Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
331
331 (29)
332
332 (30)
333
333 (31)
334
334 (32)
335
335 (33)
336
336 (34)
337
337 (35)
338
338 (36)
339
339 (37)
340
340 (38)
< >
page |< < (36) of 778 > >|
33836VITELLONIS OPTICAE
93. Omnis ſuperficiei planæ ſecantis columnam rotundam ſecundum axis longitudinem &
ſuperficiei columnæ communis ſectio eſt rectangulum ſub duab{us} lineis longitudinis columnæ,
& duab{us} diametris baſium contentum. Ex quo patet, quoniam illa ſuperficies per æqualia diui
dit columnam. È 21 defin. 11. element.
Columna rotunda ſit, cuius axis e f: ſecetq́; ipſam per e f ſuperfi-
351[Figure 351]g a m e n b h i c p f o d k l cies plana, ſitq́;
communis ſectio ſecundum puncta a, b, c, d. Dico,
quòd ſectio a b c d eſt quadrangula rectangula ſub lineis longitudi-
nis columnæ, & duabus diametris baſium contenta.
Ducatur enim
linea e a in baſi columnæ & in ſuperficie ſecante:
hæc eſt ergo ſemi-
diameter circuli baſis columnæ.
Producatur itaq; taliter, ut linea e g
compleat diametrum baſis columnæ, cadetq́;
linea e g in ſuperficie
plana columnam ſecante.
Si enim linea e g nõ eſt ducta in ſuperficie
plana columnam ſecante:
ducatur linea b e in illa ſuperficie ſecante.
Lineæ ergo b e & e a ſunt linea una:
quoniam ſunt in una ſuperficie
productæ ambæ orthogonaliter ſuper axem e f cõtinuè:
ſimiliterq́;
quia linea e g complet diametrum a e, non in ſuperficie ſecante, ſed
alia:
erit ergo lineæ a g pars in plano, pars in ſublimi: quod eſt con-
tra 1 p 11.
Palàm itaq; , quoniam linea a b eſt diameter baſis, & quòd
punctus g cadit ſuper punctum b.
Similiterq́; declarandum de linea
c d, quoniam eſt diameter alterius baſis.
Lineæ quoq; a c & b d ſunt
lineæ longitudinis columnæ.
Quod eſt propoſitum. Ex hoc itaq; pa
tet, quoniã cum illa ſectio diuidat per æqualia baſes columnæ, quòd
etiam diuidit per æqualia columnam.
94. Superficiei ſecantis columnam rotundam æquidistanter ſuperficiei per axem ſecanti &
ſuperficiei columnaris, cõmunis ſectio eſt rectangulum ſub duab{us} lineis longitudinis columnæ,
& duab{us} lineis minorib{us} diametris baſium contentum. È 21 defin. 11 elem.
Sit, ut in præcedenti propoſitione, columna ſecta per planam ſuperficiem ſecundum ſectionem,
rectangula a b c d:
cuius axis ſit e f: ſitq́; nunc ſuperficies plana columnã ſecans, æquidiſtans ſuper-
ficiei a b c d, cuius communis ſectio cum ſuperficie columnæ ſit h i k l:
ducanturq́; à punctis h & i li
neæ perpendiculares ſuper diametrum a b per 12 p 1, quæ ſint h m, i n.
Erit itaq; linea m n æqualis li-
neæ h i, ut patet per 34 p 1:
lineæ enim a b & h i ſunt æquidiſtantes ex hypotheſi, & lineæ h m & i n
ſunt æquidiſtantes per 28 p 1.
Eſt ergo linea h i minor diametro a b. Similiter quoq; l k minor eſt dia
metro c d, ductis perpendicularibus lineis, quæ l o & k p:
ſed lineæ h k & i l ſunt lineæ longitudinis
columnæ.
Patet ergo propoſitum.
95. Omnis ſuperficies plana contingens pyramidem, uel columnam rotundam: ſecundum li-
neam longitudinis eſt contingens.
Non enim ſecundum punctũ contingit ſuperficies plana propoſita corpora ſicut ſphæram: quo-
niam in ipſis eſt longitudo, quæ non eſt in ſphæra:
ſed nec contingit ipſa ſecundũ ſuperficiem: quo-
niam cum in quolibet iſtorum corporũ ſint infiniti circuli ſuis baſibus æquidiſtantes & ipſæ baſes:

accideret illos ſecundum lineas in ſuperficie plana contingente ductas ad ipſorum contactum, non
contingi ſecundum punctũ, ſed ſecari:
quod eſt contra 16 p 3, & impoſsibile. Non ergo continget ſu-
perficies plana propoſita corpora ſecundũ ſuperficiem.
Reſtat ergo,
352[Figure 352]a e d c g b ut ſecundũ lineam contingat.
Et quia contingit in pyramide uerti-
cem & baſim & in columna ambas baſes:
patet, quòd utrunq; illo-
rum ſecundum lineas ſuarum longitudinum eſt contingens.
Patet
ergo propoſitum.
96. Omnis linea perpendicularis ſuper curuam ſuperficiem py
rami dis, uel columnæ rotundæ: neceſſariò trãſit per ipſarũ axem.
Pyramis rotunda uel columna ſit, cuius linea longitudinis ſit a b:
& eius axis a g:
& ſit linea d e perpendicularis ſuper curuam illius ſu
perficiẽ.
Dico, quòd linea e d tranſit per axem a g. Ducatur enim ſe-
midiameter baſis, quæ ſit b g.
Quia ergo linea e d eſt perpendicula-
ris ſuper curuam ſuperficiem propoſitam:
palàm per definitionem,
quoniã linea e d eſt perpendiculariter erecta ſuper ſuperficiem con-
tingentem pyramidem ſecundum aliquam lineam ſuę longitudinis:

ſit hoc ſecundum lineam a b.
Cadit ergo linea e d ſuper lineam a b.
Palàm ergo per 2 p 11, quoniam lineę d e & a b ſunt in eadem ſuperfi-
cie.
Et quia linea d e eſt perpendicularis ſuper curuam ſuperficiem
pyramidis:
patet, quòd illa ſuperficies erit erecta ſuper ſuperficiem
conicam pyramidis, & in ipſa eſt linea a b.
Producta ergo transpyra
midem, ſecabit ipſam ſecundũ lineam longitudinis a b per æqualia diuidens pyramidem, & tranſi-

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index