Vitruvius, De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

List of thumbnails

< >
291
291 (269)
292
292 (270)
293
293 (271)
294
294 (272)
295
295 (273)
296
296 (274)
297
297 (275)
298
298 (276)
299
299 (277)
300
300 (278)
< >
page |< < (274) of 530 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div170" type="section" level="1" n="151">
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s14708" xml:space="preserve">
              <pb o="274" file="296" n="296" rhead="M. VITRVVII POLL."/>
            tur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14709" xml:space="preserve">poſt. </s>
            <s xml:id="echoid-s14710" xml:space="preserve">ita erit atramentum tectorib{us} non inuenustum Varro libri tertij de re
              <lb/>
            rustica, cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s14711" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">II</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14712" xml:space="preserve">Quam neque pictor, neque tector vidit vnquam.</s>
            <s xml:id="echoid-s14713" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s14714" xml:space="preserve">Sed etiam mortario collocato.</s>
            <s xml:id="echoid-s14715" xml:space="preserve">] Mortarium dixit pro loco, vbi adnit-
              <lb/>
            tente certatim hominum multitudine, materia pinſitur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14716" xml:space="preserve">ſubigitur, vti antè pro
              <lb/>
            conceptaculo ſiue lacuſculo, et alueo, cum ait, ſed purũ ferrum è mortario liberetur.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s14717" xml:space="preserve">Etiam ſi ibi pro ſubacta materia videri poßit dictum. </s>
            <s xml:id="echoid-s14718" xml:space="preserve">Hoc autem ſic expreßit Pli-
              <lb/>
            ni{us} lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s14719" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">XXXVI</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14720" xml:space="preserve">cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s14721" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">XXIII</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14722" xml:space="preserve">In Græcia tectorijs etiam harenatum quod indu-
              <lb/>
            cturi ſunt, pri{us} in mortar{io} ligneis vectib{us} ſubigunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s14723" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s14724" xml:space="preserve">Itaque parietibus veteribus nonnulli cruſtas excidentes.</s>
            <s xml:id="echoid-s14725" xml:space="preserve">] Si
              <lb/>
            pro geometrarum, arithmeticorum\’ menſulis abacos intelligere placet, Senſ{us} hic
              <lb/>
            erit horum verborum, Tectoriorum tanta fuit apud veteres craßitudo, vt exectis
              <lb/>
            geometræ, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14726" xml:space="preserve">logistæ, id eſt algoristæ in ſupputationib{us} ſuis pro menſulis & </s>
            <s xml:id="echoid-s14727" xml:space="preserve">tabu-
              <lb/>
            lis deformatorys vterentur. </s>
            <s xml:id="echoid-s14728" xml:space="preserve">Porrò autem illud admonendum puto, vſos eſſe antiquos
              <lb/>
            ad parietum tectoria, præter albarium op{us} atque marmoratum, ſectis in quadra-
              <lb/>
            ta, tabul{as}, ſexangula, triquetra, marmoribus, alabastrite, porphyrite, ophite, iaſpide,
              <lb/>
            & </s>
            <s xml:id="echoid-s14729" xml:space="preserve">id gen{us} lapidib{us}, atque vitro Hæ adactæ crustationes nominabuntur, illæ ve-
              <lb/>
            rò inductæ, Nec tantum toti parietes vno aliquo marmoris genere operiebantur, ve-
              <lb/>
            rum & </s>
            <s xml:id="echoid-s14730" xml:space="preserve">interraſo marmore, vermiculatis\’ ad effigies rerum & </s>
            <s xml:id="echoid-s14731" xml:space="preserve">animalium cru-
              <lb/>
            ſtis. </s>
            <s xml:id="echoid-s14732" xml:space="preserve">Lapidem quoque pinxerunt, quod Claudij principatu inuentum: </s>
            <s xml:id="echoid-s14733" xml:space="preserve">Neronis verò,
              <lb/>
            macul{as}, quæ non eſſent, in crustis inſerendo vnitatem variare, vti Plini{us} Secun-
              <lb/>
            d{us} refert naturalis historiæ libri trigeſimiquinti capite primo. </s>
            <s xml:id="echoid-s14734" xml:space="preserve">Neque defuit in in-
              <lb/>
            crustationib{us} ſcalpturatum gen{us}, id eſt ſcalpro malleolo adacto ad effigiem re-
              <lb/>
            rum atque animalium exciſum. </s>
            <s xml:id="echoid-s14735" xml:space="preserve">Nam & </s>
            <s xml:id="echoid-s14736" xml:space="preserve">pauimentum ſcalpturatum fuiſſe Romæ
              <lb/>
            in æde Iouis Capitolini idem Plini{us} lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s14737" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">XXXVI</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14738" xml:space="preserve">cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s14739" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">XXV</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14740" xml:space="preserve">memorat. </s>
            <s xml:id="echoid-s14741" xml:space="preserve">Inducta-
              <lb/>
            rum verò aliæ quidem ſunt puræ, aliæ pictæ, aut cælatæ, id eſt inſignitæ ſiue aſperæ.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s14742" xml:space="preserve">Nos, niſi decipior, anaglyphicum op{us} dicere poſſum{us}, cum extabit, ſicut diaglyphi-
              <lb/>
            cum, quando introrſ{us} fiet impreßio. </s>
            <s xml:id="echoid-s14743" xml:space="preserve">Quæ pinguntur, aut in ſicco fiunt, aut in vdo: </s>
            <s xml:id="echoid-s14744" xml:space="preserve">
              <lb/>
            vdis natiu{us} color conuenit, ſiccis factici{us} Nouum inuentum eſt pictori{as} crust{as}
              <lb/>
            vernice illuminare, de quo libro ſeptimo. </s>
            <s xml:id="echoid-s14745" xml:space="preserve">Admiſcuerunt & </s>
            <s xml:id="echoid-s14746" xml:space="preserve">incrustationib{us} con-
              <lb/>
            ch{as}, potißimum fontium fornicib{us}. </s>
            <s xml:id="echoid-s14747" xml:space="preserve">Quod gen{us} videtur in villa Ciceronis ad For-
              <lb/>
            mi{as} Campaniæ oppidum, interſparſis purpuris, peloridib{us}, cæteris´ue conchis, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14748" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Romæ aliquot locis. </s>
            <s xml:id="echoid-s14749" xml:space="preserve">Id quod recentiores imitati ſunt non infeliciter.</s>
            <s xml:id="echoid-s14750" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s14751" xml:space="preserve">Cruſtas excidentes pro abacis vtuntur.</s>
            <s xml:id="echoid-s14752" xml:space="preserve">] Abac{us} autore Capella,
              <lb/>
            lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s14753" xml:space="preserve">geometriæ, res eſt depingendis deſignandis\’ opportuna formis, hoc eſt eodem in-
              <lb/>
            terprete menſula hyalini pulueris reſperſione colorata, vbi vel lineares duct{us}, vel
              <lb/>
            circulares flex{us}, vel triangulares anfract{us} radio deſcribuntur. </s>
            <s xml:id="echoid-s14754" xml:space="preserve">De quo non existi-
              <lb/>
            mo Vitruuium ſenſiſſe, ſed de ijs qui ad ſeſſum habiles ſunt, vti capite ſtatim pro-
              <lb/>
            ximo, Abaci ex atramento ſunt ſubigendi, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14755" xml:space="preserve">poliendi cuneis ſilaceis, ſeu miniaceis
              <lb/>
            interpoſitis. </s>
            <s xml:id="echoid-s14756" xml:space="preserve">Vtitur in eadem re Plini{us} libri trigeſimitertij capite vltimo, atque lib.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s14757" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">XXXV</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14758" xml:space="preserve">cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s14759" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">VI</emph>
            . </s>
            <s xml:id="echoid-s14760" xml:space="preserve">Et Sidoni{us} Epistolarum libro ſecundo, In hac (ait) ſtibadium, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14761" xml:space="preserve">
              <lb/>
            abac{us} nitens. </s>
            <s xml:id="echoid-s14762" xml:space="preserve">Stibadio enim ſiue abaco fulti conuiuæ diſcumbebant. </s>
            <s xml:id="echoid-s14763" xml:space="preserve">Vulg{us} pro
              <lb/>
            abaco corrupta & </s>
            <s xml:id="echoid-s14764" xml:space="preserve">trunca voce bancum appellat. </s>
            <s xml:id="echoid-s14765" xml:space="preserve">Sciendum enim primo herbis & </s>
            <s xml:id="echoid-s14766" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ligno ramis\’ humi ſtratos fuiſſe toros, à tortis herbis dictos, & </s>
            <s xml:id="echoid-s14767" xml:space="preserve">ab eiſdem à Græcis
              <lb/>
            ςιβάδ{ςυ}, à nostris ſtibadia: </s>
            <s xml:id="echoid-s14768" xml:space="preserve">postea inualeſcente luxuria humo ſublatos eſſe, </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>