336320GNOMONICES
cto horologio deſumem{us}, hic enim altitudinem poli ſupra planum declinans oſtendit, vt ex dictis con-
ſtat, cum contineatur linea ſtyli, & axe mundi. In hoc autem Analemmate ducendi erunt radij ſigno-
rum, vt in conis habeam{us} triangula per axem, atque adeo diametros conicarum ſectionum, & reliqua
abſoluenda, vt ad finem ſcholij propoſ. 2. ſuperioris libri dixim{us}.
ſtat, cum contineatur linea ſtyli, & axe mundi. In hoc autem Analemmate ducendi erunt radij ſigno-
rum, vt in conis habeam{us} triangula per axem, atque adeo diametros conicarum ſectionum, & reliqua
abſoluenda, vt ad finem ſcholij propoſ. 2. ſuperioris libri dixim{us}.
QVOD verò ad poſteriorem rationem pertinet, ita negotium abſoluem{us}.
In radium Aequatoris
I G, transferantur ex I, omnia interualla inter centrum Z, & hor{as} in æquinoctiali linea H O, dicti ho-
rologii cõprehenſa, imprimendo puncta in ipſo radio Aequatoris. Deinde in axe I A, abſcindatur recta
I A, æqu@@@ portioni axis Q P, in horologio eodem, & per A, radio Aequatoris I G, parallela agatur
A B, in quam eodem modo à puncto A, transferantur ſpatia inter aliud centrum a, & hor{as} in æqui-
noctiali linea Y V, incluſa, imprimendo quoque puncta in A B. Postremo per bina ſemper puncta reſpon
1110 dentia in rectis I G, A B, rectæ lineę ductę dabunt horari{as} line{as}. Nam vt in prędicto ſcholio pro-
poſ. 2. ſuperioris libri oſtendim{us}, dictæ lineæ horarię tam per puncta inuent a in radio Aequatoris I G,
quàm in parallela A B, quę inſtar eſt alteri{us} cuiuſdam radii Aequatoris, ducendę ſunt. Si igitur inter-
ualla harum linearum inter radium Aequatoris I G, & radios aliorum ſignorum poſita transfer antur
in reſpondentes line{as} hor ari{as} horologij ab ipſa ęquinoctiali linea H O, hac lege ſeruata, vt ducta recta
ex I, ad proximam lineam, quæ lineę ſtyli in horologio reſpondet, (Eſt enim interuallum quoque lineę ſty-
li inter centrum horologij & æquinoctialem lineam transferendum ex horologio in radium Aequatoris)
perpendiculari pro stylo, interualla illa linearum horariarum inter radios ſignorum ex illa parte, in quã
styl{us} ex I, cadit, transferantur à linea ęquinoctiali ſurſum verſ{us}, & c. Demonſtratio huius rei ex ſu-
perioribus colligitur, vt in dicto ſcholio propoſ. 2. præcedentis libri monuim{us}.
2220I G, transferantur ex I, omnia interualla inter centrum Z, & hor{as} in æquinoctiali linea H O, dicti ho-
rologii cõprehenſa, imprimendo puncta in ipſo radio Aequatoris. Deinde in axe I A, abſcindatur recta
I A, æqu@@@ portioni axis Q P, in horologio eodem, & per A, radio Aequatoris I G, parallela agatur
A B, in quam eodem modo à puncto A, transferantur ſpatia inter aliud centrum a, & hor{as} in æqui-
noctiali linea Y V, incluſa, imprimendo quoque puncta in A B. Postremo per bina ſemper puncta reſpon
1110 dentia in rectis I G, A B, rectæ lineę ductę dabunt horari{as} line{as}. Nam vt in prędicto ſcholio pro-
poſ. 2. ſuperioris libri oſtendim{us}, dictæ lineæ horarię tam per puncta inuent a in radio Aequatoris I G,
quàm in parallela A B, quę inſtar eſt alteri{us} cuiuſdam radii Aequatoris, ducendę ſunt. Si igitur inter-
ualla harum linearum inter radium Aequatoris I G, & radios aliorum ſignorum poſita transfer antur
in reſpondentes line{as} hor ari{as} horologij ab ipſa ęquinoctiali linea H O, hac lege ſeruata, vt ducta recta
ex I, ad proximam lineam, quæ lineę ſtyli in horologio reſpondet, (Eſt enim interuallum quoque lineę ſty-
li inter centrum horologij & æquinoctialem lineam transferendum ex horologio in radium Aequatoris)
perpendiculari pro stylo, interualla illa linearum horariarum inter radios ſignorum ex illa parte, in quã
styl{us} ex I, cadit, transferantur à linea ęquinoctiali ſurſum verſ{us}, & c. Demonſtratio huius rei ex ſu-
perioribus colligitur, vt in dicto ſcholio propoſ. 2. præcedentis libri monuim{us}.
PROBLEMA 3. PROPOSITIO 3.
PARALLELOS arcuum diurnorum in eodem horologio decli
nante deſignare.
nante deſignare.
NON differt horum deſcriptio à deſcriptione parallelorum, ſeu arcuum ſignorum.
Vnde
33Deſcripti@ ar-
cuum diurno-
rum in eodem
horologio de-
clinante à Ver
ticali. hic vtemur præceptis in præcedenti propoſ. traditis, dummodo pro parallelis ſignorum accipia-
mus parallelos arcuum diurnorum, vt in ſuperioribus horologiis, & c. Paralleios igitur arcuum
4430 diurnorum in eodem horologio declinante deſignauimus. Quod faciendum erat.
33Deſcripti@ ar-
cuum diurno-
rum in eodem
horologio de-
clinante à Ver
ticali. hic vtemur præceptis in præcedenti propoſ. traditis, dummodo pro parallelis ſignorum accipia-
mus parallelos arcuum diurnorum, vt in ſuperioribus horologiis, & c. Paralleios igitur arcuum
4430 diurnorum in eodem horologio declinante deſignauimus. Quod faciendum erat.
SCHOLIVM.
PER hoſce arc{us} diurnos aperitur nobis via perfacilis, qua ducere poſſim{us} line{as} illas horari{as},
55Qua ratione be
neficio arcuum
diurnorum illę
horæ deſcriban
tur, quę vix æ-
quinoctialem
lineam ſecant. quæ vix æquinoctialem lineam ſecant, & ducendę ſunt ex illa parte, vbi æquinoctialis linea meridianam
lineam infra lineam horizontalem ſecat, cuiuſmodi ſunt horæ à meridie in horologio declinante à meridie
in ortum, quale nos conſtruxim{us}; in horologio verò declinante à meridie in occaſum horæ à media no-
cte. Hę enim vix ęquinoctialem lineam ſecant niſi in remotiſſimis punctis, ita vt difficilis admodum red-
datur earum delineatio. Vtemur ergo hac arte. Sit, exempli gratia, deſcribenda hora 3. à meridie.
6640 Quoniam igitur in arcu diurno horarum 6. Sol occidit hora 3. à meridie, deſcribemus ex centro horolo-
gii C, ad interuallum lineę horę 3. à meridie in figura radiorum præcedentis propoſ. inter C, & radium
horarum 6. comprehenſę, arcum circuli in parte horologii pomeridiana, notabim{us}{q́ue} punctum, vbi hori-
zontalem lineam ſecat. Nam per illud ducenda eſt hora 3. à meridie, cum per illud punctum arcus diur-
nus horarum 6. tranſeat, & in eodem Sol occidat.
55Qua ratione be
neficio arcuum
diurnorum illę
horæ deſcriban
tur, quę vix æ-
quinoctialem
lineam ſecant. quæ vix æquinoctialem lineam ſecant, & ducendę ſunt ex illa parte, vbi æquinoctialis linea meridianam
lineam infra lineam horizontalem ſecat, cuiuſmodi ſunt horæ à meridie in horologio declinante à meridie
in ortum, quale nos conſtruxim{us}; in horologio verò declinante à meridie in occaſum horæ à media no-
cte. Hę enim vix ęquinoctialem lineam ſecant niſi in remotiſſimis punctis, ita vt difficilis admodum red-
datur earum delineatio. Vtemur ergo hac arte. Sit, exempli gratia, deſcribenda hora 3. à meridie.
6640 Quoniam igitur in arcu diurno horarum 6. Sol occidit hora 3. à meridie, deſcribemus ex centro horolo-
gii C, ad interuallum lineę horę 3. à meridie in figura radiorum præcedentis propoſ. inter C, & radium
horarum 6. comprehenſę, arcum circuli in parte horologii pomeridiana, notabim{us}{q́ue} punctum, vbi hori-
zontalem lineam ſecat. Nam per illud ducenda eſt hora 3. à meridie, cum per illud punctum arcus diur-
nus horarum 6. tranſeat, & in eodem Sol occidat.
EODEM modo, ſi deſcribam{us} in parte horologii antemeridiana arcum ad interuallum lineæ ho-
ræ 9. qua Sol oritur, inter C, & radium horæ 6. comprehenſæ, ducemus horam 9. à media nocte. Sic etiã
beneficio arcus diurni horarum 8. deſignabim{us} horam 4. à meridie, & 8. à media nocte, & c. Non ali
ter ſemihoras ducem{us}, ſi accipiamus arcus diurnos horarum imparium. Vt ſi ducenda eſſet linea horæ
3 {1/2}. accipiend{us} foret radius horarum 7. quia cum dies continet horas 7. Sol oritur hora 8 {1/2}. post me-
7750 diam noctem, & occidit hora 3 {1/2}. à meridie, & ita de cæteris. Idem in ſequentibus horologiis obſer-
uandum erit.
ræ 9. qua Sol oritur, inter C, & radium horæ 6. comprehenſæ, ducemus horam 9. à media nocte. Sic etiã
beneficio arcus diurni horarum 8. deſignabim{us} horam 4. à meridie, & 8. à media nocte, & c. Non ali
ter ſemihoras ducem{us}, ſi accipiamus arcus diurnos horarum imparium. Vt ſi ducenda eſſet linea horæ
3 {1/2}. accipiend{us} foret radius horarum 7. quia cum dies continet horas 7. Sol oritur hora 8 {1/2}. post me-
7750 diam noctem, & occidit hora 3 {1/2}. à meridie, & ita de cæteris. Idem in ſequentibus horologiis obſer-
uandum erit.
SED quoniam in figuaradiorum illæ horæ, quæ æquinoctialem non ſecant, niſi in punctis remotiſſi-
mis, duci non poſſunt, niſi vti velimus praxi Andreæ Schoneri; deſcribendi erunt illi arcus diurni, in qui-
bus Sol propoſitis horis occidit vel oritur, ex Analẽmate, vt in principio propoſ. 2. huius lib. docuimus.
mis, duci non poſſunt, niſi vti velimus praxi Andreæ Schoneri; deſcribendi erunt illi arcus diurni, in qui-
bus Sol propoſitis horis occidit vel oritur, ex Analẽmate, vt in principio propoſ. 2. huius lib. docuimus.
PROBLEMA 4. PROPOSITIO 4.
VERTICALES circulos in eodem declinante horologio
deſcribere.
deſcribere.
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib