Buonamici, Francesco
,
De motu libri X
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Figures
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
page
|<
<
of 1055
>
>|
<
archimedes
>
<
text
>
<
body
>
<
chap
>
<
p
type
="
main
">
<
s
>
<
pb
pagenum
="
321
"/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2088
"/>
<
lb
/>
alio planè mouebitur, & præter
<
expan
abbr
="
naturã
">naturam</
expan
>
, ſed cùm inanima
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
diuidantur in eiuſmodi parteis, nun
<
lb
/>
quam ſecundùm
<
expan
abbr
="
naturã
">naturam</
expan
>
moueri poterunt: aliter falſa illa
<
expan
abbr
="
oĩa
">omnia</
expan
>
forent, &
<
expan
abbr
="
admodũ
">admodum</
expan
>
lubrica quæ po
<
lb
/>
ſteà de inanimis aſſumpſiſſet, & nouis rationibus confirmare conatus eſſet in eo propoſito ma
<
lb
/>
nens, & quae ab alio moueantur, & quòd in tales parteis
<
expan
abbr
="
nũ
">num</
expan
>
ſecentur, aut ſi defendiſſet oppoſitum;
<
lb
/>
illa profectò quę tantis machinis erexerat, aliquando demolitus eſſet. </
s
>
<
s
>Sed quid
<
expan
abbr
="
tãto
">tanto</
expan
>
conatu opus
<
lb
/>
eſt in re perſpicua? </
s
>
<
s
>perge obſecro, videbis Ariſtotelem paullo poſt ita ſcripſiſſe.
<
foreign
lang
="
grc
">καὶ τῶν ὐπ'
<
lb
/>
ἄλλου κινουμὲνον τὰ μὲν φύσει κινείται, τὰ δὲ πὰρα φύσιν</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>ideſt ex iis quæ mouentur ab alio, quę
<
lb
/>
dam ſuapte natura mouentur, nonnulla contra
<
expan
abbr
="
naturã
">naturam</
expan
>
, & mox
<
foreign
lang
="
grc
">τῶν γὰρ ὑπ' ἀλλ' οὐ κινουμὲνον. </
foreign
>
</
s
>
<
s
>
<
foreign
lang
="
grc
">τὰ
<
lb
/>
μὲν παρὰ φύσϊν ἐθήκα μὲν κινεῖσθαι τὰ δὲ λείπεται ἀντιθεῖναι ὁτι φύσει</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>hoc eſt. </
s
>
<
s
>Ex iis enim
<
lb
/>
quæ mouentur ab alio, hæc
<
expan
abbr
="
quidẽ
">quidem</
expan
>
poſuimus præter
<
expan
abbr
="
naturã
">naturam</
expan
>
moueri, illa verò reliquum eſt, vt op
<
lb
/>
ponamus, quia natura, vt tibi de partitionis illius veritate ne minima
<
expan
abbr
="
quidẽ
">quidem</
expan
>
ſuſpicio in animo re
<
lb
/>
ſtare queat. </
s
>
<
s
>Prætereà quae abſolutè
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
in duas illas parteis ſecari nequeat, illa
<
expan
abbr
="
mõſtrant
">monſtrant</
expan
>
quæ
<
lb
/>
mox Ariſtoteles ipſe
<
expan
abbr
="
adſcripſit̃
">adſcripſitur</
expan
>
ad verbum. </
s
>
<
s
>Videtur
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
inquit, vt in nauibus & in iis quæ non na
<
lb
/>
tura
<
expan
abbr
="
conſtãt
">conſtant</
expan
>
, ſiue artificioſa ſint, ſeu quæ ipſe ſpontina vocat, ſic & in animalibus eſſe diuiſum id
<
lb
/>
quod mouet, & id quod mouetur. </
s
>
<
s
>& ſic totum mouere ſeipſum. </
s
>
<
s
>Eius verba ſunt iſta.
<
foreign
lang
="
grc
">Ἔοικε
<
lb
/>
γὰρ ὡσπερ ἐν τοῖς πλούοιου καὶ μὴ φύσει συνισταμὲνοις, οὑτω καὶ ἐν τοῖς ζώοις εἶναι διηρημὲνον τὸ κι
<
lb
/>
νοήν καὶ τὸ κινουμενον. </
foreign
>
</
s
>
<
s
>
<
foreign
lang
="
grc
">καὶ οὑτως πὸ πάν ἀυτὸ ἑαυτὸ κινεῖν</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>Atque equidem cùm manifeſtè per
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2089
"/>
<
lb
/>
ſpiciamus eſſe aliquod primum in animali quod cęteris quieſcentibus agitetur, cętera verò illius
<
lb
/>
primi officio vacante eſſe immobilia, nec in animo carentibus eſſe quicquam huiuſmodi, rectè
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
conſtitutũ
">conſtitutum</
expan
>
eſt, inanimante ſolo
<
expan
abbr
="
ſeparatũ
">ſeparatum</
expan
>
eſſe id quod mouet, ab eo quod mouetur, non modò ra
<
lb
/>
tione ipſa, verùmetiam re:
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
hoc id eſſe quod à ſe ipſo moueri poſsit. </
s
>
<
s
>Maximè
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
(adſcribit)
<
lb
/>
dubitatur,
<
expan
abbr
="
reliquũ
">reliquum</
expan
>
poſtremę diuiſionis
<
expan
abbr
="
mẽbrum
">membrum</
expan
>
, vnde .ſ. </
s
>
<
s
>motus naturales grauium
<
expan
abbr
="
leuiumq́
">leuiumque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>ſu
<
lb
/>
ſcitentur. </
s
>
<
s
>Hoc verò non ob aliud quàm quòd in illis pars mobilis à mouente diſiuncta non appa
<
lb
/>
reat quæ prima cauſſa eſt, cur à ſeipſo
<
expan
abbr
="
quippiã
">quippiam</
expan
>
agitari contingat, quæ cum inanimante ſolo repe
<
lb
/>
riatur, facit, vt à ſeipſo moueri
<
expan
abbr
="
propriũ
">proprium</
expan
>
ſit animantis. </
s
>
<
s
>Quin potius ſi rem maiore diligentia per
<
lb
/>
pendamus, ab Ariſtotele
<
expan
abbr
="
demõſtratio
">demonſtratio</
expan
>
videatur allata quæ naſcatur ab initiis, & nobis ſimul, & na
<
lb
/>
tura prioribus. </
s
>
<
s
>Etenim hæc accipit Ariſtoteles pro reciprocis animatum eſſe, moueri à ſe ipſo &
<
lb
/>
diuidi in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
mouentem, ac mobilem. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
Itaq.
">Itaque</
expan
>
ſic confici poterit argumentum. </
s
>
<
s
>Subiectum ani
<
lb
/>
matum. </
s
>
<
s
>A ſeipſo moueri, attributum. </
s
>
<
s
>Cauſſa, diuidi in
<
expan
abbr
="
vtranq.
">vtranque</
expan
>
partem. </
s
>
<
s
>Ergo quicquid diui
<
lb
/>
ditur in parteis
<
expan
abbr
="
mobilẽ
">mobilem</
expan
>
ac
<
expan
abbr
="
mouẽtem
">mouentem</
expan
>
, id à ſeipſo mouetur. </
s
>
<
s
>Animatum in
<
expan
abbr
="
vtranq.
">vtranque</
expan
>
partem ſecatur.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>
<
arrow.to.target
n
="
marg2090
"/>
<
lb
/>
Et mouetur igitur à ſeipſo. </
s
>
<
s
>Diuidi
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
in
<
expan
abbr
="
vtranq.
">vtranque</
expan
>
partem, & nobiſmet ipſis clarum eſt, & in cęte
<
lb
/>
ris animantibus, vt id probarè non expediat. </
s
>
<
s
>Ea in verò cauſſam eſſe ex illo conſtat. </
s
>
<
s
>Neque enim
<
lb
/>
quicquam reperiri
<
expan
abbr
="
põt
">potest</
expan
>
quod à ſeipſo primò moueatur. </
s
>
<
s
>Quare aut ab externo moueri oportebit,
<
lb
/>
aut in
<
expan
abbr
="
vtranq.
">vtranque</
expan
>
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
neceſſariò diuidetur. </
s
>
<
s
>ſed nos de illo agimus quod à ſeipſo mouetur, non
<
expan
abbr
="
au-tẽ
">au
<
lb
/>
tem</
expan
>
ab externo. </
s
>
<
s
>Accedit
<
expan
abbr
="
etiã
">etiam</
expan
>
quòd id quod per ſe mouet, & quod per ſe mouetur, actu eſſe debet.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Ob id mutatur materia ſolùm, non
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
mouetur, quia ſit potentia. </
s
>
<
s
>Sic in animali portione re
<
lb
/>
ſpondet, ſiue animus qui ibi reſidet: eſt
<
expan
abbr
="
etiã
">etiam</
expan
>
corpus organicum quod
<
expan
abbr
="
itẽ
">item</
expan
>
eſt actu. </
s
>
<
s
>Proinde monuit
<
lb
/>
Ariſtoteles animalia
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
eſſe ſimpliciter
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
, ſed vnum, quae ab vno, & quodammodò per adiunctio
<
lb
/>
nem: cùm ab illo primò quod eſt cor, partes aliæ pendere
<
expan
abbr
="
perſpiciãtur
">perſpiciantur</
expan
>
, &
<
expan
abbr
="
originẽ
">originem</
expan
>
planè ducere.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Conuerte modò te ad
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
, quid in illo
<
expan
abbr
="
diſtinctũ
">diſtinctum</
expan
>
apparet? </
s
>
<
s
>quid eſt in eo quod moueat, cum
<
lb
/>
ſit actu à re mobili ſeparatum? </
s
>
<
s
>num ne forma, quæ cùm materia ipſa diuiditur? </
s
>
<
s
>Immò ſi illa
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
cõmeant
">commeant</
expan
>
, qualia accipiuntur ab Ariſtotele, profectò nec
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
in duas illas parteis diuidi pote
<
lb
/>
rit, nec à ſe ipſo cieri. </
s
>
<
s
>aliter non eſſet id quod eſt à ſe moueri, & ex
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
parte conſtare
<
foreign
lang
="
grc
">ζωτικὸν</
foreign
>
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2091
"/>
<
lb
/>
& vitale, vt ipſe poſteà teſtatus eſt. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
Atq.
">Atque</
expan
>
hic ita videtur eſſe ſenſus Ariſtotelis, vt ſuper hiſce fun
<
lb
/>
damentis extructæ ſint omnes illę rationes quæ in 8. lib. conſequuntur, ne in vniuerſa phyſiolo
<
lb
/>
gia dicamus. </
s
>
<
s
>Sed, amabo te, animaduerte progreſſum Ariſtotelis. </
s
>
<
s
>Ipſe dubitat de cauſsis motus
<
lb
/>
in animo carentibus, ſint'ne externæ, aut internæ, internas non eſſe probat, quandò id vitale ſit,
<
lb
/>
& animati peculiare, docet ea moueri ſuapte natura; addit
<
expan
abbr
="
naturã
">naturam</
expan
>
non eſſe principium, quod ef
<
lb
/>
ficiat eiuſcemodi motum; monſtrant quod' nam ſit illud mouens, quod agitet illa pro ſua natu
<
lb
/>
ra, id verò ponit generans, aut
<
expan
abbr
="
obicẽ
">obicem</
expan
>
remouens. </
s
>
<
s
>Ergo motus inanimi non fit à forma, tanquam
<
lb
/>
mouente, nec illud
<
expan
abbr
="
verũ
">verum</
expan
>
, ſi moueatur ab externo, vi
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
motum iri,
<
expan
abbr
="
præterq́
">præterque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>naturam. </
s
>
<
s
>Quid
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
repugnantius, quàm ſi motus naturalis inanimi ab interno efficiente produceretur, hæc con
<
lb
/>
cludere, & ita perorare
<
expan
abbr
="
quemadmodũ
">quemadmodum</
expan
>
eo loco factum eſt? </
s
>
<
s
>His ita conſtitutis nunc veniamus ad
<
lb
/>
leges. </
s
>
<
s
>Hîc video nonnullos
<
expan
abbr
="
oĩa
">omnia</
expan
>
hæc loca ſic interpretari, quòd Ariſtoteles ab alio moueri, non au
<
lb
/>
tem à ſeipſis inanima teſtatus ſit, non quin ipſa
<
expan
abbr
="
principiũ
">principium</
expan
>
<
expan
abbr
="
vtrunq.
">vtrunque</
expan
>
motus obtineant: habent
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
in
<
lb
/>
quiunt: quoniam habent
<
expan
abbr
="
materiã
">materiam</
expan
>
quæ mouetur, & formam quæ mouet, ſed quia forma
<
expan
abbr
="
inani-morũ
">inani
<
lb
/>
morum</
expan
>
abſolutè
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
mouet,
<
expan
abbr
="
quemadmodũ
">quemadmodum</
expan
>
animus; hæc
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
per ſe ipſum in animali præſtat motum,
<
lb
/>
nec alterius eget auxilij, forma
<
expan
abbr
="
elemẽti
">elementi</
expan
>
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
per ſe deducit
<
expan
abbr
="
elementũ
">elementum</
expan
>
ad
<
expan
abbr
="
actũ
">actum</
expan
>
, ſed ab alio extrinſeco
<
lb
/>
opem ad
<
expan
abbr
="
mouendũ
">mouendum</
expan
>
implorat, idcirco
<
expan
abbr
="
elementũ
">elementum</
expan
>
non à ſeipſo, verùm ab alio moueri prædicatur. </
s
>
</
p
>
</
chap
>
</
body
>
</
text
>
</
archimedes
>