Buonamici, Francesco, De motu libri X

List of thumbnails

< >
341
341
342
342
343
343
344
344
345
345
346
346
347
347
348
348
349
349
350
350
< >
page |< < of 1055 > >|
    <archimedes>
      <text>
        <body>
          <chap>
            <p type="main">
              <s>
                <pb pagenum="324"/>
              ab interno principio, quanuis non abſolutè ex ipſo, ſed alio quodam extrinſecus adiuuante.
                <lb/>
              </s>
              <s>
                <arrow.to.target n="marg2104"/>
                <lb/>
              Quantum verò eſt de altero, quòd materia non ſimpliciter ad actum ipſius vbi transferatur, po­
                <lb/>
              ſtea dicetur, cùm ipſius Ariſtotelis argumenta tractabimus.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2084"/>
              F</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2085"/>
              G</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2086"/>
              b 1. de par.
                <lb/>
              </s>
              <s>an. 7. Met.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2087"/>
              H</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2088"/>
              A</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2089"/>
              B</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2090"/>
              C</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2091"/>
              D</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2092"/>
              E</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2093"/>
              a 8. Phyſ.
                <lb/>
              T. 51.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2094"/>
              F</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2095"/>
              G</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2096"/>
              b 7. Phyſ.
                <lb/>
                <lb/>
              11. Met.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2097"/>
              c Lib. de
                <lb/>
              motu an.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2098"/>
              H</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2099"/>
              A</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2100"/>
              B</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2101"/>
              C</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2102"/>
              a 12. Met.</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2103"/>
              D</s>
            </p>
            <p type="margin">
              <s>
                <margin.target id="marg2104"/>
              E</s>
            </p>
            <p type="head">
              <s>
                <emph type="italics"/>
              Diſſeritur in eos ſigillatim qui gloſſulas adhibent rationibus Ariſtotelis quę ex 8. Phyſ.
                <lb/>
              recitauimus. </s>
              <s>Cap. </s>
              <s>XLV
                <emph.end type="italics"/>
              .</s>
            </p>
            <p type="main">
              <s>TERGIVERSANTVR igitur, & velut anguillæ quędam lubricę ex Ariſtoteleis demon­
                <lb/>
              ſtrationibus elabi conantur, & præter eos de quibus hactenus dictum eſt, & Iuniores & ma­
                <lb/>
              iores noſtri ſimul eas non concludi ſimpliciter, ſed cum aliqua conditione defenderunt. </s>
              <s>Ideò no­
                <lb/>
              ſtrum munus eſt probare
                <expan abbr="rõneis">rationeis</expan>
              illas
                <expan abbr="cõcludi">concludi</expan>
              ſimpliciter, & ſine vlla limitatione, aut lege vniuer­
                <lb/>
              sè fuiſſe confectas:
                <expan abbr="idq́">idque</expan>
              . </s>
              <s>primùm communiter, mox ſpeciatim ſingula gloſſemata refutando. </s>
              <s>Si
                <lb/>
              igitur rectus eſt canon ille dialecticus. </s>
              <s>Nihil in concluſione poſſe comprehendi, quin idem,
                <expan abbr="eo-demq́">eo­
                  <lb/>
                demque</expan>
              . </s>
              <s>modo contineatur in propoſitionibus. </s>
              <s>Si verum
                <expan abbr="quoq.">quoque</expan>
              eſt,
                <expan abbr="concluſionẽ">concluſionem</expan>
              ſimpliciter naſci
                <lb/>
              è propoſitionibus ſimpliciter acceptis: quandò nec in propoſitionibus, nec in concluſione vlla
                <lb/>
              conditio continetur: certè nec
                <expan abbr="quicq̃">quicque</expan>
              ex iis ſyllogiſmis colligendum eſt à nob. </s>
              <s>quod afferat ali­
                <lb/>
              quam conditionem: aliter
                <expan abbr="cõmitteretur">committeretur</expan>
              illud fallaciæ genus quod eſt à ſimpliciter ad ſecundùm
                <lb/>
                <arrow.to.target n="marg2105"/>
                <lb/>
              quid. </s>
              <s>Spectemus primùm. </s>
              <s>Quod per ſe mouetur à ſeipſo, vitale eſt, & animatum. </s>
              <s>Elementa
                <lb/>
              non ſunt animata,
                <expan abbr="neq.">neque</expan>
              viuunt. </s>
              <s>Nec igitur à ſeipſa mouentur. </s>
              <s>Noſtri argumenti aſſumptio non
                <lb/>
              relinquitur in controuerſia. </s>
              <s>Propoſitionem ſumit ſimpliciter Ariſtoteles:
                <expan abbr="neq.">neque</expan>
              hîc ſolùm, vnde
                <lb/>
              diſceprationis origo ducebatur; ſed & anteà
                <expan abbr="quoq.">quoque</expan>
              & in libris de Animal, non ſemel, debuit
                <expan abbr="aũt">aut</expan>
                <lb/>
              ſumi cum
                <expan abbr="cõditione">conditione</expan>
              , vt concluſio
                <expan abbr="">non</expan>
              ſimpliciter inferretur. </s>
              <s>Quicquid ex ſe mouetur, vt alio
                <expan abbr="">non</expan>
                <lb/>
              indigeat, aut ab initio, aut propriè, aut quid
                <expan abbr="hũi">huiuſmodi</expan>
              , quod & falſum fortè fuiſſet, & inutile. </s>
              <s>Ac fal­
                <lb/>
              ſum quidem, cùm illa etiam quæ ex ipſa mouentur, vt animalia, extrinſeco opus habeant, ſi mo­
                <lb/>
              tum ceptura ſint. </s>
              <s>Inutile verò, quoniam
                <expan abbr="quæcunq.">quæcunque</expan>
              illa conditio foret quæ argumento fuiſſet ap­
                <lb/>
              ponenda, aut accederet medio, aut prædicato, & aut in propoſitione, aut in aſſumptione ſubintel­
                <lb/>
              ligeretur. </s>
              <s>Non ſanè medio: cur
                <expan abbr=".n.">enim</expan>
              oportuit, ſiquidem medium in concluſione non retineatur?
                <lb/>
              </s>
              <s>Siue igitur medium ſimpliciter, ſiue cum aliqua lege ſumptum fuerit; profectò nihil ad conclu­
                <lb/>
              ſionem. </s>
              <s>Quòd ſi ad prædicatum adiungitur, quínam ſenſus erit propoſitionis illius. </s>
              <s>Quod ex
                <lb/>
              ſe mouetur vt extrinſeco non egeat eſt vitale? </s>
              <s>quid
                <expan abbr=".n.">enim</expan>
              ex hoc ſequitur?</s>
              <s> non aliud certè, quàm quae
                <lb/>
              elementa non mouentur ex ſe motu illo qui non eget extrinſeco: non ob id concluditur illa ex
                <lb/>
              ſe tali motu concitari, qui eget extrinſeco. </s>
              <s>Nam communius quid eſt ob vim negationis. </s>
              <s>Non
                <lb/>
                <arrow.to.target n="marg2106"/>
                <lb/>
              moueri ex ſeſe eo motu qui non eget extrinſeco,
                <expan abbr="">quae</expan>
              moueri ex ſe eo motu qui indiget extrinſeco.
                <lb/>
              </s>
              <s>Etenim & ea quæ nullo pacto mouentur à ſe, vt quæ vim patiuntur, non mouentur eo motu, qui
                <lb/>
              externi non indiget. </s>
              <s>Idem quoque dicemus, ſi accipiamus. </s>
              <s>Quod ex ſe mouetur, vt externi non
                <lb/>
              indigeat, ſe ſiſtit,
                <expan abbr="ſimiliq́">ſimilique</expan>
              . </s>
              <s>ratione. </s>
              <s>Quod ex ſe mouetur, vt externi non indigeat ad omneis loci
                <lb/>
              differentias concitatur, vt optimè perſpicias in concluſione fallaciam ſecundùm conſequens eſſe
                <lb/>
              implicatam. </s>
              <s>Quamobrem alterum ex his
                <expan abbr="incõmodis">incommodis</expan>
              in Ariſtotelis progreſſum cadet, vel, vt pec­
                <lb/>
              cet in fallacia à ſimpliciter ad ſecundùm quid, aſſumens propoſitiones ſimpliciter & inferens
                <expan abbr="cõ-cluſionem">con­
                  <lb/>
                cluſionem</expan>
              ſecundùm quid; aut, ſi propoſitioneis
                <expan abbr="itẽ">item</expan>
              ſecundùm quid accipiat, vt inſit fallacia ſe­
                <lb/>
              cundùm conſequens. </s>
              <s>Nil dico nunc de quarta illa
                <expan abbr="rõne">ratione</expan>
              quę ab elementorum continuitate deſum­
                <lb/>
              pta eſt, cùm de hac ipſa plura poſthàc ſeparatim dicenda ſint. </s>
              <s>Falſum
                <expan abbr="quoq.">quoque</expan>
              videri poterit ex ſe
                <lb/>
              moueri, vt externi non indigeat, eſſe vitale: neque
                <expan abbr=".n.">enim</expan>
              eſt eiuſmodi, ſed quae intra ſe cauſſam habeat
                <lb/>
              quæ efficiat & quæ accipiat motum, &
                <expan abbr="hucuſq.">hucuſque</expan>
              vis eius propoſitionis extenditur, quod ſanè ina­
                <lb/>
              nimo denegatur. </s>
              <s>Prætereà ſi cum aliqua conditione rationes illæ concluſæ ſunt, certè ab Ariſto­
                <lb/>
              tele prætermiſſa non eſt. </s>
              <s>Si illam accepit Ariſtoteles; profectò
                <expan abbr="quæcunq.">quæcunque</expan>
              illa fuerit perſpicua de­
                <lb/>
                <arrow.to.target n="marg2107"/>
                <lb/>
              buit eſſe; cur igitur, non conſentiunt interpretes? </s>
              <s>& planè mihi nodum videntur in ſeipſo quæ­
                <lb/>
              rere. </s>
              <s>Quinetiam quid cogebat
                <expan abbr="Ariſtotelẽ">Ariſtotelem</expan>
              , vt explicaret modum, quo elementa ipſa ſunt res na­
                <lb/>
              turales? </s>
              <s>ſi
                <expan abbr=".n.">enim</expan>
              ſunt propter actuoſum
                <expan abbr="principiũ">principium</expan>
              quod internum ſit,
                <expan abbr="atq.">atque</expan>
              externi priuilegio conſecu­
                <lb/>
              ta ſunt aliquid
                <expan abbr="">non</expan>
              naturale, ne dixerim præter
                <expan abbr="naturã">naturam</expan>
              : falsò igitur illatum fuiſſet, ea eſſe natura­
                <lb/>
              lia, quoniam nata apta ſint aliquò ferri, & falſa interpretatio naturæ ipſius ex concluſis illata, quae
                <lb/>
              ſit
                <expan abbr="principiũ">principium</expan>
                <expan abbr="">non</expan>
                <expan abbr="quidẽ">quidem</expan>
              faciendi, ſed patiendi planè; cauſſam
                <expan abbr=".n.">enim</expan>
              reddidiſſet ex his, cur ea corpora na­
                <lb/>
              turalia
                <expan abbr="">non</expan>
                <expan abbr="eſsẽt">eſsent</expan>
              ; non
                <expan abbr="aũt">aut</expan>
              , cur, ſi
                <expan abbr="mouerẽtur">mouerentur</expan>
              ab alio, naturalia dicerentur, quod
                <expan abbr="">tantum</expan>
              vt explicaret, phi­
                <lb/>
              loſophus, ibi
                <expan abbr="sũmè">summè</expan>
                <expan abbr="cõtendebat">contendebat</expan>
              . </s>
              <s>Accedit eadem, quae ſi
                <expan abbr="cõcluderetur">concluderetur</expan>
              ,
                <expan abbr="elemẽta">elementa</expan>
                <expan abbr="">non</expan>
              moueri ex ſeipſis, vt­
                <lb/>
              puta, cùm hac
                <expan abbr="cõditione">conditione</expan>
              , propriè, &
                <expan abbr="manifeſtũ">manifeſtum</expan>
              foret ea moueri ex ſeipſis, inferretur
                <expan abbr="cõcluſio">concluſio</expan>
              con­
                <lb/>
              iunctim. </s>
              <s>Cùm ergo diuiſim poſteà colligatur ab Ariſtotele; planum, quae
                <expan abbr="fallaciã">fallaciam</expan>
              à coniunctis ad­
                <lb/>
              diuiſa
                <expan abbr="cõmitteret">committeret</expan>
              . </s>
              <s>Quare hæc dicere dialecticen ignorantis eſt, & Ariſtotelis verba parùm perpen­
                <lb/>
              dentis. </s>
              <s>Poſtremò fac, ea moueri ab interno principio,
                <expan abbr="">non</expan>
              tamen ſine alio, ſiue ab initio, ſiue in pro­
                <lb/>
              greſſu, nil intereſt: at moueri ab alio, violens eſt,
                <expan abbr="illorũ">illorum</expan>
                <expan abbr="quidẽ">quidem</expan>
                <expan abbr="ſentẽtia">ſententia</expan>
              : quippe quae vno ex iis </s>
            </p>
          </chap>
        </body>
      </text>
    </archimedes>