Vitruvius
,
De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
>
291
(269)
292
(270)
293
(271)
294
(272)
295
(273)
296
(274)
297
(275)
298
(276)
299
(277)
300
(278)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
>
page
|<
<
(274)
of 530
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div170
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
151
">
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s14708
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
274
"
file
="
296
"
n
="
296
"
rhead
="
M. VITRVVII POLL.
"/>
tur, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14709
"
xml:space
="
preserve
">poſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14710
"
xml:space
="
preserve
">ita erit atramentum tectorib{us} non inuenustum Varro libri tertij de re
<
lb
/>
rustica, cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14711
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">II</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14712
"
xml:space
="
preserve
">Quam neque pictor, neque tector vidit vnquam.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14713
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s14714
"
xml:space
="
preserve
">Sed etiam mortario collocato.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14715
"
xml:space
="
preserve
">] Mortarium dixit pro loco, vbi adnit-
<
lb
/>
tente certatim hominum multitudine, materia pinſitur, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14716
"
xml:space
="
preserve
">ſubigitur, vti antè pro
<
lb
/>
conceptaculo ſiue lacuſculo, et alueo, cum ait, ſed purũ ferrum è mortario liberetur.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14717
"
xml:space
="
preserve
">Etiam ſi ibi pro ſubacta materia videri poßit dictum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14718
"
xml:space
="
preserve
">Hoc autem ſic expreßit Pli-
<
lb
/>
ni{us} lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14719
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">XXXVI</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14720
"
xml:space
="
preserve
">cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14721
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">XXIII</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14722
"
xml:space
="
preserve
">In Græcia tectorijs etiam harenatum quod indu-
<
lb
/>
cturi ſunt, pri{us} in mortar{io} ligneis vectib{us} ſubigunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14723
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s14724
"
xml:space
="
preserve
">Itaque parietibus veteribus nonnulli cruſtas excidentes.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14725
"
xml:space
="
preserve
">] Si
<
lb
/>
pro geometrarum, arithmeticorum\’ menſulis abacos intelligere placet, Senſ{us} hic
<
lb
/>
erit horum verborum, Tectoriorum tanta fuit apud veteres craßitudo, vt exectis
<
lb
/>
geometræ, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14726
"
xml:space
="
preserve
">logistæ, id eſt algoristæ in ſupputationib{us} ſuis pro menſulis & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14727
"
xml:space
="
preserve
">tabu-
<
lb
/>
lis deformatorys vterentur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14728
"
xml:space
="
preserve
">Porrò autem illud admonendum puto, vſos eſſe antiquos
<
lb
/>
ad parietum tectoria, præter albarium op{us} atque marmoratum, ſectis in quadra-
<
lb
/>
ta, tabul{as}, ſexangula, triquetra, marmoribus, alabastrite, porphyrite, ophite, iaſpide,
<
lb
/>
& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14729
"
xml:space
="
preserve
">id gen{us} lapidib{us}, atque vitro Hæ adactæ crustationes nominabuntur, illæ ve-
<
lb
/>
rò inductæ, Nec tantum toti parietes vno aliquo marmoris genere operiebantur, ve-
<
lb
/>
rum & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14730
"
xml:space
="
preserve
">interraſo marmore, vermiculatis\’ ad effigies rerum & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14731
"
xml:space
="
preserve
">animalium cru-
<
lb
/>
ſtis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14732
"
xml:space
="
preserve
">Lapidem quoque pinxerunt, quod Claudij principatu inuentum: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14733
"
xml:space
="
preserve
">Neronis verò,
<
lb
/>
macul{as}, quæ non eſſent, in crustis inſerendo vnitatem variare, vti Plini{us} Secun-
<
lb
/>
d{us} refert naturalis historiæ libri trigeſimiquinti capite primo. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14734
"
xml:space
="
preserve
">Neque defuit in in-
<
lb
/>
crustationib{us} ſcalpturatum gen{us}, id eſt ſcalpro malleolo adacto ad effigiem re-
<
lb
/>
rum atque animalium exciſum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14735
"
xml:space
="
preserve
">Nam & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14736
"
xml:space
="
preserve
">pauimentum ſcalpturatum fuiſſe Romæ
<
lb
/>
in æde Iouis Capitolini idem Plini{us} lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14737
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">XXXVI</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14738
"
xml:space
="
preserve
">cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14739
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">XXV</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14740
"
xml:space
="
preserve
">memorat. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14741
"
xml:space
="
preserve
">Inducta-
<
lb
/>
rum verò aliæ quidem ſunt puræ, aliæ pictæ, aut cælatæ, id eſt inſignitæ ſiue aſperæ.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14742
"
xml:space
="
preserve
">Nos, niſi decipior, anaglyphicum op{us} dicere poſſum{us}, cum extabit, ſicut diaglyphi-
<
lb
/>
cum, quando introrſ{us} fiet impreßio. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14743
"
xml:space
="
preserve
">Quæ pinguntur, aut in ſicco fiunt, aut in vdo: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14744
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
vdis natiu{us} color conuenit, ſiccis factici{us} Nouum inuentum eſt pictori{as} crust{as}
<
lb
/>
vernice illuminare, de quo libro ſeptimo. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14745
"
xml:space
="
preserve
">Admiſcuerunt & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14746
"
xml:space
="
preserve
">incrustationib{us} con-
<
lb
/>
ch{as}, potißimum fontium fornicib{us}. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14747
"
xml:space
="
preserve
">Quod gen{us} videtur in villa Ciceronis ad For-
<
lb
/>
mi{as} Campaniæ oppidum, interſparſis purpuris, peloridib{us}, cæteris´ue conchis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14748
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Romæ aliquot locis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14749
"
xml:space
="
preserve
">Id quod recentiores imitati ſunt non infeliciter.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14750
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s14751
"
xml:space
="
preserve
">Cruſtas excidentes pro abacis vtuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14752
"
xml:space
="
preserve
">] Abac{us} autore Capella,
<
lb
/>
lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14753
"
xml:space
="
preserve
">geometriæ, res eſt depingendis deſignandis\’ opportuna formis, hoc eſt eodem in-
<
lb
/>
terprete menſula hyalini pulueris reſperſione colorata, vbi vel lineares duct{us}, vel
<
lb
/>
circulares flex{us}, vel triangulares anfract{us} radio deſcribuntur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14754
"
xml:space
="
preserve
">De quo non existi-
<
lb
/>
mo Vitruuium ſenſiſſe, ſed de ijs qui ad ſeſſum habiles ſunt, vti capite ſtatim pro-
<
lb
/>
ximo, Abaci ex atramento ſunt ſubigendi, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14755
"
xml:space
="
preserve
">poliendi cuneis ſilaceis, ſeu miniaceis
<
lb
/>
interpoſitis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14756
"
xml:space
="
preserve
">Vtitur in eadem re Plini{us} libri trigeſimitertij capite vltimo, atque lib.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14757
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">XXXV</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14758
"
xml:space
="
preserve
">cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14759
"
xml:space
="
preserve
">
<
emph
style
="
sc
">VI</
emph
>
. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14760
"
xml:space
="
preserve
">Et Sidoni{us} Epistolarum libro ſecundo, In hac (ait) ſtibadium, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14761
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
abac{us} nitens. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14762
"
xml:space
="
preserve
">Stibadio enim ſiue abaco fulti conuiuæ diſcumbebant. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14763
"
xml:space
="
preserve
">Vulg{us} pro
<
lb
/>
abaco corrupta & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14764
"
xml:space
="
preserve
">trunca voce bancum appellat. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14765
"
xml:space
="
preserve
">Sciendum enim primo herbis & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14766
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
ligno ramis\’ humi ſtratos fuiſſe toros, à tortis herbis dictos, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14767
"
xml:space
="
preserve
">ab eiſdem à Græcis
<
lb
/>
ςιβάδ{ςυ}, à nostris ſtibadia: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s14768
"
xml:space
="
preserve
">postea inualeſcente luxuria humo ſublatos eſſe, </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>