Buonamici, Francesco
,
De motu libri X
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Figures
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
page
|<
<
of 1055
>
>|
<
archimedes
>
<
text
>
<
body
>
<
chap
>
<
p
type
="
main
">
<
s
>
<
pb
pagenum
="
322
"/>
Ad id verò quod de poteſtate & actu adiecimus, etiam dicunt, verum eſſe id quod opponitur, ſi
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2092
"/>
<
lb
/>
materia, vt poteſtate eſt, accipiatur, & forma, vt extra materiam, ideſt, vt ſecreta ratione, & eſſen
<
lb
/>
tia ab ipſa materia, ſed & materia cum forma capitur, & forma in materia, atque
<
expan
abbr
="
vtræq.
">vtræque</
expan
>
<
expan
abbr
="
sũt
">sunt</
expan
>
actu,
<
lb
/>
ob id etiam vna mouet, altera
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
mouetur. </
s
>
<
s
>Quantum ad primum ſpectat, ſoleo certè mirati pro
<
lb
/>
greſſum Ariſtotelis,
<
expan
abbr
="
vbicunq.
">vbicunque</
expan
>
de motu
<
expan
abbr
="
elementorũ
">elementorum</
expan
>
faciat
<
expan
abbr
="
mentionẽ
">mentionem</
expan
>
, qui nuſquam de motu illo
<
lb
/>
qui in elemento ab interno principio miniſtratur, neque meminerit, niſi vt de paribili principio,
<
lb
/>
neque monuerit illa à ſeipſis imperfectè tamen moueri: ob
<
expan
abbr
="
eamq́
">eamque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>cauſſam ab extrinſeco. </
s
>
<
s
>Quin
<
lb
/>
immo rationeis attulerit quibus apertiſsimè
<
expan
abbr
="
cõſtituere
">conſtituere</
expan
>
videatur, ea, non niſi ab alio concitari, prę
<
lb
/>
ſertim quòd ab alio moueri hoc pacto, non facit differentiam inter
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
animatorum,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
ani
<
lb
/>
mo
<
expan
abbr
="
carentiũ
">carentium</
expan
>
quę tamen futura erat,
<
expan
abbr
="
eademq́
">eademque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>perſpicua, vt ab Ariſtotele vſurpetur in libro de ani
<
lb
/>
ma ad inuenienda principia, per quę conſtituitur animal. </
s
>
<
s
>Nanque etſi cùm anteà quieſceret ani
<
lb
/>
mal, poſteà mouetur; ac nihil ipſum extrinſecùs agitare conſtet: tamen id falſum eſt. </
s
>
<
s
>Siquis
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
<
lb
/>
rem diligentius obſeruet, conſpiciet ſemper aliquid
<
expan
abbr
="
eorũ
">eorum</
expan
>
quæ congenita ſunt, moueri in animali:
<
lb
/>
huius
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
motus, ipſum animal cauſſa non eſt, ſed
<
expan
abbr
="
cõtinens
">continens</
expan
>
forſitan. </
s
>
<
s
>
<
emph
type
="
sup
"/>
a
<
emph.end
type
="
sup
"/>
Proinde neceſſe & multos
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2093
"/>
<
lb
/>
excitari motus in corpore animalis à continente, ſecundùm quos per ſe ipſum non mouetur, &
<
lb
/>
præter continens,
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
adeſt alimentum. </
s
>
<
s
>Nam dum coquitur, dormit, dum verò diſgregatur, ex
<
lb
/>
citatur, & mouet ſeipſum, cùm primùm
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
fuerit ab externo. </
s
>
<
s
>Externum
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
alimentum eo tem
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2094
"/>
<
lb
/>
pore
<
expan
abbr
="
habendũ
">habendum</
expan
>
eſt, quia non dum in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
viuentis tranſierit. </
s
>
<
s
>Tum prætereà quia motus ille à ſpe
<
lb
/>
cie obiecta
<
expan
abbr
="
plerunq.
">plerunque</
expan
>
naſcitur, vt cùm à ſtrepitu animal excitatur. </
s
>
<
s
>Quare neque ſemper animalia
<
lb
/>
mouentur à ſeipſis,
<
expan
abbr
="
neq.
">neque</
expan
>
item à ſeipſa ſimpliciter, ſed egent
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
mouentis externi, ad
<
expan
abbr
="
obeũdum
">obeundum</
expan
>
<
lb
/>
ſuum ipſorum motum. </
s
>
<
s
>Et tamen à ſeipſis animalia moueri dicitur. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
neq.
">neque</
expan
>
moueri ab alio, quan
<
lb
/>
uis egeant externi. </
s
>
<
s
>Non igitur
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
quia mouerentur inanima ab extrinſeco concurrente, debuiſſet
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
Ariſtotelẽ
">Ariſtotelem</
expan
>
<
expan
abbr
="
cõmouere
">commouere</
expan
>
ad ſtatuendum ipſa moueri ab alio, quandò item animalia, quanuis ab ex
<
lb
/>
terno moueantur, à ſeipſa moueri dicuntur, aut, ſi id prohibet, quominus à ſeipſa dicantur, quia
<
lb
/>
ſcilicet ab extrinſeco agitentur, pari quoque ratione in re conſimili
<
expan
abbr
="
dicendũ
">dicendum</
expan
>
fuit, animal ab alio,
<
lb
/>
non
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
à ſeipſo moueri. </
s
>
<
s
>Quanquam video, te hoc loco reſpondere poſſe, &
<
expan
abbr
="
cauſsã
">cauſsam</
expan
>
huiuſce va
<
lb
/>
rietatis afferre;
<
expan
abbr
="
quoniã
">quoniam</
expan
>
animal, etiam ſi ab externo moueatur, quia tamen
<
expan
abbr
="
cõtinet
">continet</
expan
>
illud externum
<
lb
/>
intra ſe, à ſeipſo moueri prædicetur. </
s
>
<
s
>at cum externum illud quod mouet
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
, ſit prorſus ab
<
lb
/>
ipſo
<
expan
abbr
="
diſiunctũ
">diſiunctum</
expan
>
; idcirco: efficitur vt
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
ab externo moueri dicatur. </
s
>
<
s
>Verùm neque hoc mea
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
quidẽ
">quidem</
expan
>
ſententia placere
<
expan
abbr
="
põt
">potest</
expan
>
. </
s
>
<
s
>Siquidem non modò moueatur animal,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
id ſecundùm naturam
<
lb
/>
ab eo quod eſt intra, ſed
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
ab externo, vt continente, ſtrepitu, & omnino
<
expan
abbr
="
rerũ
">rerum</
expan
>
ſenſilium formis.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Quòd
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
motus hic ſit naturalis, pręter Ariſtotelis
<
expan
abbr
="
teſtimoniũ
">teſtimonium</
expan
>
qui docet non tantùm, hoc motus
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2095
"/>
<
lb
/>
eſſe naturales, ſed à motu animalis alienos, & illis conuenire, quatenus corpora
<
expan
abbr
="
quędã
">quędam</
expan
>
naturalia.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>(duplex
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
primordium motus ineſt in motu animalis,
<
emph
type
="
sup
"/>
b
<
emph.end
type
="
sup
"/>
<
expan
abbr
="
alterũ
">alterum</
expan
>
quod eſt natura ſimpliciter,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2096
"/>
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
alterũ
">alterum</
expan
>
, quod eſt animus) ſuppetit
<
expan
abbr
="
etiã
">etiam</
expan
>
ratio, qua nos id confirmare valeamus; etenim omne illud
<
lb
/>
agens, & omnis ille motus quæ tendunt in
<
expan
abbr
="
finẽ
">finem</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
opus naturale, ſunt naturalia, & fine determi
<
lb
/>
nantur qui eſt ſecundùm naturam. </
s
>
<
s
>Sed
<
expan
abbr
="
oĩa
">omnia</
expan
>
hæc agentia, omnes hi motus ad
<
expan
abbr
="
finẽ
">finem</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
opus na
<
lb
/>
turale tendunt. </
s
>
<
s
>Ergo naturalia ſunt. </
s
>
<
s
>Eſt
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
naturale opus, & naturæ finis augeri, vigilare, & ſen
<
lb
/>
tire. </
s
>
<
s
>Formas
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
rerum ſenſilium efficere
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
declarauit Ariſtoteles
<
emph
type
="
sup
"/>
c
<
emph.end
type
="
sup
"/>
aliquando, ne fortè illò
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2097
"/>
<
lb
/>
confugias, eas mouere ſolùm, vt finem. </
s
>
<
s
>Tametſi quid in hoc tecum pugno qui ſentias formas
<
expan
abbr
="
itẽ
">item</
expan
>
<
lb
/>
à materia ſecretas non modò mouere, vt finem, ſed etiam vt efficiens? </
s
>
<
s
>tanto magis igitur eas quę
<
lb
/>
ſunt in materia ſenſili propter
<
expan
abbr
="
ſocietatẽ
">ſocietatem</
expan
>
<
expan
abbr
="
qualitatũ
">qualitatum</
expan
>
quibus agendi vis attributa eſt. </
s
>
<
s
>Rurſus ita di
<
lb
/>
cere non eſſet repetere cauſſas ab eſſentia, verùm ab accidente. </
s
>
<
s
>proptereà quae cauſſam ſui motus in
<
lb
/>
tra ſe continere eſt ex euento, quia nimirùm
<
expan
abbr
="
animatũ
">animatum</
expan
>
habeat organa, & ſit veluti partium cumu
<
lb
/>
lus, non
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
ſicuti
<
expan
abbr
="
quoddã
">quoddam</
expan
>
continuum. </
s
>
<
s
>cùm cęteroqui mouens ibi à mobili actu perpetuò diſiun
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2098
"/>
<
lb
/>
ctum ſit, & abipſo per ſe concitetur: non eſt
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
veriſimile Ariſtotelem accipere differentias ani
<
lb
/>
mantium ab inanimis ab ea cauſſa quæ contineat aliquod accidens. </
s
>
<
s
>Nam ſi te illò referre libeat,
<
lb
/>
quae vnus ſit animalis motus quo differt à cęteris animo carentibus, nimirùm progreſſus,
<
expan
abbr
="
eoq́
">eoque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>ſolo
<
lb
/>
dixeris animatum à ſeipſo moueri, & cum reliquis motibus agatur, ab aliis
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
rebus natura
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
cõſtantibus
">conſtantibus</
expan
>
non diſcrepare: iam
<
expan
abbr
="
mecũ
">mecum</
expan
>
ſentire cogeris; cùm ibi motus ab externo fiat animo tan
<
lb
/>
tùm præſtante parteis idoneas ita moueri, mouens
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
ab illis
<
expan
abbr
="
oĩno
">omnino</
expan
>
ſeparatum ſit: aliter animus
<
lb
/>
poſſet alios motus efficere, quàm progreſſum,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
id Ariſtotele reclamante, hic
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
ſolus eſt orga
<
lb
/>
nicus, cuius auctor eſt animus ſolus. </
s
>
<
s
>Quamobrem motus naturalis ab eo principio fiet, quod ex
<
lb
/>
ternum ſit, & à re mobili reipſa ſecretum. </
s
>
<
s
>iam
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
intrà contineri mouens illud quod externum
<
lb
/>
ponimus,
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
rei naturalis, quatenus
<
expan
abbr
="
hũi
">huiuſmodi</
expan
>
proprium eſt, ſed animalis primò: quoniam eius primò
<
lb
/>
ſunt variæ partes, & inſtrumenta, quod etiam te ita ſentire ſpero, ſiquando animi definitionem
<
lb
/>
attendiſti. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
Neq.
">Neque</
expan
>
verò te putare velim, ſicubi motus animantis ab interno principio fieri dicatur,
<
lb
/>
vniuerſa externa ab eius motibus excludi. </
s
>
<
s
>cùm finis requiratur qui planè externus eſſe cenſetur.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Neque
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
facit hoc, quominus à ſeipſo moueri dicamus animatum. </
s
>
<
s
>prima fundamenta motus </
s
>
</
p
>
</
chap
>
</
body
>
</
text
>
</
archimedes
>