Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
321
321 (19)
322
322 (20)
323
323 (21)
324
324 (22)
325
325 (23)
326
326 (24)
327
327 (25)
328
328 (26)
329
329 (27)
330
330 (28)
< >
page |< < (22) of 778 > >|
32422VITELLONIS OPTICAE lum cum baſi continet, maior angulo ſuperiori alterius: & ſi minor, minor.
Sint itẽ duo trianguli a b c & d e f, habentes baſes b c & e f æquales: diuidaturq́; baſis b c ք ęqua-
lia in puncto g, & baſis e f in
318[Figure 318]k a n m b g c l319[Figure 319]d e h f pũcto h:
& ducãtur lineę a g,
d h, quę ſint ęquales, & utraq;

ipſarum incidat obliquè ſuæ
baſi:
ſit aũt angulus a g c ma-
ior angulo d h f.
Dico, quòd ſi
maior ſit linea a g, ꝗ̃ linea g c:

erit angulus b a c maior an
gulo e d f:
& ſi linea a g ſit mi-
nor, ꝗ̃ linea g c, erit angulus
b a c minor angulo e d f.
Cir-
cum ſcribatur enim per 5 p 4
trigono a b c circulus:
& duca
tur à puncto g perpendicula-
ris ſuper lineã b c per 11 p 1:

quæ producta ad circũferen-
tiam, ſit g k.
Erit itaq; g k per 1 p 3 pars diametri circuli propoſiti, quę cõpleta, ſit k l. Sit itaq; , ut prius,
linea a g maior ꝗ̃ linea g c:
eſt aũt linea k g maior, ꝗ̃ linea g l per 48 huius. In linea ergo g k eſt centrũ
circuli:
eſt ergo linea k g maior ꝗ̃ linea a g per 7 p 3: ergo & maior ꝗ̃ linea d h, quę eſt ęqualis ipſi a g ex
hypotheſi.
Fiat itaq; per 23 p 1 ſuper punctũ g terminũ lineę g c, angulus ęqualis angulo d h f, qui ſit
m g c:
cadatq́; pũctũ m in peripheriã circuli. E ſt itaq; ք 7 p 3 linea a g maior ꝗ̃ linea m g: ergo & linea
d h eſt maior ꝗ̃ linea m g.
Producatur itaq; , donec linea g m ſit ęqualis lineę d h: & ducãtur lineę n c
& n b.
Erit itaq; angulus b n c ęqualis angulo e d f: ſed angulus b m c eſt maior angulo b n c: eſt ergo
angulus b a c maior angulo e d f per modum pręoſtẽſum.
Similiter quoq; demonſtrandũ, ſi linea a g
ſit minor ꝗ̃ linea g c, quòd minor eſt angulus b a c angulo e d f:
quod proponebatur demonſtrandũ.
320[Figure 320]l n m d f e a g c h o k d f e b
52. Siduas lineas rectas ſecantes circulũ, æqua
les arcus interiaceant, illæ neceſſariò ſunt æquidi- ſtantes: idem́ accidit, ſi una earum fuerit ſecans& alia contingens.
Sit circulus a b c, cuius centrum ſit punctum o: ſe-
centq́;
duæ lineę a c & d e illum circulum taliter, ut ar
cus d a ſit ęqualis arcui e c.
Dico, quòd lineæ a c & d e
ſunt ęquidiſtantes.
Autitaq; o centrũ circuli eſt in al-
tera illarum linearum, aut in neurra:
& tuncuel inter
utraſq;
, uel extra utraſq; . Si ſit in altera ipſarum: eſto
quòd ſit in linea a c, & à centro o ducatur linea perpẽ
dicularis ſuper a c per 11 p 1, & producatur ad circũfe
rentiã, ſitq́;
o b ſecans lineã d e in puncto f: & ducan-
tur lineę o d, o e, quę cum ſint ęquales, erunt per 5 p 1,
anguli o d f & o e f æquales:
ſed angulus f o a eſt ęqua
lis angulo f o c, ꝗ a ſunt recti:
angulus uerò d o a ęqua
lis eſt angulo e o c per 27 p 3, cum ex hypotheſi arcus d a ſit æqualis arcui e c:
erit ergo angulus d o f
æqualis angulo e o f:
ergo per 32 p 1 erit angulus d f o ęqualis angulo e f o: eſt ergo linea of perpendi
cularis ſuper lineã d e.
Erunt ergo per 28 p 1 lineę d e,
321[Figure 321]a o c d f e b& a c ęquidiſtãtes.
Si uerò centrũ o fuerit inter ipſas
lineas a c & d e:
ductis lineis à centro perpẽdicularib.
ſuper utranq;
illarũ, quę ſint o f, & o g, & ductis lineis
ad terminos linearum a c & d e, à cẽtro o, quę ſint o a,
o c, o d, o e, & diametro h k:
fient ex utraq; parte cen-
tri o quatuor anguli ęquales duobus rectis ideo quia
anguli circa centrum ualent quatuor rectos, quo, ex
ęquo diuidit quælibet diameter:
ſed angulus e o c eſt
ęqualis angulo d o a per 27 p 3:
remanet ergo angulus
d o e ęqualis angulo a o c:
per definitionẽ ergo circu-
li & per 6 p 6 trianguli d o e & a o c ſunt inuicẽ ęquiã
guli:
ergo erit angulus g c o æqualis angulo o d f: ſed
angulus o g c eſt ęqualis angulo o f d:
quia uterq; re-
ctus ex pręmiſsis:
ergo per 32 p 1 trigona g o c, d o f
ſunt æquiangula:
ergo per 14 p 1 lineę d o & o c con-
iunctæ ſunt linea una:
quia anguli c o h & d o h ex præmiſsis ſunt ęquales duobus rectis. Ergo
per 27 p 1 patet propoſitum.
Quòd ſi centrum o fuerit extra utraſque: ducatur perpendicu-
laris à centro o ſuperipſarum alteram:
& ſit linea o g perpendicularis ſuper lineam a c, quæ diuidet

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index