Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
261
(245)
262
(246)
263
(247)
264
(248)
265
(249)
266
(250)
267
(251)
268
(252)
269
(253)
270
(254)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(247)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div846
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
202
">
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s16547
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
247
"
file
="
0263
"
n
="
263
"
rhead
="
LIBER SECVNDVS.
"/>
tur in occident ali in numeros, qui e
<
unsure
/>
x additione
<
unsure
/>
grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16548
"
xml:space
="
preserve
">180. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16549
"
xml:space
="
preserve
">ad numeros orient alis horologii cõflantur, (ab-
<
lb
/>
iectis tamen grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16550
"
xml:space
="
preserve
">360. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16551
"
xml:space
="
preserve
">ſi ex illa additione maior numerus, quàm 360. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16552
"
xml:space
="
preserve
">componatur.) </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16553
"
xml:space
="
preserve
">vel, quod id@m eſt,
<
lb
/>
in numeros, qui in circulo ex E, deſcripto opponuntur per di
<
unsure
/>
ametrum illis numeris, qui in orientali horo
<
lb
/>
logio ponuntur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16554
"
xml:space
="
preserve
">Quę omnia hac etiam ratione oſtendemus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16555
"
xml:space
="
preserve
">Quoniam in triangulo A E C, in orientali ho-
<
lb
/>
logio, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16556
"
xml:space
="
preserve
">in triangulo A E S, in occidentali, anguli ad A, recti ſunt, idcoque æquales, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16557
"
xml:space
="
preserve
">anguli ad E,
<
lb
/>
æquales quoque, ob ęquales arcus inter H, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16558
"
xml:space
="
preserve
">rectas E C, E S, interiectos; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16559
"
xml:space
="
preserve
">(quòd enim hi arcus ęquales
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-01
"
xlink:href
="
note-0263-01a
"
xml:space
="
preserve
">27. t@rtij.</
note
>
ſint, ita confirmabimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16560
"
xml:space
="
preserve
">Arcus G ***, in orientali horologio æqualis eſt arcui G ***, in occidentali, cum
<
lb
/>
vterque longitudinem loci numeret. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16561
"
xml:space
="
preserve
">Eſt autem & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16562
"
xml:space
="
preserve
">arcus *** 15. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16563
"
xml:space
="
preserve
">in illo æqualis arcui *** 15. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16564
"
xml:space
="
preserve
">in hoc. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16565
"
xml:space
="
preserve
">Igitur
<
lb
/>
& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16566
"
xml:space
="
preserve
">reliquus arcus G 15. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16567
"
xml:space
="
preserve
">illius arcui reliquo G 15. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16568
"
xml:space
="
preserve
">huius æqualis erit; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16569
"
xml:space
="
preserve
">atque adeo & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16570
"
xml:space
="
preserve
">reliquus 15 H, ex
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0263-02
"
xlink:href
="
note-0263-02a
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
quadrante G H, reliquo 15 F, ex quadrante G F, æqualis erit. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16571
"
xml:space
="
preserve
">Cum ergo arcus 15 F, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16572
"
xml:space
="
preserve
">ille, qui inter
<
lb
/>
H, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16573
"
xml:space
="
preserve
">rectam E S, interijcitur, in horologio occidentali æquales ſint, ob æquale
<
unsure
/>
s angulos ad Verticem E,
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-03
"
xlink:href
="
note-0263-03a
"
xml:space
="
preserve
">26. tertij.</
note
>
æquales quoque erunt arcus 15 H, in orientali, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16574
"
xml:space
="
preserve
">ille qui inter H, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16575
"
xml:space
="
preserve
">rectam E S, in occidentali interij
<
lb
/>
citur, hoc eſt, arcus inter puncta H, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16576
"
xml:space
="
preserve
">rectas E C, E S, interpoſiti.) </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16577
"
xml:space
="
preserve
">Item & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16578
"
xml:space
="
preserve
">latera A E, A E, æqua-
<
lb
/>
lia, quę dictis angulis adiacent; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16579
"
xml:space
="
preserve
">erit & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16580
"
xml:space
="
preserve
">recta A C, rectæ A S, æqualis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16581
"
xml:space
="
preserve
">Vnde oſtendemus, vt in ſcholio
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-04
"
xlink:href
="
note-0263-04a
"
xml:space
="
preserve
">26. primi.</
note
>
propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16582
"
xml:space
="
preserve
">25. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16583
"
xml:space
="
preserve
">huius libri, ſi pars ſuperior orientalis horologii inferiori parti occident alis ſuperponatur, vt
<
lb
/>
in ſcholio dicto docuimus, lineam æquinoctialem lineæ æquinoctiali congruere, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16584
"
xml:space
="
preserve
">Meridianum 195. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16585
"
xml:space
="
preserve
">per
<
lb
/>
punctum C, in orientali horologio ductum, Meridiano 15. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16586
"
xml:space
="
preserve
">per punctum S, in occidentali ducto, qui illi
<
lb
/>
per diametrum obiicitur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16587
"
xml:space
="
preserve
">Non aliter oſtendemus reliquos Meridianos in parte ſuperiori orientalis horo-
<
lb
/>
logij contentos reliquis Meridiani
<
unsure
/>
s in inferiori parte horologii occidentalis exiſtentibus, qui quidem illis
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0263-05
"
xlink:href
="
note-0263-05a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
in circulo ex E, deſcripto per diametrum oppoſiti ſunt, congruere. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16588
"
xml:space
="
preserve
">Quapropter pars ſuperior horologij
<
lb
/>
orientalis auulſa à linea horizontali, ſi inuertatur, vt diximus, dabit Meridianos circulos in occidentali
<
lb
/>
horologio, ſi tamen numero cuilibet prius adiiciantur gradus 180. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16589
"
xml:space
="
preserve
">& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16590
"
xml:space
="
preserve
">abiiciantur ex ſumma grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16591
"
xml:space
="
preserve
">360, ſi
<
lb
/>
ſumma hunc numerum exceſſerit, vt habeamus numerum in occidentali horologio illius ſemicir culi Me-
<
lb
/>
ridiani, qui ſemicir culo eiuſdẽ Meridiani obijcitur, cuius ſectio in parte ſuperiori horologij orientalis exi
<
lb
/>
ſtit; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16592
"
xml:space
="
preserve
">ſicut & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16593
"
xml:space
="
preserve
">in lineis horarum à meridie, vel med. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16594
"
xml:space
="
preserve
">nocte factum eſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16595
"
xml:space
="
preserve
">Nam & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16596
"
xml:space
="
preserve
">ibi in occidentali horologio
<
lb
/>
continentur horæ à meridie, quarum ſemicir culi opponuntur ſemicirculis horarum earundem à media no
<
lb
/>
cte in ſuperiori parte horologii orientalis; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16597
"
xml:space
="
preserve
">quia hora 1. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16598
"
xml:space
="
preserve
">v. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16599
"
xml:space
="
preserve
">g. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16600
"
xml:space
="
preserve
">in orientali horologio computatur à media no
<
lb
/>
cte, at eadem hora in occidentali horologio, facta illa inuerſione ſuperioris partis orientalis horologij, à
<
lb
/>
meridie numeranda eſt, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16601
"
xml:space
="
preserve
">c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16602
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s16603
"
xml:space
="
preserve
">EADEM ratione ſi pars ſuperior occidentalis horologij inuertatur, vt præcepimus, habebimus
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0263-06
"
xlink:href
="
note-0263-06a
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
horologium orientale cum Meridianis, ſi prius numeri mutentur, vt nuper diximus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16604
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div849
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
203
">
<
head
xml:id
="
echoid-head206
"
xml:space
="
preserve
">PROBLEMA 31. PROPOSITIO 31.</
head
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16605
"
xml:space
="
preserve
">PARALLELOS ciuitatum, hoc eſt, circulos latitudinum, in e
<
unsure
/>
o-
<
lb
/>
dem horologio Meridiano deſcribere.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16606
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16607
"
xml:space
="
preserve
">LOCO parallelorum per Zodiaci ſigna tranſeuntium ſumantur paralleli per vertices ciuita
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-07
"
xlink:href
="
note-0263-07a
"
xml:space
="
preserve
">Deſcriptio pa-
<
lb
/>
rallelorum ciui
<
lb
/>
ta@um, laiitudi
<
lb
/>
numve in eodẽ
<
lb
/>
horolog@o Me-
<
lb
/>
ridiano.</
note
>
tum intra tropicos conſtitutarum deſcripti, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16608
"
xml:space
="
preserve
">reliqua omnia fiant, vt de parallelis ſignorum Zo-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0263-08
"
xlink:href
="
note-0263-08a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
diaci diximus propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16609
"
xml:space
="
preserve
">26. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16610
"
xml:space
="
preserve
">huius libri, deſcriptiq́ue erunt peralleli ciuitatum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16611
"
xml:space
="
preserve
">vt conſtat ex propoſ.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16612
"
xml:space
="
preserve
">7. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16613
"
xml:space
="
preserve
">huius libri Parallelos itaque ciuitatum, &</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16614
"
xml:space
="
preserve
">c. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16615
"
xml:space
="
preserve
">deſcripſimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16616
"
xml:space
="
preserve
">Quod erat faciendum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16617
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div851
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
204
">
<
head
xml:id
="
echoid-head207
"
xml:space
="
preserve
">PROBLEMA 32. PROPOSITIO 32.</
head
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16618
"
xml:space
="
preserve
">DOMOS cęleſtes in eodem horologio Meridiano deſcribere.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16619
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16620
"
xml:space
="
preserve
">EX Ioan. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16621
"
xml:space
="
preserve
">Regiom. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16622
"
xml:space
="
preserve
">ſententia cæleſtes domus Æquatorem in 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16623
"
xml:space
="
preserve
">partes æquales diuidentes, ita
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-09
"
xlink:href
="
note-0263-09a
"
xml:space
="
preserve
">Deſcriptio do-
<
lb
/>
mo@um cœle-
<
lb
/>
ſtium ſecundũ
<
lb
/>
Ioan. Regiom.
<
lb
/>
in eodem horo
<
lb
/>
logio Meridia-
<
lb
/>
no.</
note
>
deſcribentur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16624
"
xml:space
="
preserve
">Circulus ex E, deſcriptus in 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16625
"
xml:space
="
preserve
">partes æquales ſecetur, initio facto à recta GI, vel FH,
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0263-10
"
xlink:href
="
note-0263-10a
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16626
"
xml:space
="
preserve
">per puncta diuiſionum, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16627
"
xml:space
="
preserve
">centrum E, rectæ occultæ emiſſæ ſecent lineam equinoctialem AC,
<
lb
/>
in punctis, per quæ lineæ parallelæ ipſi horizontali lineæ A B, ductæ, erunt lineæ domorum cæle-
<
lb
/>
ſtium. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16628
"
xml:space
="
preserve
">Nam circumducto circulo ex E, deſcripto circa æquinoctialem lineam, donec centrum E,
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0263-11
"
xlink:href
="
note-0263-11a
"
xml:space
="
preserve
">D. monſtratio
<
lb
/>
deſcriptionis
<
lb
/>
demo@um cœle
<
lb
/>
ſtium @ecun
<
unsure
/>
dũ
<
unsure
/>
<
lb
/>
loan. Regiom.</
note
>
cumcentro mundi coniungatur, ipſeq; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16629
"
xml:space
="
preserve
">circulus in plano Æquatoris ſtatuatur, erunt rectæ per cen
<
lb
/>
trum E, tranſeuntes communes ſectiones circulorum domorum cæleſtium, (ex quorum numero
<
lb
/>
eſt etiam Meridianus per rectam G I, tranſiens, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16630
"
xml:space
="
preserve
">Horizon incedẽs per F H.) </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16631
"
xml:space
="
preserve
">& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16632
"
xml:space
="
preserve
">Æquatoris, quòd
<
lb
/>
communes ſectiones horum circu
<
unsure
/>
lorum & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16633
"
xml:space
="
preserve
">Æquatoris Æquatorem, ac proinde, ex demonſtratis
<
lb
/>
à nobis in ſphæram, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16634
"
xml:space
="
preserve
">circulum ſibi concentricum ex E, deſcriptum partiãrur in partes 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16635
"
xml:space
="
preserve
">æqua
<
lb
/>
les, tranſeantq́ue per mundi centrum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16636
"
xml:space
="
preserve
">Igitur circuli domorum cæleſtium occurrent plano horolo
<
lb
/>
gij in punctis, in quibus lineam æquinoctialem interſecant rectæ dictæ per E, tranſmiſſæ; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s16637
"
xml:space
="
preserve
">atque
<
lb
/>
adeo per eadem illa puncta lineæ æquinoctialis tranſibunt communes ſectiones eorundem </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>