserve">Hæc autem recte
              <lb/>
            conſtituuntur, cum is & </s>
            <s xml:id="echoid-s13419" xml:space="preserve">à fabris, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13420" xml:space="preserve">ab idiotis patiatur accipere ſe conſilia. </s>
            <s xml:id="echoid-s13421" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Nanque omnes homines, non ſolum Architecti, quod eſt bonum poſſunt
              <lb/>
            probare: </s>
            <s xml:id="echoid-s13422" xml:space="preserve">ſed inter idiotas & </s>
            <s xml:id="echoid-s13423" xml:space="preserve">eos hoc eſt diſcrimen, quod idiota, niſi fa-
              <lb/>
            ctum viderit, non poteſt ſcire quid ſuturum ſit: </s>
            <s xml:id="echoid-s13424" xml:space="preserve">Architectus autem, ſimul
              <lb/>
            animo conſtituerit, antequam inceperit, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13425" xml:space="preserve">venuſtate, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13426" xml:space="preserve">vſu, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13427" xml:space="preserve">decore. </s>
            <s xml:id="echoid-s13428" xml:space="preserve">
              <lb/>
            quale ſit futurum, habet definitum. </s>
            <s xml:id="echoid-s13429" xml:space="preserve">Quas res priuatis ædificiis vtiles pu-
              <lb/>
            taui, & </s>
            <s xml:id="echoid-s13430" xml:space="preserve">quemadmodum ſit faciendum, quàm apertiſsime potui, perſcripſi.</s>
            <s xml:id="echoid-s13431" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>