Buonamici, Francesco
,
De motu libri X
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Figures
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
991 - 1000
1001 - 1010
1011 - 1020
1021 - 1030
1031 - 1040
1041 - 1050
1051 - 1055
>
page
|<
<
of 1055
>
>|
<
archimedes
>
<
text
>
<
body
>
<
chap
>
<
p
type
="
main
">
<
s
>
<
pb
pagenum
="
328
"/>
rumpantur, per me licet. </
s
>
<
s
>Aut
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
neceſſariò concludatur, aut principes canones Analyticos euertat
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2126
"/>
<
lb
/>
oportet: oritur
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
non modò ex eiuſmodi propoſitionib. quæ verę ſint, ſed
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
per ſe. </
s
>
<
s
>quin potius
<
lb
/>
quatenus ipſum. </
s
>
<
s
>Vnde nos
<
expan
abbr
="
itẽ
">item</
expan
>
<
expan
abbr
="
cõſimiliter
">conſimiliter</
expan
>
<
expan
abbr
="
argumẽtari
">argumentari</
expan
>
poſſemus:
<
expan
abbr
="
compoſitũ
">compoſitum</
expan
>
ex materia & forma
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
inanimũ
">inanimum</
expan
>
vnum eſt immo per ſe
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
, & multo magis
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
quàm animal. </
s
>
<
s
>Non igitur diuidi poteſt
<
lb
/>
in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe
<
expan
abbr
="
mouentẽ
">mouentem</
expan
>
& in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe
<
expan
abbr
="
mobilẽ
">mobilem</
expan
>
. </
s
>
<
s
>Non eſt
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
quae intelligi vereamur,
<
expan
abbr
="
nullũ
">nullum</
expan
>
<
expan
abbr
="
conge-nitũ
">conge
<
lb
/>
nitum</
expan
>
, quatenus
<
expan
abbr
="
hũi
">huiuſmodi</
expan
>
, à ſeipſo pati, quia primò
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
patiatur, ſed per parteis, id quod à nonnullis dari
<
lb
/>
cognoſceo, aut
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
, quia
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
moueatur abſolutè, ſed, quin imperfectè ſe moueat, nihil obſtare:
<
expan
abbr
="
neq.
">neque</
expan
>
<
lb
/>
enim tolerat hoc allata ratio. </
s
>
<
s
>Nimirum, quae à ſeipſo
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
patiatur, quia
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
<
expan
abbr
="
cõſtat
">conſtat</
expan
>
ex
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
poteſtate
<
lb
/>
ſimul, actuoſa .ſ. </
s
>
<
s
>& patibili: hoc verò id oppugnat, quod eſt moueri per parteis,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
imperfectè.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Proptereà
<
expan
abbr
="
dictũ
">dictum</
expan
>
eſt ab Ariſtotele animal quod perſpicuè ſecatur in
<
expan
abbr
="
partẽ
">partem</
expan
>
per ſe
<
expan
abbr
="
mouentẽ
">mouentem</
expan
>
, &
<
expan
abbr
="
par-tẽ
">par
<
lb
/>
tem</
expan
>
per ſe
<
expan
abbr
="
mobilẽ
">mobilem</
expan
>
, non eſſe verè
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
continuum, ſeu
<
expan
abbr
="
congenitũ
">congenitum</
expan
>
, ſed vnum per
<
expan
abbr
="
coniũctionem
">coniunctionem</
expan
>
.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Attinere
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
hoc theorema ad motus
<
expan
abbr
="
inanimorũ
">inanimorum</
expan
>
, &
<
expan
abbr
="
cõplecti
">complecti</
expan
>
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
motum, qui fit ad
<
expan
abbr
="
locũ
">locum</
expan
>
, perſuadet
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
conſiliũ
">conſilium</
expan
>
Ariſtotelis in eo capite in quo de
<
expan
abbr
="
agẽdi
">agendi</
expan
>
<
expan
abbr
="
patiendiq́
">patiendique</
expan
>
. </
s
>
<
s
>poteſtate generatim diſſerit,
<
emph
type
="
sup
"/>
a
<
emph.end
type
="
sup
"/>
deinde
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2127
"/>
<
lb
/>
vniuerſalis eius ſermonis concluſio. </
s
>
<
s
>Prætereà quae in ipſis primis conſequentis loci verbis admonet
<
lb
/>
ea quæ dicta
<
expan
abbr
="
sũt
">sunt</
expan
>
, cum animata, tum
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
inanima
<
expan
abbr
="
cõplecti
">complecti</
expan
>
, pręterquam quae Ariſtoteles
<
emph
type
="
sup
"/>
b
<
emph.end
type
="
sup
"/>
parem ineſſe
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2128
"/>
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
proceſsũ
">proceſsum</
expan
>
demonſtrat,
<
expan
abbr
="
qd
">quod</
expan
>
attinet ad initia
<
expan
abbr
="
motuũ
">motuum</
expan
>
<
expan
abbr
="
naturaliũ
">naturalium</
expan
>
, in mutatione ſecundùm
<
expan
abbr
="
quãtum
">quantum</
expan
>
qua
<
lb
/>
le, & vbi quae ſi per ſe non
<
expan
abbr
="
augẽtur
">augentur</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
neq.
">neque</
expan
>
<
expan
abbr
="
alterãtur
">alterantur</
expan
>
inanima,
<
expan
abbr
="
planũ
">planum</
expan
>
quae neque
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
in loco per ſe mouen
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2129
"/>
<
lb
/>
tur,
<
expan
abbr
="
eoq́
">eoque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>minus quo latio, cùm ſit perfectior cęteris motib. eo
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
principia magis actu requi
<
lb
/>
rit, hoc eſt magis ſeparata,
<
expan
abbr
="
q̃
">quae</
expan
>
reliqui motus. </
s
>
<
s
>Accedit eodem quae
<
expan
abbr
="
sũmus
">summus</
expan
>
præceptor
<
emph
type
="
sup
"/>
c
<
emph.end
type
="
sup
"/>
<
expan
abbr
="
poteſtatẽ
">poteſtatem</
expan
>
motri
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2130
"/>
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
cẽ
">cem</
expan
>
à natura diſiungit,
<
expan
abbr
="
aliamq́
">aliamque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>eſſe demonſtrat: affero
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
ad hoc textum formalem, qui ſic habet.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>
<
foreign
lang
="
grc
">ἐπεὶ δὲ φύσις ἐστὶν. </
foreign
>
</
s
>
<
s
>
<
foreign
lang
="
grc
">ἡ ἐν ἀυτῷ ὑπάρχουσα κινήσεως ἀρχή δύναμις δὲ ἡ ἐν ἄλλῳ ἧ ἄλλο</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>& reliqua,
<
lb
/>
quæ ſequuntur
<
expan
abbr
="
eiuſdẽ
">eiuſdem</
expan
>
propoſiti. </
s
>
<
s
>quæ ſic exprimuntur. </
s
>
<
s
>“Quoniam
<
expan
abbr
="
aũt
">aut</
expan
>
natura quidem eſt quod in
<
lb
/>
ipſo eſt motus
<
expan
abbr
="
principiũ
">principium</
expan
>
, potentia verò quod in alio eſt, quatenus aliud.” ex
<
expan
abbr
="
quib.
">quibus</
expan
>
planè intelligere
<
lb
/>
potes
<
expan
abbr
="
motricẽ
">motricem</
expan
>
<
expan
abbr
="
potentiã
">potentiam</
expan
>
à natura differre. </
s
>
<
s
>Signo illud eſt, quae mox indicat Ariſtoteles
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
princi
<
lb
/>
pia, ſi conuenerint, velociores motus efficere. </
s
>
<
s
>non ſanè, quia forma efficiat
<
expan
abbr
="
motũ
">motum</
expan
>
, ſed quae afferat mo
<
lb
/>
bili
<
expan
abbr
="
propenſionẽ
">propenſionem</
expan
>
, contrà
<
expan
abbr
="
q̃
">quae</
expan
>
in iis quæ violentia
<
expan
abbr
="
mouẽtur
">mouentur</
expan
>
, vbi repugnat. </
s
>
<
s
>Verumenimuerò nequid
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
intactũ
">intactum</
expan
>
relinquatur, quod valeat ad peruerſam
<
expan
abbr
="
hãc
">hanc</
expan
>
<
expan
abbr
="
opinionẽ
">opinionem</
expan
>
<
expan
abbr
="
conuellendã
">conuellendam</
expan
>
;
<
expan
abbr
="
attẽdamus
">attendamus</
expan
>
<
expan
abbr
="
Ariſtotelẽ
">Ariſtotelem</
expan
>
<
lb
/>
ipſum ita loquentem & ſibi perpetuò
<
expan
abbr
="
cõſtantem
">conſtantem</
expan
>
. </
s
>
<
s
>
<
emph
type
="
sup
"/>
d
<
emph.end
type
="
sup
"/>
“
<
foreign
lang
="
grc
">Κατάγε δὴ τὸν λογὸν οὑτω φαίνεται καὶ ἀπὸ
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2131
"/>
<
lb
/>
τῶν ἒργων. </
foreign
>
</
s
>
<
s
>
<
foreign
lang
="
grc
">καθόλουτε ἐπισκοποῦσιν, οὐ φαίνεται γιγνόμενον ἓν ἐκ τοῦ παθητηκοῦ καὶ ποιοῆντος, ὡς
<
lb
/>
ἐνυπάζχοντος ἐν τῷ γιγνομένῳ τοῦ ποιουν̂τος, οὑδόλως δὴ ἐκ κινουμένου καὶ κινουν̂τος</
foreign
>
. </
s
>
<
s
>i. </
s
>
<
s
>Atque
<
expan
abbr
="
ſe-cũdùm
">ſe
<
lb
/>
cundùm</
expan
>
<
expan
abbr
="
rõnem
">rationem</
expan
>
ſic in effectis (
<
expan
abbr
="
fabrorũ
">fabrorum</
expan
>
operib.)
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
apparet:
<
expan
abbr
="
nã
">nam</
expan
>
cum in vniuerſum
<
expan
abbr
="
cõplectimur
">complectimur</
expan
>
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2132
"/>
<
lb
/>
animo,
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
ita effici
<
expan
abbr
="
vnũ
">vnum</
expan
>
ex agente
<
expan
abbr
="
patienteq́
">patienteque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>videtur, vt, quod agit, in eo, quod efficitur,” inſit: nec
<
lb
/>
<
expan
abbr
="
oĩno
">omnino</
expan
>
ex eo, quod mouet, & quod mouetur,
<
expan
abbr
="
quicq̃
">quicque</
expan
>
conſtitui. </
s
>
<
s
>Quid plura deſideras? </
s
>
<
s
>Quid planius
<
lb
/>
dici potuit? </
s
>
<
s
>quid certius? </
s
>
<
s
>quid in re maximi
<
expan
abbr
="
momẽti
">momenti</
expan
>
confidentius? </
s
>
<
s
>ſuper hoc
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
<
expan
abbr
="
fundamẽto
">fundamento</
expan
>
ſtru
<
lb
/>
xit ille philoſophus
<
expan
abbr
="
eã
">eam</
expan
>
poſitionem, quę pertinet ad
<
expan
abbr
="
cõſtituendas
">conſtituendas</
expan
>
<
expan
abbr
="
differẽtias
">differentias</
expan
>
inter maris
<
expan
abbr
="
fœminæq́
">fœminæque</
expan
>
.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>ſemen, &
<
expan
abbr
="
ſignificandũ
">ſignificandum</
expan
>
in neutro vim agendi
<
expan
abbr
="
patiendiq́
">patiendique</
expan
>
. </
s
>
<
s
>ſimul ineſſe poſſe, ſed maris ſemen habe
<
lb
/>
re vim efficiendi ſolum,
<
expan
abbr
="
fœminã
">fœminam</
expan
>
verò duntaxat præbere
<
expan
abbr
="
menſtruũ
">menſtruum</
expan
>
in quo vis ineſſet ſolummodò
<
lb
/>
patiendi. </
s
>
<
s
>Dicemus'ne Ariſtotelem ab eo pronunciato
<
expan
abbr
="
lationẽ
">lationem</
expan
>
excludere? </
s
>
<
s
>an
<
expan
abbr
="
tanq̃
">tanquam</
expan
>
Ixiones aſsiduè
<
lb
/>
rotabimus
<
expan
abbr
="
idẽ
">idem</
expan
>
ſaxum, quae nihil imperfectè ſeipſum afficit, imperfectè verò nil
<
expan
abbr
="
vtiq.
">vtique</
expan
>
prohibet? </
s
>
<
s
>Cur
<
lb
/>
enim
<
expan
abbr
="
nõ
">non</
expan
>
præcidetur
<
expan
abbr
="
oĩs
">omnis</
expan
>
anſa philoſopho
<
expan
abbr
="
cõficiendi
">conficiendi</
expan
>
propoſitum ſuum? </
s
>
<
s
>Nam ſi perfectè aliquid
<
lb
/>
ſeipſum mouere
<
expan
abbr
="
põt
">potest</
expan
>
, iam ſemen
<
expan
abbr
="
ipsũ
">ipsum</
expan
>
, nil impediet, quominus obtineat
<
expan
abbr
="
vtranq.
">vtranque</
expan
>
facultatem, quae ſi
<
lb
/>
imperfectè: dicere ſemper mihi licebit. </
s
>
<
s
>At profectò deciperis ò Ariſtoteles, & nos ſimul eludis;
<
lb
/>
poſſunt
<
expan
abbr
="
.n.
">enim</
expan
>
<
expan
abbr
="
ſingulorũ
">ſingulorum</
expan
>
, partes inter ſe quidem agere, ſed imperfectè: idcirco ſi quod auxilium acce
<
lb
/>
dat extrinſecùs; nil vetabit, quominus in
<
expan
abbr
="
vtroq.
">vtroque</
expan
>
cum mare, tum fœmina ſit
<
expan
abbr
="
eadẽ
">eadem</
expan
>
vis. </
s
>
<
s
>accedit verò
<
lb
/>
extrinſecùs
<
expan
abbr
="
auxiliũ
">auxilium</
expan
>
, nempe id quod prębetur à fœmina: calor
<
expan
abbr
="
quoq.
">quoque</
expan
>
cęleſtis, vel ipſo
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
auctore,
<
lb
/>
<
arrow.to.target
n
="
marg2133
"/>
<
lb
/>
cuius ope
<
expan
abbr
="
fœcũda
">fœcunda</
expan
>
ſemina
<
expan
abbr
="
reddũtur
">redduntur</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
ita
<
expan
abbr
="
põr
">porr</
expan
>
<
expan
abbr
="
ipsũ
">ipsum</
expan
>
<
expan
abbr
="
continẽs
">continens</
expan
>
, vt & artificio nos & ipſæ
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
beſtiæ
<
lb
/>
ſola illius vi fretę ſuos partus ipſi
<
expan
abbr
="
cõmittant
">committant</
expan
>
,
<
expan
abbr
="
exẽplo
">exemplo</
expan
>
<
expan
abbr
="
sũt
">sunt</
expan
>
anſeres, quę oua
<
expan
abbr
="
cõdunt
">condunt</
expan
>
<
expan
abbr
="
vſq.
">vſque</
expan
>
ad
<
expan
abbr
="
excluſio-nẽ
">excluſio
<
lb
/>
nem</
expan
>
pulli in arena. </
s
>
<
s
>Non deeſt igitur extrinſecùs auxilium quod in cauſſa ſit, vt idem propter
<
expan
abbr
="
va-rietatẽ
">va
<
lb
/>
rietatem</
expan
>
partium ſimul efficiat, & patiatur. </
s
>
<
s
>Nam cum
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
adſint quæ
<
expan
abbr
="
vtriq.
">vtrique</
expan
>
parti ſeminis ſuppe
<
lb
/>
tias ferant, ex
<
expan
abbr
="
horũ
">horum</
expan
>
ſententia fit, vt
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
vis ineſſe queat in ſemine. </
s
>
<
s
>Sic prorſus imbecillis & va
<
lb
/>
na
<
expan
abbr
="
rõ
">ratio</
expan
>
philoſophi reddetur,
<
expan
abbr
="
multoq́
">multoque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>magis eueniet id in ſemine, quandò, & ſi in ſubiecto materiæ
<
lb
/>
conuenit cum agente; tamen natura diſtinguuntur, cùm vis efficientis inſit in ſpiritu, patiens au
<
lb
/>
tem in humore poni valeat. </
s
>
<
s
>Quòd ſi plantę ſemen obiicias, in quo vis
<
expan
abbr
="
vtraq.
">vtraque</
expan
>
continetur. </
s
>
<
s
>ita fieri,
<
lb
/>
vt idem ſimul agat & patiatur. </
s
>
<
s
>Tum item quia ſpecies ſenſilium, vt lumen in pellucido, ſonus
<
lb
/>
in ſonoro, quin etiam in ſpiritibus & ſanguine vim habet afficiendi, & immutandi ſubiectum.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
>Nanque lumen rarefacit aërem, frigus denſat, ita pellucidum actu, quod ex poteſtate pellucido
<
lb
/>
conſtat, & lumine, ſeipſum immutabit. </
s
>
<
s
>At noſce, tametſi vnum quodam pacto
<
expan
abbr
="
vidẽtur
">videntur</
expan
>
ſeminis
<
lb
/>
illius partes, eas tamen reapſe duas,
<
expan
abbr
="
locoq́
">locoque</
expan
>
. </
s
>
<
s
>in
<
expan
abbr
="
eadẽ
">eadem</
expan
>
mole ſeminis,
<
expan
abbr
="
atq.
">atque</
expan
>
maſſa diſtincta; ac ſi fuerit
<
lb
/>
organum
<
expan
abbr
="
quoddã
">quoddam</
expan
>
, & difformè è pluribus vniformibus conſtitutum: id quod
<
expan
abbr
="
ẽt
">etiam</
expan
>
brutis ipſis </
s
>
</
p
>
</
chap
>
</
body
>
</
text
>
</
archimedes
>