Ibn-al-Haitam, al-Hasan Ibn-al-Hasan; Witelo; Risner, Friedrich, Opticae thesavrvs Alhazeni Arabis libri septem, nunc primùm editi. Eivsdem liber De Crepvscvlis & Nubium ascensionibus. Item Vitellonis Thuvringopoloni Libri X. Omnes instaurati, figuris illustrati & aucti, adiectis etiam in Alhazenum commentarijs, a Federico Risnero, 1572

List of thumbnails

< >
311
311 (9)
312
312 (10)
313
313 (11)
314
314 (12)
315
315 (13)
316
316 (14)
317
317 (15)
318
318 (16)
319
319 (17)
320
320 (18)
< >
page |< < (9) of 778 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="lat" type="free">
        <div xml:id="echoid-div681" type="section" level="0" n="0">
          <pb o="9" file="0311" n="311" rhead="LIBER I."/>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div682" type="section" level="0" n="0">
          <head xml:id="echoid-head590" xml:space="preserve" style="it">16. Si per terminos duarum linearum æquidiſtantium & inæqualium, rectæproducantur,
            <lb/>
          illas ad partem minoris lineæ concurrere est neceſſe.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s20670" xml:space="preserve">Sint duæ lineæ a b & c d æquidiſtantes & inæquales:</s>
            <s xml:id="echoid-s20671" xml:space="preserve"> ſitq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20672" xml:space="preserve"> linea c d minor quàm linea a b:</s>
            <s xml:id="echoid-s20673" xml:space="preserve">
              <lb/>
            producãturq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20674" xml:space="preserve"> per terminos ipſarum, lineę a c
              <lb/>
              <figure xlink:label="fig-0311-01" xlink:href="fig-0311-01a" number="273">
                <variables xml:id="echoid-variables259" xml:space="preserve">a c f d b e</variables>
              </figure>
            & b d.</s>
            <s xml:id="echoid-s20675" xml:space="preserve"> Dico, quòd illæ lineæ a c & b d concur
              <lb/>
            rent ultra lineam c d.</s>
            <s xml:id="echoid-s20676" xml:space="preserve"> Producatur enim linea
              <lb/>
            c d ultra punctum d ad punctum e, fiatq́;</s>
            <s xml:id="echoid-s20677" xml:space="preserve"> per
              <lb/>
            3 p 1 linea c e æqualis lineę a b, & ducatur li-
              <lb/>
            nea b e.</s>
            <s xml:id="echoid-s20678" xml:space="preserve"> Hic itaque linea b e per 33 p 1 eſt æqui
              <lb/>
            diſtans lineę a c:</s>
            <s xml:id="echoid-s20679" xml:space="preserve"> ergo per 2 huius cum linea
              <lb/>
            b d concurrat cum linea b e in puncto b:</s>
            <s xml:id="echoid-s20680" xml:space="preserve"> pa-
              <lb/>
            tet, quòd ipſa concurret cum linea a c, quę æ-
              <lb/>
            quidiſtat lineę b e:</s>
            <s xml:id="echoid-s20681" xml:space="preserve"> ſed & ad partem lineę c d,
              <lb/>
            quę eſt minor quàm linea a b, concurrere eſt
              <lb/>
            neceſſe per 14 huius, uel per 2 p 6:</s>
            <s xml:id="echoid-s20682" xml:space="preserve"> patet ergo
              <lb/>
            propoſitum:</s>
            <s xml:id="echoid-s20683" xml:space="preserve"> punctus enim concurſus eius, (qui ſit f) erit ultra lineam c d.</s>
            <s xml:id="echoid-s20684" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div684" type="section" level="0" n="0">
          <head xml:id="echoid-head591" xml:space="preserve" style="it">17. Lineæ rectæ continentes angulos æquales cum linea recta, cui ad unum punctum inci-
            <lb/>
          dunt, ſimuliunctæ, ſunt breuiores omnibus lineis ab eiſdem terminis ſuper eandem lineam
            <lb/>
          adunum punctum alium productis, continentibus cum eadem linea angulos inæquales, ſi-
            <lb/>
          muliunctis.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s20685" xml:space="preserve">Sit linea recta, quę a b c f:</s>
            <s xml:id="echoid-s20686" xml:space="preserve"> & ſint duo puncta g, & d, â quibus duę lineę g b & d b productę ſuper
              <lb/>
            lineam a b c f, contineant angulos æquales,
              <lb/>
              <figure xlink:label="fig-0311-02" xlink:href="fig-0311-02a" number="274">
                <variables xml:id="echoid-variables260" xml:space="preserve">g d a h b c f k</variables>
              </figure>
            ita, ut angulus a b g ſit æqualis angulo c b d.</s>
            <s xml:id="echoid-s20687" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Dico, quòd ſi à pũctis d & g ad aliquod aliud
              <lb/>
            punctum lineæ a b c f (quod ſitc) lineę du-
              <lb/>
            ctę contineant inęquales angulos, ita, ut an-
              <lb/>
            gulus g c a ſit minor angulo f c d:</s>
            <s xml:id="echoid-s20688" xml:space="preserve"> quòd lineę
              <lb/>
            g b & b d ſimul iunctę ſunt minores duabus
              <lb/>
            lineis g c & d c ſimul iunctis.</s>
            <s xml:id="echoid-s20689" xml:space="preserve"> Ducatur enim
              <lb/>
            à puncto g ſuper lineam a f perpendicularis
              <lb/>
            per 12 p 1, quę ſit g h:</s>
            <s xml:id="echoid-s20690" xml:space="preserve"> & producatur linea g h
              <lb/>
            ultra punctum h:</s>
            <s xml:id="echoid-s20691" xml:space="preserve"> & producatur d b, donec
              <lb/>
            concurrat cum linea g h producta:</s>
            <s xml:id="echoid-s20692" xml:space="preserve"> concur-
              <lb/>
            rent autem per 14 huius:</s>
            <s xml:id="echoid-s20693" xml:space="preserve"> ſit ergo punctus concurſus k:</s>
            <s xml:id="echoid-s20694" xml:space="preserve"> & coniungatur linea k c.</s>
            <s xml:id="echoid-s20695" xml:space="preserve"> Et quoniam angu-
              <lb/>
            lus d b c eſt æqualis angulo g b h exhypotheſi, & angulo h b k, ex 15 p 1:</s>
            <s xml:id="echoid-s20696" xml:space="preserve"> palàm, quòd angulus
              <lb/>
            h b k eſt ęqualis g b h:</s>
            <s xml:id="echoid-s20697" xml:space="preserve"> ſed anguli g h b & k h b ſunt ęquales:</s>
            <s xml:id="echoid-s20698" xml:space="preserve"> quia recti:</s>
            <s xml:id="echoid-s20699" xml:space="preserve"> ergo per 32 p 1 trigoni
              <lb/>
            g h b & k h b ſunt ęquianguli.</s>
            <s xml:id="echoid-s20700" xml:space="preserve"> Ergo per 4 p 6, cum linea h b ſit communis & ęqualis ſibijpſi, erit
              <lb/>
            linea g b ęqualis lineę k b, & linea g h ęqualis lineę h k.</s>
            <s xml:id="echoid-s20701" xml:space="preserve"> Et eadem ratione per 4 p 1 erit linea g c
              <lb/>
            ęqualis lineę k c.</s>
            <s xml:id="echoid-s20702" xml:space="preserve"> Quia uerò per 20 p 1 linea k d in trigono k d c minor eſt ambabus lineis d c &
              <lb/>
            k c ſimuliunctis, & linea g b ęqualis eſt lineę b k, & linea g c ęqualis eſt lineę k c:</s>
            <s xml:id="echoid-s20703" xml:space="preserve"> palàm, quia
              <lb/>
            ambę lineę g b & d b ſimul iunctę, minores ſunt ambabus lineis d c & g c ſimul iunctis.</s>
            <s xml:id="echoid-s20704" xml:space="preserve"> Simi-
              <lb/>
            liter quoque de quibuſcunque lineis à punctis g & d ad lineam a fproductis eſt demonſtrandum:</s>
            <s xml:id="echoid-s20705" xml:space="preserve">
              <lb/>
            patet ergo propoſitum.</s>
            <s xml:id="echoid-s20706" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div686" type="section" level="0" n="0">
          <figure number="275">
            <variables xml:id="echoid-variables261" xml:space="preserve">g d e a z b f c</variables>
          </figure>
          <head xml:id="echoid-head592" xml:space="preserve" style="it">18. Lineæ rectæ continentes angulos æ-
            <lb/>
          quales cumlinea conuexa, cui ad unum pun- ctum incidunt, ſimuliunctæ, ſunt breuiores omnibus lineis ab eiſdem terminis ſuper ean- dem lineam adunum punctum alium produ- ctis, continentibus cum eadem linea angulos inæquales, ſimuliunctis.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s20707" xml:space="preserve">Sit linea curua a b c, ſuper cuius conuexum
              <lb/>
            â punctis g & d incidant lineę d a & g a, conti-
              <lb/>
            nentes angulos ęquales, ita, ut angulus c a g ſit
              <lb/>
            ęqualis angulo b a d.</s>
            <s xml:id="echoid-s20708" xml:space="preserve"> Dico, quòd ſi ducantur
              <lb/>
            alię lineę à punctis g & d ſuper lineam a b c,
              <lb/>
            ut g b & d b, continentes angulos inęquales
              <lb/>
            cum linea a b c:</s>
            <s xml:id="echoid-s20709" xml:space="preserve"> quòd ambę lineę g a & d a ſi-
              <lb/>
            mul iunctę, erunt breuiores duabus lineis g b &
              <lb/>
            d b ſimul iũctis, Ducatur enim linea e f, cõtingẽs
              <lb/>
              <figure xlink:label="fig-0311-04" xlink:href="fig-0311-04a" number="276">
                <image file="0311-04" xlink:href="http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/zogilib?fn=/figures/0311-04"/>
              </figure>
            </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>