651635LIBER OCTAVVS.
ſe coaptentur ad commune latus per A, ductum, vt A B C D, circa illud latus moueri poſſit, ſeu
eleuari, & deprimi ad altitudinem Aequatoris, ſeu ad cõplementũ altitudinis poli, in quadrante
H I K, qui in H, ita accommodetur, vt, cum claudendum eſt horologiũ, inclinari poſſit, & poni
ſuper planum A E F G. Poſtreḿo centrum circuli perforetur, vt axis æneus cuiuſcunque longitu
dinis per foramen im mitti poſſit ad angulos rectos ipſi plano: atque in plano A E F G, ſtatuatur
acus Magnete illita, vt beneficio ipſius horologium ita collocari poſſit in plano, quod Horizonti
æquidiſtet, vt A, ad boream, & F, ad auſtrum vergat, lateraq́ue per E, & G, ducta meridianam li-
neam referant. Hunc enim ſitum obtinente horologio, ſi planum A B C D, firmetur in quadran
te H I K, ad altitudinem Aequatoris, indicabit axis horas à mer. vel med. noc. in exteriori quidem
facie plani A B C D, Sole exiſtente in ſemicirculo Eclipticæ boreali, in interiori vero, eodem exi-
1110 ſtente in auſtrali ſemicirculo Eclipticæ. Si autem excindatur pars intra circulum, relicta tantum
portione L M, vt cẽtrum cum axe ſuſtineat, apparebit vmbra axis in horis faciei exterioris, etiamſi
Sol in ſignis auſtralibus exiſtat. Quòd ſi imponatur alius circulus mobilis intra priorem, diui-
ſus in 24. horas æquales ab or. vel occ. ponaturq́; hora meridiei, more Italorum, vel Babylonio-
rum, ſupra rectam A C, verſus punctum A, indicabit eiuſdem axis vmbra horas ab or. vel occ. in
hoc poſteriori circulo.
eleuari, & deprimi ad altitudinem Aequatoris, ſeu ad cõplementũ altitudinis poli, in quadrante
H I K, qui in H, ita accommodetur, vt, cum claudendum eſt horologiũ, inclinari poſſit, & poni
ſuper planum A E F G. Poſtreḿo centrum circuli perforetur, vt axis æneus cuiuſcunque longitu
dinis per foramen im mitti poſſit ad angulos rectos ipſi plano: atque in plano A E F G, ſtatuatur
acus Magnete illita, vt beneficio ipſius horologium ita collocari poſſit in plano, quod Horizonti
æquidiſtet, vt A, ad boream, & F, ad auſtrum vergat, lateraq́ue per E, & G, ducta meridianam li-
neam referant. Hunc enim ſitum obtinente horologio, ſi planum A B C D, firmetur in quadran
te H I K, ad altitudinem Aequatoris, indicabit axis horas à mer. vel med. noc. in exteriori quidem
facie plani A B C D, Sole exiſtente in ſemicirculo Eclipticæ boreali, in interiori vero, eodem exi-
1110 ſtente in auſtrali ſemicirculo Eclipticæ. Si autem excindatur pars intra circulum, relicta tantum
portione L M, vt cẽtrum cum axe ſuſtineat, apparebit vmbra axis in horis faciei exterioris, etiamſi
Sol in ſignis auſtralibus exiſtat. Quòd ſi imponatur alius circulus mobilis intra priorem, diui-
ſus in 24. horas æquales ab or. vel occ. ponaturq́; hora meridiei, more Italorum, vel Babylonio-
rum, ſupra rectam A C, verſus punctum A, indicabit eiuſdem axis vmbra horas ab or. vel occ. in
hoc poſteriori circulo.
LOCO quadrantis H I K, confici poterit ſcala latitudinum regionum hoc modo.
Deſcripto
22Con@tructio ſea
læ latitudinum
regionum. ſemicirculo ex centro A, cuius ſemidiameter A B, diametrum ad rectos angulos ſecans æqualis
ſit vni lateri quadrati A B C D, eoq́ue diuiſo in 180. partes æquales, (Nos in. 18. diuiſimus, vt
3320
421[Figure 421]44305540
ſingulæ partes complectantur grad.
10.)
ſi bina puncta à puncto B, æqualiter remota rectis linei@
occultis iungantur, ſecabitur recta A B, in 90@ partes inæquales pro 90. gradibus altitudinum poli,
6650 quorum numerus à puncto A, incipit. Si igitur partes rectæ A B, transferantur in quadratum
A E F G, prope latus per E, ductum, facto initio à communi ſectione quadratorum A B C D,
A E F G, & in diametro B D, prope punctum B, ſtylus annectatur volubilis, qui dimidio vnius
lateris quadrati ſit æqualis, parata erit ſcala latitudinum regionum. Si enim extremum illius ſty-
li ſtatuatur in eo numero graduum, qui altitudinem poli (non Aequatoris) indicat, eleuatum erit
quadratum A B C D, ſecundum altitudinem Aequatoris, ac proinde Aequatorem referet, ſicut
77Compofitio dio
ptræ, per quam
ſine acu Magne
te illita horolo-
gium proprium
ſitum habeat, &
hora indicetur
ſine axe. prius, cum in quadrante H I K, eleuabatur ſecundum altitudinem Aequatoris, aut ſecundum com
plementum altitudinis poli.
22Con@tructio ſea
læ latitudinum
regionum. ſemicirculo ex centro A, cuius ſemidiameter A B, diametrum ad rectos angulos ſecans æqualis
ſit vni lateri quadrati A B C D, eoq́ue diuiſo in 180. partes æquales, (Nos in. 18. diuiſimus, vt
3320
occultis iungantur, ſecabitur recta A B, in 90@ partes inæquales pro 90. gradibus altitudinum poli,
6650 quorum numerus à puncto A, incipit. Si igitur partes rectæ A B, transferantur in quadratum
A E F G, prope latus per E, ductum, facto initio à communi ſectione quadratorum A B C D,
A E F G, & in diametro B D, prope punctum B, ſtylus annectatur volubilis, qui dimidio vnius
lateris quadrati ſit æqualis, parata erit ſcala latitudinum regionum. Si enim extremum illius ſty-
li ſtatuatur in eo numero graduum, qui altitudinem poli (non Aequatoris) indicat, eleuatum erit
quadratum A B C D, ſecundum altitudinem Aequatoris, ac proinde Aequatorem referet, ſicut
77Compofitio dio
ptræ, per quam
ſine acu Magne
te illita horolo-
gium proprium
ſitum habeat, &
hora indicetur
ſine axe. prius, cum in quadrante H I K, eleuabatur ſecundum altitudinem Aequatoris, aut ſecundum com
plementum altitudinis poli.
QVOD ſi vti nolimus acu Magnete illita, paranda erit dioptra cum linea fiduciæ, quæ nos
in cognitionem lineæ meridianæ, & horæ ſine axe per centrum quadrati A B C D, immiſſo, ducet,
hac ratione. Linea fiduciæ C D, æqualis ſit diametro quadrati A B C D, ita vt circa
in cognitionem lineæ meridianæ, & horæ ſine axe per centrum quadrati A B C D, immiſſo, ducet,
hac ratione. Linea fiduciæ C D, æqualis ſit diametro quadrati A B C D, ita vt circa

zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib