Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
301
301
302
302
303
303 (1)
304
304 (2)
305
305 (3)
306
306 (4)
307
307 (5)
308
308 (6)
309
309 (7)
310
310 (8)
< >
page |< < (2) of 778 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="lat" type="free">
        <div xml:id="echoid-div650" type="section" level="0" n="0">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s20339" xml:space="preserve">
              <pb o="2" file="0304" n="304"/>
            maluiſti enim languentium animarum diuino antidoto languoribus ſuccurrere,
              <lb/>
            quàm ipſorum hominum ignorantias releuare:</s>
            <s xml:id="echoid-s20340" xml:space="preserve"> meq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20341" xml:space="preserve"> putans uacare otio, ſub amo
              <lb/>
            ris nexu, quo tibi coniungor, uoluiſti conſtringere, ut hoclaboris tibi placiti onus
              <lb/>
            ſubirem, hisq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20342" xml:space="preserve"> materijs mihi nondum cognitis, animum applicarem.</s>
            <s xml:id="echoid-s20343" xml:space="preserve"> Atego, qui
              <lb/>
            cunctis iuſſionibus tuis obtemperare deſidero, uelle tuum ſuſcipiens pro manda-
              <lb/>
            to, maioris negotij, quòd de ordine entium olim conſcribendum ſuſceperam ca-
              <lb/>
            pitulum, in tempus ſemoui, præſentisq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20344" xml:space="preserve"> operis diſpendium pro meæ poſſibilitatis
              <lb/>
            uiribus (quibus hic impar, fateor) adij conſcrib endum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20345" xml:space="preserve"> Attendens quoq;</s>
            <s xml:id="echoid-s20346" xml:space="preserve">, quia ea-
              <lb/>
            dem uis formæ immittitur in contrarium & in ſenſum, & quòd lumen ſit primum
              <lb/>
            omnium formarum ſenſibilium, quodq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20347" xml:space="preserve"> rerum ſenſibilium omniũ cauſſas efficien
              <lb/>
            tes intendamus perquirere, quarum plurimas differẽtias uiſus nobis oſtendit:</s>
            <s xml:id="echoid-s20348" xml:space="preserve"> prę-
              <lb/>
            miſſorum permodum entium uiſibilium perſcrutatio placuit, ſicut & eadem uiris,
              <lb/>
            qui ante nos plurimi tractauerunt huius ſcientiæ negotiũ, PERSPECTIVORVM
              <lb/>
            nomine nuncupantibus, quorum & ego nominationem (ut placitam) approbo:</s>
            <s xml:id="echoid-s20349" xml:space="preserve"> li
              <lb/>
            cet plus ad naturalium formarum actionis modum occultiſſimum pertractãdum,
              <lb/>
            ut opus præſens tuis affectibus reſpondeat, ſcribentis intentio ſe declinet.</s>
            <s xml:id="echoid-s20350" xml:space="preserve"> Quòd
              <lb/>
            enim in ſenſu uiſus plus perceptibiliter agitur, hoc in ipſius ſenſus abſentia in reb.</s>
            <s xml:id="echoid-s20351" xml:space="preserve">
              <lb/>
            naturalibus nullatenus euitatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s20352" xml:space="preserve"> Senſus enim præſentia nihil addit actionibus na-
              <lb/>
            turalium formarum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20353" xml:space="preserve"> Omnem itaq;</s>
            <s xml:id="echoid-s20354" xml:space="preserve"> modum uiſionis mathematica uel naturali de-
              <lb/>
            monſtratione tranſcurrendo, ea quæ de naturalibus formarum actionibus permo
              <lb/>
            dum paſsionum uiſibilium iuxta triplicem uidendi modum pro meę poſſibilitatis
              <lb/>
            modulo tractabo.</s>
            <s xml:id="echoid-s20355" xml:space="preserve"> In omnibus enim illis uidẽdi modis, formæ naturales ad uiſum
              <lb/>
            ſe diffundunt, radijq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20356" xml:space="preserve"> uiſuales non exeunt ad capeſſendas formas rerum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20357" xml:space="preserve"> Vnde ſi
              <lb/>
            præſentiæ formarum diffuſarum per corpora naturalia ipſarum ſuſceptibilia, uiſus
              <lb/>
            non affuerit, non propter hoc naturalis actio non erit, ſed formæ in ſubiecta corpo
              <lb/>
            ra ſibi diſſimilia, impriment quãtum poſſunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s20358" xml:space="preserve"> Tuitaq;</s>
            <s xml:id="echoid-s20359" xml:space="preserve"> uir deſideriorum omnis ſci-
              <lb/>
            entialis boni, ſuſcipe quod fieri mandaſti, in quo ſi quid incultum inueneris, perſpi
              <lb/>
            caciori ingenio modereris.</s>
            <s xml:id="echoid-s20360" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div651" type="section" level="0" n="0">
          <head xml:id="echoid-head568" xml:space="preserve" style="it">[Sequentia deſunt in uetuſto exemplari.]</head>
          <head xml:id="echoid-head569" xml:space="preserve">TOTIVS OPERIS IN DECEM</head>
          <head xml:id="echoid-head570" xml:space="preserve">Libros diuiſio, & quid in ſingulis tractetur.</head>
          <p style="it">
            <s xml:id="echoid-s20361" xml:space="preserve">PRAESENS ita negotium decem libris partialibus duximus diſtinguendũ.</s>
            <s xml:id="echoid-s20362" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Volentes enim omne ens uiſibile, utſuæ uiſibilitati paßio accidit, mathematica
              <lb/>
            demonſtratione concludere, & hac uia eatenus (ut nobis eſt poßibile) certius am-
              <lb/>
            bulare:</s>
            <s xml:id="echoid-s20363" xml:space="preserve"> librum hunc per ſe ſtantem effecimus, exceptis his, quæ ex elementis Eu-
              <lb/>
            clidis, & paucis, quæ ex conicis elementis Apollonij Pergæi dependent, quæ ſunt
              <lb/>
            ſolum duo, quibus in hac ſcientia ſumus uſi, ut in proceſſu poſtmodum patebit.</s>
            <s xml:id="echoid-s20364" xml:space="preserve"> In primo itaque
              <lb/>
            huius ſcientiæ libro axiomata præmittimus, quæ præter elementa Euclidis huic ſcientiæ ſunt ne
              <lb/>
            ceſſaria:</s>
            <s xml:id="echoid-s20365" xml:space="preserve"> & in hoc ea duo, quæ demonſtrata ſunt ab Apollonio, declaramus.</s>
            <s xml:id="echoid-s20366" xml:space="preserve"> Plurima tamen &
              <lb/>
            horum, quæ in hoc libro præmittimus, continentur in eo libro, quem de elementatis concluſioni
              <lb/>
            bus nominamus, in quo uniuerſaliter omnia conſcripſimus, quæ nobis uiſa ſunt, & quæ ad nos
              <lb/>
            peruenerunt à uiris poſterioribus Euclide, pro particularium neceßitate ſcientiarum uniuerſa-
              <lb/>
            liter concluſa.</s>
            <s xml:id="echoid-s20367" xml:space="preserve"> In ſecundo libro, de modo proiectionis radiorum per medium unius diaphani,
              <lb/>
            uelplurium, ſuper figuras corporum diuerſas:</s>
            <s xml:id="echoid-s20368" xml:space="preserve"> necnon de proiectione umbrarum & figuratione
              <lb/>
            lucis cadentis per fenestras tractauimus, ut de his, quæ præambula ſunt actioni ſenſibili forma
              <lb/>
            rum natur alium, & quæ fiunt non exiſtente ſenſu.</s>
            <s xml:id="echoid-s20369" xml:space="preserve"> In tertio uerò libro de organo uiſus, de́ eſ-
              <lb/>
            ſentiali modo uidendi ſuo modo tract auimus, ut patitur ſcientia opticorum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20370" xml:space="preserve"> In quarto quoque
              <lb/>
            libro percurrimus deceptiones, quæ accidunt uiſui ſecundum directum modum uidendi per u-
              <lb/>
            num medium, ſiue ſint paßiones mathematicæ, ſiue etiam naturales.</s>
            <s xml:id="echoid-s20371" xml:space="preserve"> In quinto autẽ libro nos
              <lb/>
            ad alium modum uidendi, qui fit per reflexiones à politis corporibus, quæ ſpecula dicimus, tràſ-
              <lb/>
            ferentes, tract auimus de paßionibus communibus omni ſpeculo, ſiue ſit planum, ſiue ſphæricũ;</s>
            <s xml:id="echoid-s20372" xml:space="preserve">
              <lb/>
            columnare ſiue pyramidale, concauum uel conuexum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20373" xml:space="preserve"> Hæc enim ſunt omnia ſpecula, à quibus
              <lb/>
            </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>