Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
251
251 (245)
252
252 (246)
253
253 (247)
254
254 (248)
255
255 (249)
256
256 (250)
257
257 (251)
258
258 (252)
259
259 (253)
260
260 (254)
< >
page |< < (247) of 778 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="lat" type="free">
        <div xml:id="echoid-div568" type="section" level="0" n="0">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s17332" xml:space="preserve">
              <pb o="247" file="0253" n="253" rhead="OPTICAE LIBER VII."/>
            cularis, exiens à loco refractionis ſuper ſuperficiem corporis diaphani:</s>
            <s xml:id="echoid-s17333" xml:space="preserve"> inueniet dico in eiſdem cor-
              <lb/>
            poribus diaphanis:</s>
            <s xml:id="echoid-s17334" xml:space="preserve"> & erunt duo anguli diuerſi.</s>
            <s xml:id="echoid-s17335" xml:space="preserve"> Nam angulus refractionis ab angulo maiore ex il-
              <lb/>
            lis, erit maior duobus angulis refractionis ab angulo minore:</s>
            <s xml:id="echoid-s17336" xml:space="preserve"> & exceſſus anguli refractionis ſuper
              <lb/>
            angulum refractionis, erit minor exceſſu anguli maioris, quem continet prima linea cum perpendi
              <lb/>
            culari ſuper angulum minorem, quem continet prima linea cum perpendiculari.</s>
            <s xml:id="echoid-s17337" xml:space="preserve"> Et proportio an-
              <lb/>
            guli refractionis ab angulo maiore ad angulum maiorem, erit maior proportione anguli refractio-
              <lb/>
            nis ab angulo minore ad angulum minorem:</s>
            <s xml:id="echoid-s17338" xml:space="preserve"> Et illud, quod reſtat poſt angulum refractionis de an-
              <lb/>
            gulo maiore, eſt maius illo, quod remanet poſt angulum refractionis de angulo minore.</s>
            <s xml:id="echoid-s17339" xml:space="preserve"> Et remo-
              <lb/>
            tio anguli refractionis, cum lux exiuerit de corpore ſubtiliore ad groſsius, ſemper erit minor an-
              <lb/>
            gulo, quem continet linea, per quam extenditur lux ad locum refractionis cum perpendiculari ex-
              <lb/>
            eunte à loco refractionis.</s>
            <s xml:id="echoid-s17340" xml:space="preserve"> Et ſi lux exiuerit à corpore groſsiore ad ſubtilius:</s>
            <s xml:id="echoid-s17341" xml:space="preserve"> tunc angulus refractio-
              <lb/>
            nis erit medietas duorum angulorum coniunctorum.</s>
            <s xml:id="echoid-s17342" xml:space="preserve"> Et ſi comparaueris angulos refractionis, qui
              <lb/>
            ſunt inter aliquod iſtorum corporum diaphanorum, & aliud corpus groſsius illis, ad angulos refra-
              <lb/>
            ctionis, qui ſunt inter illud idem corpus diaphanũ ſubtilius & aliud corpus groſsius primo groſſo:</s>
            <s xml:id="echoid-s17343" xml:space="preserve">
              <lb/>
            inuenies proportiones maiores angulorum refractionis ad angulos, quos continet prima linea &
              <lb/>
            perpendicularis, qui ſunt inter corpus ſubtilius & groſsius, quod magis groſſum eſt, proportioni-
              <lb/>
            bus angulorum refractionis, quos continet prima linea & perpendicularis, qui ſunt inter idem cor-
              <lb/>
            pus ſubtilius & corpus groſsius, quod minus eſt groſſum.</s>
            <s xml:id="echoid-s17344" xml:space="preserve"> Quoniam ſi fuerint duo anguli æquales,
              <lb/>
            quorum utrumlibet continet prima linea, per quam extenditur lux, & perpendicularis, quæ exit à
              <lb/>
            loco refractionis:</s>
            <s xml:id="echoid-s17345" xml:space="preserve"> quorum alter eſt inter corpus ſubtilius & corpus groſsius illo, & alter inter illud
              <lb/>
            idem corpus ſubtilius & corpus groſsius primo groſſo:</s>
            <s xml:id="echoid-s17346" xml:space="preserve"> tunc angulus refractionis, qui eſt in corpore
              <lb/>
            groſsiore, erit maior angulo refractionis, qui eſt in corpore groſsiore, quod eſt minus groſſum.</s>
            <s xml:id="echoid-s17347" xml:space="preserve"> Et ſi-
              <lb/>
            militer ſi refractio fuerit à corpore groſsiore ad ſubtilius, quod eſt magis ſubtile:</s>
            <s xml:id="echoid-s17348" xml:space="preserve"> maior erit angulo
              <lb/>
            refractionis, qui eſt ab illo eodẽ corpore groſsiore ad corpus ſubtilius, quod eſt minus ſubtile.</s>
            <s xml:id="echoid-s17349" xml:space="preserve"> Hæc
              <lb/>
            ergo ſunt omnia, quæ pertinent ad qualitatem refractionis lucis à corporibus diaphanis.</s>
            <s xml:id="echoid-s17350" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div570" type="section" level="0" n="0">
          <head xml:id="echoid-head493" xml:space="preserve">QVÒ
            <unsure/>
          D QVICQVID COMPREHENDITVR VLTRA CORPORA</head>
          <head xml:id="echoid-head494" xml:space="preserve">diaphana, quæ differuntin diaphanitate à corpore, in quo eſt uiſus, cum
            <lb/>
          fuerit obliquum à lineis perpendicularibus ſuper ſuperficiem
            <lb/>
          eorum, comprehenditur ſecundum refractio-
            <lb/>
          nem. Cap. IIII.</head>
          <head xml:id="echoid-head495" xml:space="preserve" style="it">13. Viſibile medio diuerſo perpendiculare, rectè: obliquum refractè uidetur. 3 p 10.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s17351" xml:space="preserve">IN prædicto autem capitulo patuit, quòd lux tranſit de uitro ad aerem, & de aere ad uitrum, &
              <lb/>
            de aere ad aquam.</s>
            <s xml:id="echoid-s17352" xml:space="preserve"> Et cum tranſit de uitro ad aerem & ad aquam:</s>
            <s xml:id="echoid-s17353" xml:space="preserve"> conſtat quòd tranſibit de aqua
              <lb/>
            ad aerem:</s>
            <s xml:id="echoid-s17354" xml:space="preserve"> aqua enim eſt ſubtilior uitro, cum fuerit clara:</s>
            <s xml:id="echoid-s17355" xml:space="preserve"> & cum tranſit de aere ad uitrum, tranſi-
              <lb/>
            bit de aqua ad uitrum, cum aqua ſit groſsior aere.</s>
            <s xml:id="echoid-s17356" xml:space="preserve"> Præterea patuιt, quòd luces omnes accidentales
              <lb/>
            & eſſentiales, fortes & debiles tranſeunt per hæc corpora diaphana.</s>
            <s xml:id="echoid-s17357" xml:space="preserve"> His ergo modis omne corpus
              <lb/>
            lucidum quacunq;</s>
            <s xml:id="echoid-s17358" xml:space="preserve"> luce, mittit lucem ſuam in omne corpus diaphanũ:</s>
            <s xml:id="echoid-s17359" xml:space="preserve"> & ſi occurrerit aliud corpus
              <lb/>
            diaphanũ:</s>
            <s xml:id="echoid-s17360" xml:space="preserve"> trãſibit in alio corpore aut refractè aut rectè.</s>
            <s xml:id="echoid-s17361" xml:space="preserve"> Et in primo libro [14.</s>
            <s xml:id="echoid-s17362" xml:space="preserve"> 18.</s>
            <s xml:id="echoid-s17363" xml:space="preserve"> 19 n] declaratũ eſt,
              <lb/>
            quòd à quolibet puncto cuiuslibet corporis lucidi oritur lux per quamcunq;</s>
            <s xml:id="echoid-s17364" xml:space="preserve"> lineam rectã, quæ po
              <lb/>
            reſt extendi ex illo puncto.</s>
            <s xml:id="echoid-s17365" xml:space="preserve"> Ex quibus patet, quòd à quolibet puncto cuiuslibet corporis diaphani
              <lb/>
            contingentis aliquod corpus lucidum quacunq;</s>
            <s xml:id="echoid-s17366" xml:space="preserve"> luce, oritur lux per omnem lineam rectam, quæ
              <lb/>
            poterit extendi ex illo puncto, & tranſit in corpor
              <gap/>
            diaphano tangente illud punctũ.</s>
            <s xml:id="echoid-s17367" xml:space="preserve"> Et ſi occurrerit
              <lb/>
            aliud corpus diaphanum diuerſæ diaphanitatis à diaphanitate corporis tangentis illud, tranſibit e-
              <lb/>
            tiam in ipſum aut refractè aut rectè, ſiue primum corpus ſit ſubtilius ſecundo, ſiue ſecundũ ſit ſub-
              <lb/>
            tilius primo.</s>
            <s xml:id="echoid-s17368" xml:space="preserve"> Et etiã primo libro [14.</s>
            <s xml:id="echoid-s17369" xml:space="preserve"> 18.</s>
            <s xml:id="echoid-s17370" xml:space="preserve"> 19.</s>
            <s xml:id="echoid-s17371" xml:space="preserve"> 28 n] declaratũ eſt, quòd ab omni corpore colorato lucido
              <lb/>
            color oritur cumluce, qui eſt mixtus cum luce:</s>
            <s xml:id="echoid-s17372" xml:space="preserve"> & quòd uiſus cum comprehendit lucem, compre-
              <lb/>
            hendit formam coloris mixtam ſibi.</s>
            <s xml:id="echoid-s17373" xml:space="preserve"> Ex quibus patet, quòd corpora colorata, quæ ſunt in aqua & ul
              <lb/>
            tra corpora diaphana, quæ differunt in diaphanitate à diaphanιtate aeris, cum in eis fuerit lux eſſen
              <lb/>
            tialis, aut accidentalis fortis aut debilis:</s>
            <s xml:id="echoid-s17374" xml:space="preserve"> tunc lux, quę eſt in eis, oritur à quolibet puncto cum forma
              <lb/>
            coloris, qui eſt in illo puncto, & tranſit lux mixta cum colore in corpore aquæ, & in omni corpore
              <lb/>
            diaphano contingente ipſum:</s>
            <s xml:id="echoid-s17375" xml:space="preserve"> & extenditur lux in corpore aquæ & in omni corpore diaphano cum
              <lb/>
            forma coloris per lineas rectas, donec perueniat ad ſuperficiem aquæ, aut illius corporis diapha-
              <lb/>
            ni.</s>
            <s xml:id="echoid-s17376" xml:space="preserve"> Et cum fuerit aer aut aliud corpus diaphanum tangens aquam:</s>
            <s xml:id="echoid-s17377" xml:space="preserve"> tunc in illud corpus diapha-
              <lb/>
            num tranſibit lux cum forma mixta ſibi in aere aut in alio corpore diaphano per lineas rectas.</s>
            <s xml:id="echoid-s17378" xml:space="preserve"> Et
              <lb/>
            hæ lineæ ſecundæ in maiore parte ſecabunt primas lineas, per quas extendebatur:</s>
            <s xml:id="echoid-s17379" xml:space="preserve"> & quædam
              <lb/>
            earum erunt in rectitudine primarum linearum.</s>
            <s xml:id="echoid-s17380" xml:space="preserve"> Et omnia corpora, quæ ſunt in aqua & ultra dia-
              <lb/>
            phana corpora, quæ differunt à diaphanitate aeris, cum fuerint in loco lucido, ſcilicet cum
              <lb/>
            lux orta fuerit ſuper aquam, in qua ſunt:</s>
            <s xml:id="echoid-s17381" xml:space="preserve"> tunc lux perueniet ad ipſa.</s>
            <s xml:id="echoid-s17382" xml:space="preserve"> Manifeſtum eſt enim, quòd
              <lb/>
            omnis lux tranſit in omne corpus in aqua exiſtens aut in alio corpore diaphano, cum ſuper a-
              <lb/>
            quam illam aut corpus illud diaphanum ceciderit:</s>
            <s xml:id="echoid-s17383" xml:space="preserve"> & à quolibet puncto ipſius corporis orietur
              <lb/>
            formalucis, quæ eſtin ipſo cum forma coloris, & extendetur in uniuerſo illius aquæ aut illius cor-
              <lb/>
            poris diaphani per omnem lineam rectam, quæ poterit extendi ab ipſo puncto, donec perue-
              <lb/>
            </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>