Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
311
311 (9)
312
312 (10)
313
313 (11)
314
314 (12)
315
315 (13)
316
316 (14)
317
317 (15)
318
318 (16)
319
319 (17)
320
320 (18)
< >
page |< < (14) of 778 > >|
31614VITELLONIS OPTICAE ſim b c perpendicularis a d. Dico, quòd propoſitus iſoſceles diuiſus eſt in duos trigonos par-
tiales ſimiles.
Quoniam enim per 5 p 1 angulus a b d eſt æqualis angulo a c d, ſed & per definitio-
nem perpendicularis 10 defin.
1. elem. anguli a d b & a d c ſunt æqua-
293[Figure 293]a b d c les, quia recti:
patet per 32 p 1, quòd anguli b a d & c a d ſunt æquales.
Ergo trigoni a b d & a c d ſunt æquianguli:
ergo per 4 p 6 latera illo-
rum trigonorũ æquos angulos reſpicientia, ſunt proportionalia:
ſunt
ergo illa trigona partialia, quæ a b d & a c d ſimilia per definitionem
ſimilium trigonorum:
patet ergo propoſitum primum. Et quoniam
illa trigona a b d & a c d ſunt ſimilia, & eorum latera a b & a c ſunt æ-
qualia, & latus a d cõmune:
patet, quòd etiam latera c d & b d ſunt æ-
qualia.
Linea ergo քpendicularis, quę a d, neceſſariò pertingit ad me-
dium punctum lineæ b c:
quod eſt propoſitum ſecundum.
32. Linea ducta à quocun puncto unius lateris trigoni produ-
cti, ultr a trigonum ſecans latus ab illo puncto remotius, & propin-
quius illi neceſſariò ſecabit.
Sit trigonum a b c, cuius latus a b producatur ultra punctum b ad
punctum d:
& à puncto d ducatur linea d e ſecans latus trigoni a c in puncto e. Dico, quòd d e ne-
ceſſariò ſecabit latus b c.
Si enim non ſecabit latus b c, ſed ſolum latus
294[Figure 294]d b a e c f f a c, ducatur linea d c, & producatur in continuum & directum:
ſecabit
itaq;
linea d c in aliquo puncto lineam d e: quoniam cum linea d c exeat
â puncto d, à quo exit etiam linea d e, & terminetur ad pũctum c inter-
iacens punctum e, neceſſariò illam ſecabit:
ſit punctus ſectionis f. Pa-
làm itaq;
, quoniam duæ rectæ lineæ, quæ ſunt d f & d e f includunt ſu-
perficiem:
quod eſt impoſsibile. Idem quoque accidit, ſi linea d e duca-
tur extra lineam b c ultra punctum a:
quod eſt propoſitum.
33. Si à punctis terminalibus unius lateris trianguli duæ rectæ
exeuntes, intr a trigonum ad punctum unum conueniant: erit angu
lus inferior æqualis ſuperiori, & duobus angulis inter lineas duct as
ad alia duo later a trigoni contentis.
Sit trigonum a b c, à cuius unius laterum a b punctis terminalibus,
quæ ſunt a & b, ducantur lineæ taliter, ut intra trigonum a b c concur-
rant in puncto d.
Dico, quòd angulus a d b eſt æqualis angulo a c b, &
inſuper duobus angulis c a d & c b d.
Quòd enim angulus a d b ſit maior angulo a c b, hoc patet per
21 p 1.
Producatur itaq; linea c d ultra punctum d uſq; ad punctum e.
295[Figure 295]c d e a b Eſt itaq;
per 32 p 1 angulus e d a æqualis duobus angulis d c a & d a c:
& ſimiliter angulus e d b æqualis eſt duobus angulis d b c & d c b.
To-
tus ergo angulus a d b ęqualis eſt angulo a c b, & angulis d a c & d b c:

quod eſt propoſitum.
34. Linea æqualis & æquidiſtans baſi alicuius trigoni, uicini-
or angulo ſupremo, maiori angulo neceſſariò ſubtenditur.
Eſto trigonum a b c, cuius baſi a c: uicinior angulo a b c duca-
tur linea æqualis & æquidiſtans, quæ ſit d e.
Dico, quòd ſi à puncto
b ducantur lineæ b d & b e, quòd angulus d b e eſt maior angulo a b
c.
Quia enim linea d e eſt æqualis lineæ a c, palàm, quòd ipſa ſic pro-
ducta ſecat lineas a b & b c, argumento 16 huius:
quòd etiã patet ex a-
lijs.
Nam omnis linea cadens intra trigonum ſecans latera eius & æ-
quidiſtans, eſt minor baſi per 29 p 1 & 4 p 6.
Secet ergo linea d e latus
b a in puncto f, & latus b c in puncto g.
Quia ita que per 16 p 1 angulus b g f eſt maior angulo b e
g:
erit per 29 p 1 angulus b c a maior angulo b e d: & ea-
296[Figure 296]b d f g e a c dem ratione angulus b a c eſt maior angulo b d e:
ne-
ceſſariò ergo per 32 p 1 erit angulus d b e cum angulis mi-
noribus ualens duos rectos, maior angulo a b c, ualente
cum duobus angulis maioribus duos rectos:
patet ergo
propoſitum.
35. In trigono orthogonio ab uno reliquorum an-
gulorum producta linea ad baſim: erit remotioris an-
guli ad propinquiorem recto minor proportio, quàm

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index