759457LIBER DECIMVS.
circulationem coadunare circulationem foraminis uueæ, ac ſi ad peripheriam foraminis ſolùm ra-
dij incidant: & ſic in ſuperficie uiſus rotundentur. Quòd etſi ſit aliquando poſsibile, non tamen eſt
uniuerſaliter neceſſarium: quia etiam cuicunq; parti ſuperficiei uiſus radij incidant ſecundum an-
gulos æquales: ſemper accidet neceſſario figuram uideri circula-
rem. Ex iſtis itaq, manifeſtè patet, quia etſi tota ſuperficies alicu-
888[Figure 888]a g f y h k i ius corporis irregularis uel regularis, rectilinea uel circularis ſit
irradiata: non tamen uidebitur niſi circularis pars eius irradiata,
quando per reflexionem uel refractionem uidetur. Quia oportet
ad hoc, quòd uiſus ipſum iudicet irradiatum, radios plures in cen
tro oculi aggregari: non autem concurrunt niſi illi, qui inci dentes
ad ſuperficiem corporis irradiati & reflexi ad centrũ oculi omnes
æquales angulos conſtituunt: tales autem in cidunt ſecundum cir
culum: faciunt enim pyramidem, ut patet ex præmiſſa, & refle-
ctuntur uel refringuntur neceſſariò ſecundũ circulum eundem.
Ergo ſuperficies illius corporis ſemper uidebitur circulariter irra
diata: nec uidebit uiſus illam irradiationem, niſi fuerit in puncto
concurſus linearum taliter reflexarũ conſtitutus. Et propter hoc
in eadem ſuperficie irràdiati corporis diuerſis uiſibus diuerſi ap-
parebunt circuli: quia eæ dem lineæ in diuerſis punctis non con-
currunt, ſed in uno tantùm: & remotioribus maiores apparebunt
circuli: ſcllicet illi, quibus ad maiores angulos incidebant radij, &
ad maiores reflectuntur uel refringuntur: & ſunt exteriores in pe
ripheria baſis. Sic ergo pyramis interior, ſcilicet reflexionis uel re
fractionis inſcribitur pyramidi alteri reflexionis uel refractionis
minorẽ exterius ambienti: centrumq́; uiſus propinquius ſuperfi-
ciei irradiatæ minorẽ uidebit circulũ, ꝗ̃ uiſus remotior: quoniã ra
dij in minori circulo ſecundũ angulos minores incidunt, & ſecun
dum angulos minores reflectuntur per 20th. 5 huius, uel ſecundũ
minores angulos refringuntur per 8 huius. Patet aũt ք 106 th. 1 hu
ius quia ſecundũ quòd angulus refractionis uel reflexionis plus
minuitur, ſecundum hoc angulus in uiſu contentus augmenta-
tur. Et quia angulus refractionis uel reflexionis ſemper eſt acutus
rectilineus diuiſibilis: propter hoc angulus in oculo ſemper eſt acutus, nec ad rectum poteſt excre
ſcere, ut quartã partẽ circuli altitudinis ſibi faciat reſpõdere: quoniã inter angulos cauſſantes pyra
midem ille angulus in oculo & angulus reflexionis uel refractionis ualent unũ rectũ: cum angulus
ad axẽ ſemper ſit rectus per 89 primi huius. Ex præmiſsis quoq; patet corollariũ perpulchrũ auxi-
lio 12 huius. Quoniam enim in pyramide orthogonia centrum circuli baſis & conus ſemper ſunt in
eadem linea (ut in axe) in propoſito erunt a & g in axe a g: ſed eadem ratione erunt b & g in eadem
linea: lineæ uerò b g & g a coniunctæ ſunt linea una: eò quòd f g à termino ipſarum exiens cum am
babus facit angulos rectos. Quo modocunq; ergo ſe habeat uiſus ad corpus irradiatum, dummo-
do ad ipſum fiat reflexio uel refractio: patet propoſitum quoniã ſemper centrum corporis irradian
tis & centrum oculi & centrũ circuli baſis utriuſq; pyramidis, irradiationis ſcilicet & uiſionis ſunt
in eadem linea, ſcilicet axe pyramidis irradiationis: nec aliter eſt poſsibile uideri irradiationem.
dij incidant: & ſic in ſuperficie uiſus rotundentur. Quòd etſi ſit aliquando poſsibile, non tamen eſt
uniuerſaliter neceſſarium: quia etiam cuicunq; parti ſuperficiei uiſus radij incidant ſecundum an-
gulos æquales: ſemper accidet neceſſario figuram uideri circula-
rem. Ex iſtis itaq, manifeſtè patet, quia etſi tota ſuperficies alicu-
888[Figure 888]a g f y h k i ius corporis irregularis uel regularis, rectilinea uel circularis ſit
irradiata: non tamen uidebitur niſi circularis pars eius irradiata,
quando per reflexionem uel refractionem uidetur. Quia oportet
ad hoc, quòd uiſus ipſum iudicet irradiatum, radios plures in cen
tro oculi aggregari: non autem concurrunt niſi illi, qui inci dentes
ad ſuperficiem corporis irradiati & reflexi ad centrũ oculi omnes
æquales angulos conſtituunt: tales autem in cidunt ſecundum cir
culum: faciunt enim pyramidem, ut patet ex præmiſſa, & refle-
ctuntur uel refringuntur neceſſariò ſecundũ circulum eundem.
Ergo ſuperficies illius corporis ſemper uidebitur circulariter irra
diata: nec uidebit uiſus illam irradiationem, niſi fuerit in puncto
concurſus linearum taliter reflexarũ conſtitutus. Et propter hoc
in eadem ſuperficie irràdiati corporis diuerſis uiſibus diuerſi ap-
parebunt circuli: quia eæ dem lineæ in diuerſis punctis non con-
currunt, ſed in uno tantùm: & remotioribus maiores apparebunt
circuli: ſcllicet illi, quibus ad maiores angulos incidebant radij, &
ad maiores reflectuntur uel refringuntur: & ſunt exteriores in pe
ripheria baſis. Sic ergo pyramis interior, ſcilicet reflexionis uel re
fractionis inſcribitur pyramidi alteri reflexionis uel refractionis
minorẽ exterius ambienti: centrumq́; uiſus propinquius ſuperfi-
ciei irradiatæ minorẽ uidebit circulũ, ꝗ̃ uiſus remotior: quoniã ra
dij in minori circulo ſecundũ angulos minores incidunt, & ſecun
dum angulos minores reflectuntur per 20th. 5 huius, uel ſecundũ
minores angulos refringuntur per 8 huius. Patet aũt ք 106 th. 1 hu
ius quia ſecundũ quòd angulus refractionis uel reflexionis plus
minuitur, ſecundum hoc angulus in uiſu contentus augmenta-
tur. Et quia angulus refractionis uel reflexionis ſemper eſt acutus
rectilineus diuiſibilis: propter hoc angulus in oculo ſemper eſt acutus, nec ad rectum poteſt excre
ſcere, ut quartã partẽ circuli altitudinis ſibi faciat reſpõdere: quoniã inter angulos cauſſantes pyra
midem ille angulus in oculo & angulus reflexionis uel refractionis ualent unũ rectũ: cum angulus
ad axẽ ſemper ſit rectus per 89 primi huius. Ex præmiſsis quoq; patet corollariũ perpulchrũ auxi-
lio 12 huius. Quoniam enim in pyramide orthogonia centrum circuli baſis & conus ſemper ſunt in
eadem linea (ut in axe) in propoſito erunt a & g in axe a g: ſed eadem ratione erunt b & g in eadem
linea: lineæ uerò b g & g a coniunctæ ſunt linea una: eò quòd f g à termino ipſarum exiens cum am
babus facit angulos rectos. Quo modocunq; ergo ſe habeat uiſus ad corpus irradiatum, dummo-
do ad ipſum fiat reflexio uel refractio: patet propoſitum quoniã ſemper centrum corporis irradian
tis & centrum oculi & centrũ circuli baſis utriuſq; pyramidis, irradiationis ſcilicet & uiſionis ſunt
in eadem linea, ſcilicet axe pyramidis irradiationis: nec aliter eſt poſsibile uideri irradiationem.
65. Iridem ex reflexione & refractione radiorum corporis luminoſi uideri neceſſe ect.
Locuturi de iride, de illa principaliter intendimus, quæ interſecans horizontem ad diuerſas par
tes mundi protenditur: quamuis etiam de alijs, quæ illi iridi ſimiles uidentur, intentionem non
principaliter facturi ſimus. Quòd uerò iris fiat ex multitudine luminis corporis luminoſi in uiſu re
cepti, hoc patet ſenſui: quòd autem (non aggregatis radijs corporis luminoſi) lumen ſenſibilius
poſsit fieri in corpore non luminoſo, quàm in medio, per quod prius lumen ferebatur, oſtenſum
eſt per 56 huius impoſsibile eſſe. Vnde patet ex hoc quòd lumẽ uigoratur ex aggregatione radio-
rum corporis luminoſi, ut ſenſibilius fiat in aliquo corpore quàm in medio. Quod uerò aggregatio
radiorum corporis luminoſi fiat per reflexionem uel per refractionem, quæ fit in corpore denſio-
ris diaphani quàm medium, per quod antea ferebatur, declaratum eſt per 57 huius. Patet itaq; ge-
neraliter quòd luminis maior ſenſibilitas per reflexionẽ uel per refractionem in omnibus uiſibili-
bus cauſſatur. Quòd uerò iris ſpecialiter ex reflexione fiat: patet per hoc: quia lumen eius ſenſibile
peruenit ad uiſum, ut ſuppoſitũ eſt in 2 petitione libri huius. Oſtenſum eſt quoq; per 20 th. 5 huius
quòd omne, quod uidetur per reflexionem, ſic uidetur, quòd angulus, ſecundum quẽ forina ſpecu
lo uel alteri corpori polito incidit, fit æqualis angulo, ſecundũ quẽ illa forma reflectitur ad uiſum:
quod etiam patet per 26 th. 5 huius ducta perpendiculari à puncto incidentiæ ſuper ſuperficiem
corporis politi, ad quam reflexionis anguli referuntur: continet enim radius incidens & radius re-
flexus cum eadem perpendiculari angulos æquales. Cum itaq; forma iridis fiat in uiſu: patet iri-
dem per reflexionẽ radiorũ corporis luminoſi ad uiſum cauſſari. Quòd uerò iris per refractionem
tes mundi protenditur: quamuis etiam de alijs, quæ illi iridi ſimiles uidentur, intentionem non
principaliter facturi ſimus. Quòd uerò iris fiat ex multitudine luminis corporis luminoſi in uiſu re
cepti, hoc patet ſenſui: quòd autem (non aggregatis radijs corporis luminoſi) lumen ſenſibilius
poſsit fieri in corpore non luminoſo, quàm in medio, per quod prius lumen ferebatur, oſtenſum
eſt per 56 huius impoſsibile eſſe. Vnde patet ex hoc quòd lumẽ uigoratur ex aggregatione radio-
rum corporis luminoſi, ut ſenſibilius fiat in aliquo corpore quàm in medio. Quod uerò aggregatio
radiorum corporis luminoſi fiat per reflexionem uel per refractionem, quæ fit in corpore denſio-
ris diaphani quàm medium, per quod antea ferebatur, declaratum eſt per 57 huius. Patet itaq; ge-
neraliter quòd luminis maior ſenſibilitas per reflexionẽ uel per refractionem in omnibus uiſibili-
bus cauſſatur. Quòd uerò iris ſpecialiter ex reflexione fiat: patet per hoc: quia lumen eius ſenſibile
peruenit ad uiſum, ut ſuppoſitũ eſt in 2 petitione libri huius. Oſtenſum eſt quoq; per 20 th. 5 huius
quòd omne, quod uidetur per reflexionem, ſic uidetur, quòd angulus, ſecundum quẽ forina ſpecu
lo uel alteri corpori polito incidit, fit æqualis angulo, ſecundũ quẽ illa forma reflectitur ad uiſum:
quod etiam patet per 26 th. 5 huius ducta perpendiculari à puncto incidentiæ ſuper ſuperficiem
corporis politi, ad quam reflexionis anguli referuntur: continet enim radius incidens & radius re-
flexus cum eadem perpendiculari angulos æquales. Cum itaq; forma iridis fiat in uiſu: patet iri-
dem per reflexionẽ radiorũ corporis luminoſi ad uiſum cauſſari. Quòd uerò iris per refractionem
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib