Buonamici, Francesco
,
De motu libri X
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Figures
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
page
|<
<
of 1055
>
>|
<
archimedes
>
<
text
>
<
body
>
<
chap
>
<
pb
pagenum
="
326
"/>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2105
"/>
F</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2106
"/>
G</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2107
"/>
H</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2108
"/>
A</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2109
"/>
B</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2110
"/>
a Lib. de
<
lb
/>
motu an.</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2111
"/>
C</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2112
"/>
D</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
head
">
<
s
>
<
emph
type
="
italics
"/>
Quòd inanima non diuidantur in partem per ſe mouentem, & partem per ſe mobilem. </
s
>
<
s
>C. XLVI
<
emph.end
type
="
italics
"/>
.
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2113
"/>
</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
margin
">
<
s
>
<
margin.target
id
="
marg2113
"/>
E</
s
>
</
p
>
<
p
type
="
main
">
<
s
>SED conuertamus modò nos ad poſtremam rationem Ariſtotelis. </
s
>
<
s
>Ita verò ipſe concludebat.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Continua, vt continua, non mouentur à ſeipſis. </
s
>
<
s
>Elementa continua ſunt, non ergo mouentur
<
lb
/>
à ſeipſis. </
s
>
<
s
>Argumenti propoſitio ſic approbatur. </
s
>
<
s
>Quæ mouentur à ſeipſis, diuiduntur in partem
<
lb
/>
per ſe
<
expan
abbr
="
mouentẽ
">mouentem</
expan
>
, & partem per ſe mobilem. </
s
>
<
s
>Continua, vt continua, in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe mouentem &
<
lb
/>
in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe mobilem non diuiduntur: à ſeipſis ergo non mouentur. </
s
>
<
s
>Proſyllogiſmi item pro
<
lb
/>
poſitio concluditur hoc modo. </
s
>
<
s
>Vnum, quatenus vnum, eſt impatibile. </
s
>
<
s
>Continua verò
<
expan
abbr
="
sũt
">sunt</
expan
>
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Ergo continua, quæ non diuiduntur in tale
<
expan
abbr
="
partiũ
">partium</
expan
>
genus, impatibilia ſunt. </
s
>
<
s
>Itaque ſeipſa non mo
<
lb
/>
uent, aut à ſeipſa non mouentur. </
s
>
<
s
>Ad hoc nonnulli reſpondent, elementum, cùm in materiam
<
expan
abbr
="
for-mamq́
">for
<
lb
/>
mamque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>partiatur, diuidi item in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe mouentem, & partem per ſe mobilem. </
s
>
<
s
>Quoniam
<
lb
/>
verò partes iſtæ non ſunt actu diſiunctę, velut in animali, verùm poteſtate duntaxat; ex hoc effi
<
lb
/>
ci, vt, tametſi concitantur à ſeipſis, perfectè tamen cieri non poſsint. </
s
>
<
s
>Videndum eſt igitur an ea
<
lb
/>
diuiſio partium quæ eſt poteſtate, non
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
actu, poſsit efficere, aut excipere motum. </
s
>
<
s
>Ac mihi res
<
lb
/>
non planè videtur ita ſe habere. </
s
>
<
s
>Nam præterquàm quòd hæc ſententia repugnat cuidam Ari
<
lb
/>
ſtotelicę propoſitioni, habet
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
contra ſe multa quę Peripateticè profiteri
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
licet. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
Quandoquidẽ
">Quandoquidem</
expan
>
,
<
lb
/>
ſi ita eſt, vt ad exercendum
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
principia, patiens ſimul & agens, ſint poteſtate diuiſa,
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
actu; peccaſſet ergo Philoſophus qui notaſſet, quemadmodum
<
expan
abbr
="
continuũ
">continuum</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
<
expan
abbr
="
cõgenitũ
">congenitum</
expan
>
(ſic
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
<
arrow.to.target
n
="
marg2114
"/>
<
lb
/>
verto
<
foreign
lang
="
grc
">τὸ συμφυὲς & τὸ συγγενὲς</
foreign
>
non compoſitum, vt vulgò circunfertur: continua verò ſunt,
<
lb
/>
quæ ſunt ita, vt eorum extrema ſint vnum; ſicuti calamus vnus; congenitum verò, quod eſt in
<
lb
/>
alio, vt ex
<
expan
abbr
="
vtriſq.
">vtriſque</
expan
>
fiat
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
, velut è ramo & germine)
<
expan
abbr
="
accipiendũ
">accipiendum</
expan
>
ſit, vnde
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
abiicere oporteat.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Etenim quæ non ſunt contactu
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
inter ſe non afficiunt, nam quę
<
expan
abbr
="
cõtactu
">contactu</
expan
>
ſunt
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
, ſunt obno
<
lb
/>
xia perpeſsioni. </
s
>
<
s
>quinimmo
<
expan
abbr
="
oĩs
">omnis</
expan
>
actio
<
expan
abbr
="
perpeſsioq́
">perpeſsioque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>per contactum fiunt, &
<
expan
abbr
="
deniq.
">denique</
expan
>
id quod agit, aut
<
lb
/>
patitur, ita ſeſe viciſsim intuentur, veluti ſeparata. </
s
>
<
s
>Ne te verò deterreant ea quæ de
<
foreign
lang
="
grc
">συμφύσεως</
foreign
>
<
lb
/>
Ariſtoteles cum 5. Phyſ. tum item 11. primę philoſ. </
s
>
<
s
>ſcriptum reliquit, in quib .ſ. </
s
>
<
s
>non eſſet
<
expan
abbr
="
cõtactus
">contactus</
expan
>
,
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
neq.
">neque</
expan
>
ſymphyſin eſſe poſſe. </
s
>
<
s
>
<
expan
abbr
="
Nanq.
">Nanque</
expan
>
id
<
expan
abbr
="
cõceditur
">conceditur</
expan
>
tactum ſymphyſi ſupponi, ſed tactus duplex &
<
lb
/>
corporeus & per virtutem, vt apparet ex his quę ab initio 7. Phyſ.
<
expan
abbr
="
idemq́
">idemque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>aut actu, aut quae ante ex
<
lb
/>
titerit. </
s
>
<
s
>Nunc ſi debet coniungi forma cum materia, requiritur agens, quod vel per corpus, vel per
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
virtutẽ
">virtutem</
expan
>
tangat id quod patitur, & patiendo
<
expan
abbr
="
aſſumpturũ
">aſſumpturum</
expan
>
eſt formam. </
s
>
<
s
>Hęc eadem profeſſus quon
<
lb
/>
dam fuerat Ariſtoteles, quippe qui actionem &
<
expan
abbr
="
perpeſsionẽ
">perpeſsionem</
expan
>
<
foreign
lang
="
grc
">θίξει</
foreign
>
.i. </
s
>
<
s
>contactu generatim admini
<
lb
/>
ſtrari deteſtetur. </
s
>
<
s
>Quoniam verò illa quæ loco citato adſcribuntur, aliqua attingunt de principio
<
lb
/>
motus, vnde ſuſpicari poſsis tribui vim mouendi formæ aduerſus ea quę nob. </
s
>
<
s
>decernenda ſunt:
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2115
"/>
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
nanq.
">nanque</
expan
>
& ſi
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
meminit ibi de latione philoſophus;
<
emph
type
="
sup
"/>
a
<
emph.end
type
="
sup
"/>
illatio
<
expan
abbr
="
tñ
">tantum</
expan
>
vniuerſalis admonet ipſam
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2116
"/>
<
lb
/>
comprehendere voluiſſe; verba eius proponere libuit, ne tibi poſthàc imponant.
<
foreign
lang
="
grc
">εἷδος δὲ ἀεὶ ὄισὲ
<
lb
/>
δε τι τὲ κινοῦν ἤτοι τόδε, ἤ τοιόνδε, ὁ ἔσται ἀρχὴ καὶ αἴτιον τῆς κινήσεως ὁταν κινῇ ὁ̂ιον ὁ ἐ ἐντε
<
lb
/>
λεχείᾳ ἄνος ποιεῖ ἐκ τοῦ δυνάμει οὔτος ἀνου ἄνον</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>i. </
s
>
<
s
>Formam verò ſemper afferet aliquam mouens,
<
lb
/>
aut hanc, aut
<
expan
abbr
="
talẽ
">talem</
expan
>
, aut tantam quæ erit
<
expan
abbr
="
principiũ
">principium</
expan
>
& cauſſa motus,
<
expan
abbr
="
quãdo
">quando</
expan
>
moueatur, vt actu homo
<
lb
/>
facit ex eo qui eſt poteſtate homo, hominem. </
s
>
<
s
>Vides in contextu varietatem lectionis. </
s
>
<
s
>Sed ſi de
<
lb
/>
mus ita legi [moueatur] nulla difficultas inerit in explicatione contextus; quandò aget Ariſto
<
lb
/>
teles de forma noua,
<
expan
abbr
="
eã
">eam</
expan
>
verò ſic dicimus eſſe
<
expan
abbr
="
principiũ
">principium</
expan
>
motus, vt in illius definitione docuimus, quae
<
lb
/>
ſit ita principium, quia res per eam moueatur, & ita interpretabimur, vt ſuprà; nimirùm, quia ſit
<
lb
/>
fons & origo motus, quoad affert energian propterquam eſt in hac, aut illa parte loci. </
s
>
<
s
>Verùm nos
<
lb
/>
illud fortè conturbabit, ſi legamus
<
expan
abbr
="
agẽdi
">agendi</
expan
>
figura [moueat] exiſtimabitur
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
forma mouere, quod
<
lb
/>
nos inficiamur. </
s
>
<
s
>Poſſum hîc elabi, ſi dixero verba illa
<
foreign
lang
="
grc
">ὂ έσται ἀρχὴ</
foreign
>
, referri ad mouens, quod erit
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
principiũ
">principium</
expan
>
& cauſſa motus;
<
expan
abbr
="
quoniã
">quoniam</
expan
>
mouet, tum ad eorum
<
expan
abbr
="
differentiã
">differentiam</
expan
>
quę ſunt patibiles cauſſæ mo
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2117
"/>
<
lb
/>
tus, è quibus eſt ſine
<
expan
abbr
="
cõtrouerſia
">controuerſia</
expan
>
materia; dubitatur
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
ſit'ne forma, tum
<
expan
abbr
="
etiã
">etiam</
expan
>
, vt notetur
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
pro
<
lb
/>
pria, qua
<
expan
abbr
="
cõſtituitur
">conſtituitur</
expan
>
<
expan
abbr
="
efficiẽs
">efficiens</
expan
>
: &
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
<
expan
abbr
="
idẽ
">idem</
expan
>
moueri
<
expan
abbr
="
põt
">potest</
expan
>
, & cùm conueniat in materia,
<
expan
abbr
="
ſimulq́
">ſimulque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>mobile
<
lb
/>
attingat, &
<
expan
abbr
="
q̃
">quae</
expan
>
inter ſe
<
expan
abbr
="
tangũt
">tangunt</
expan
>
, viciſsim afficiant, &
<
expan
abbr
="
afficiãtur
">afficiantur</
expan
>
; vnà
<
expan
abbr
="
itẽ
">item</
expan
>
mouebitur & mouebit, ſed ea
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
rõne
">ratione</
expan
>
erit
<
expan
abbr
="
efficiẽs
">efficiens</
expan
>
, quà mouebit, moueri
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
illi erit
<
expan
abbr
="
accidẽs
">accidens</
expan
>
; ex quo intelligatur id
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
neceſſariò fla
<
lb
/>
gitare
<
expan
abbr
="
efficiẽs
">efficiens</
expan
>
, vt,
<
expan
abbr
="
dũ
">dum</
expan
>
agit, vnà patiatur, ſed ex actione ſola exiſtere,
<
expan
abbr
="
cũ
">cum</
expan
>
fieri
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
poſsit, vt
<
expan
abbr
="
agẽs
">agens</
expan
>
ni
<
lb
/>
hil
<
expan
abbr
="
oĩo
">omnino</
expan
>
repatiatur, ſed cùm
<
expan
abbr
="
tãgat
">tangat</
expan
>
, &
<
expan
abbr
="
materiã
">materiam</
expan
>
ſibi
<
expan
abbr
="
cũ
">cum</
expan
>
<
expan
abbr
="
patiẽte
">patiente</
expan
>
<
expan
abbr
="
cõmunẽ
">communem</
expan
>
fuerit
<
expan
abbr
="
aſſecutũ
">aſſecutum</
expan
>
; euenire, vt affi
<
lb
/>
ciatur afficiens. </
s
>
<
s
>nec modus dicendi repugnabit, cùm apud Græcos forma & efficiens neutraliter
<
lb
/>
efferantur:
<
expan
abbr
="
itaq.
">itaque</
expan
>
<
expan
abbr
="
vtriq.
">vtrique</
expan
>
reſpondebit articulus
<
foreign
lang
="
grc
">ὅ</
foreign
>
, neque exemplum ſubiectum ab hac explicatio
<
lb
/>
ne abhorrebit: agit enim quatenus eſt actu homo; patitur autem, vt aliud quiddam poteſtate.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Sed faciamus Ariſtotelem verba facere de forma; dico vel eam ſpectari, vt finem, cui rectè con
<
lb
/>
uenit, ſi doctorum meminimus; principij nomen & cauſſæ: etenim prima eſt omnium,
<
emph
type
="
sup
"/>
b
<
emph.end
type
="
sup
"/>
& eſt
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2118
"/>
<
lb
/>
principium & auctor, cur efficiens moueat; ita
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
operatur efficiens, vt è poteſtate hominem fa
<
lb
/>
ciat hominem actu;
<
expan
abbr
="
eoq́
">eoque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>modo vim mouendi tribuunt formæ Ariſtoteles, & Alexander, quòd
<
lb
/>
in ordinem materiam adducat, vel etiam perſeuerare Philoſophum in efficiente conſtituendo, & </
s
>
</
p
>
</
chap
>
</
body
>
</
text
>
</
archimedes
>