324308GNOMONICESeadem parte illud acceptum ſit) constituatur ad rectam A B, in puncto G, angulus altitudinis poll
E G C, ſurſum, aut deorſum verſus, prout planum à meridie, vel à borea declinat; ſecetq́, recta G C,
rectam C D, in C. Abſciſſa quoque ex E F, recta E F, ipſi E G, æquali, ducatur ex F, ad A B, perpen-
dicularis F H. Sed quoniam propter anguſtiam ſpatij inter rectas A B, E F, interiecti (vt euenire ſo-
220[Figure 220]1110222033304440
let, cum valde magna eſt declinatio propoſita) non facile abſque errore ex puncto F, ad rectam A B,
duci poteſt perpendicularis, instituere poſſumus eandem hanc conſtructionem commodius in hanc formã.
Sumpto in recta A B, verſus eam partem, in quam ducta eſt recta E F, puncto quolibet H, ducatur ex
eo ad A B, perpendicularis H F, ſecans E F, in F. Nam ſi ipſi E F, abſcindamus æqualem rectam E G,
& in G, ad rectam E G, angulum E G C, conſtituamus altitudinis poli, reperiemus punctum C, idem
quod prius, ſed certius aliquanto; eo quòd facilius ſit ex accepto puncto H, in linea A B, ad eandem du-
cere perpendicularem ſine errore, quàm ex puncto F, ipſi rectę A B, viciniſſimo.
E G C, ſurſum, aut deorſum verſus, prout planum à meridie, vel à borea declinat; ſecetq́, recta G C,
rectam C D, in C. Abſciſſa quoque ex E F, recta E F, ipſi E G, æquali, ducatur ex F, ad A B, perpen-
dicularis F H. Sed quoniam propter anguſtiam ſpatij inter rectas A B, E F, interiecti (vt euenire ſo-
duci poteſt perpendicularis, instituere poſſumus eandem hanc conſtructionem commodius in hanc formã.
Sumpto in recta A B, verſus eam partem, in quam ducta eſt recta E F, puncto quolibet H, ducatur ex
eo ad A B, perpendicularis H F, ſecans E F, in F. Nam ſi ipſi E F, abſcindamus æqualem rectam E G,
& in G, ad rectam E G, angulum E G C, conſtituamus altitudinis poli, reperiemus punctum C, idem
quod prius, ſed certius aliquanto; eo quòd facilius ſit ex accepto puncto H, in linea A B, ad eandem du-
cere perpendicularem ſine errore, quàm ex puncto F, ipſi rectę A B, viciniſſimo.
DEINDE ducta per C, &
H, recta C H, ea{q́ue} quantumlibet producta, ducatur ad eam per H,
perpendicularis H I, in qua ſi abſcindatur H I, ipſi H F, ęqualis, recta{q́ue} C I, ducatur; Item ducta
F N, ad E F, perpendiculari ſecante A B, rectam in N, puncto, quod cum C, recta linea C N, iunga-
5550 tur; erit ex iis, quę prope initium huius propoſ. demonſtrauimus, recta C D, linea horę 12. in plano datæ
declinationis; punctum C, centrum horologii declinantis; C H, linea indicis, ſeu ſtyli; C N, linea horæ
6. C I, axis mundi; & H I, linea æquinoctialis. Quòd ſi rurſus ducamus ex H, ad C I, perpendicularem
H K, erit hæc, ex demonſtratis quoque, communis ſectio Aequatoris, & plani, quod per rectam C H,
ductum ad planum horologii rectum eſt, inſtar Meridiani cuiuſdam proprii ipſius plani horologii. Vnde
ſi in linea ſtyli C H, acciperetur recta H L, ipſi H K, ęqualis, & ex L, deſcriberetur circulus, conſtrue
retur horologium declinans, cuius omnes lineę horarię in C, coirent, proinde vt in priori deſcriptione
huius propoſ. factum est. Sed quia hoc modo conſtructi horologii ſtylus K M, ex K, in rectam C H, ca-
dens ad angulos rectos in punctum M, nimis breuis eſt, præſertim quando recta E F, parum à recta A B,
diſtat, (diſtabit autem eò min{us}, quò maior fuerit declinatio plani à Verticali, vt dictum eſt) idcirco
progrediendum nobis eſt, atque docendum, qua ratione maius horologium deſcribere poſſimus, quod
perpendicularis H I, in qua ſi abſcindatur H I, ipſi H F, ęqualis, recta{q́ue} C I, ducatur; Item ducta
F N, ad E F, perpendiculari ſecante A B, rectam in N, puncto, quod cum C, recta linea C N, iunga-
5550 tur; erit ex iis, quę prope initium huius propoſ. demonſtrauimus, recta C D, linea horę 12. in plano datæ
declinationis; punctum C, centrum horologii declinantis; C H, linea indicis, ſeu ſtyli; C N, linea horæ
6. C I, axis mundi; & H I, linea æquinoctialis. Quòd ſi rurſus ducamus ex H, ad C I, perpendicularem
H K, erit hæc, ex demonſtratis quoque, communis ſectio Aequatoris, & plani, quod per rectam C H,
ductum ad planum horologii rectum eſt, inſtar Meridiani cuiuſdam proprii ipſius plani horologii. Vnde
ſi in linea ſtyli C H, acciperetur recta H L, ipſi H K, ęqualis, & ex L, deſcriberetur circulus, conſtrue
retur horologium declinans, cuius omnes lineę horarię in C, coirent, proinde vt in priori deſcriptione
huius propoſ. factum est. Sed quia hoc modo conſtructi horologii ſtylus K M, ex K, in rectam C H, ca-
dens ad angulos rectos in punctum M, nimis breuis eſt, præſertim quando recta E F, parum à recta A B,
diſtat, (diſtabit autem eò min{us}, quò maior fuerit declinatio plani à Verticali, vt dictum eſt) idcirco
progrediendum nobis eſt, atque docendum, qua ratione maius horologium deſcribere poſſimus, quod
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib