Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
291
(275)
292
(276)
293
(277)
294
(278)
295
(279)
296
(280)
297
(281)
298
(282)
299
(283)
300
(284)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(276)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div955
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
233
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18701
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
276
"
file
="
0292
"
n
="
292
"
rhead
="
GNOMONICES
"/>
deſcribendus erit circulus alicuius gradus Eclipticæ prope equinoctialẽ circulum, vt in horologio
<
lb
/>
ſuperiori v. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18702
"
xml:space
="
preserve
">g. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18703
"
xml:space
="
preserve
">gradus 25. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18704
"
xml:space
="
preserve
">♍, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18705
"
xml:space
="
preserve
">gradus 5. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18706
"
xml:space
="
preserve
">♈; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18707
"
xml:space
="
preserve
">in inferiori autẽ gradus 25. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18708
"
xml:space
="
preserve
">♓, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18709
"
xml:space
="
preserve
">gradus 5. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18710
"
xml:space
="
preserve
">♎, &</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18711
"
xml:space
="
preserve
">c.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18712
"
xml:space
="
preserve
">quoniam circa æquinoctiorum tempora longiſſima efficitur vmbra ſtyli, in ipſis verò æquinoctiis
<
lb
/>
infinita, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18713
"
xml:space
="
preserve
">plano horologij æquidiſtans, vt ex dicto ſcholio propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18714
"
xml:space
="
preserve
">11. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18715
"
xml:space
="
preserve
">ſuperioris lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18716
"
xml:space
="
preserve
">perſpicuum
<
lb
/>
eſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18717
"
xml:space
="
preserve
">Idem de horis ab ortu, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18718
"
xml:space
="
preserve
">occaſu intelligendum eſt, de quibus propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18719
"
xml:space
="
preserve
">58. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18720
"
xml:space
="
preserve
">& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18721
"
xml:space
="
preserve
">59. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18722
"
xml:space
="
preserve
">huius li-
<
lb
/>
bri agemus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18723
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18724
"
xml:space
="
preserve
">LINEA horizontalis, in quam, Sole oriente, vel occidente, vmbra ſtyli proiicitur, ita deſcri-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-01
"
xlink:href
="
note-0292-01a
"
xml:space
="
preserve
">Horizontalis li
<
lb
/>
nea quo pacto
<
lb
/>
in æquinoctia-
<
lb
/>
li horologio de
<
lb
/>
ſcribatur.</
note
>
bitur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18725
"
xml:space
="
preserve
">In prima figura propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18726
"
xml:space
="
preserve
">26. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18727
"
xml:space
="
preserve
">huius libri notentur puncta h, i, in quibus Horizontis diame-
<
lb
/>
ter B D, parallelas per a, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18728
"
xml:space
="
preserve
">e, ductas ſecat, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18729
"
xml:space
="
preserve
">recta a h, vel e i, transferatur in lineam meridianã ho-
<
lb
/>
rologii ſuperioris ſupra locum ſtyli ex E, vſque ad m, infra verò locum ſtyli in horologio inferiori,
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-02
"
xlink:href
="
note-0292-02a
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
atque per m, ducatur lineæ horæ ſextæ parallela. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18730
"
xml:space
="
preserve
">Hæc enim erit horizontalis linea. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18731
"
xml:space
="
preserve
">Cum enim
<
lb
/>
Horizon per B D, ductus plano horologij ſuperioris per a h, lineam meridianam ducto in puncto
<
lb
/>
h, plano verò horologij inferioris per lineam meridianam e i, ducto in puncto i, occurrat; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18732
"
xml:space
="
preserve
">mani-
<
lb
/>
feſtum eſt, ſi rectam a h, ex loco ſtyli in ſuperiori horologio transferamus in lineam meridianam
<
lb
/>
ſupra locum ſtyli, vſque ad punctum m, lineam horizontalem per m, tranſire; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18733
"
xml:space
="
preserve
">propterea quòd in
<
lb
/>
horologio ſuperiori in puncto h, coeant communes ſectiones Horizontis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18734
"
xml:space
="
preserve
">Meridiani factæ à
<
lb
/>
plano horologij illos ſecante, ex propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18735
"
xml:space
="
preserve
">18. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18736
"
xml:space
="
preserve
">ſuperioris lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18737
"
xml:space
="
preserve
">quandoquidem communis ſectio Hori
<
lb
/>
zontis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18738
"
xml:space
="
preserve
">Meridiani, hoc eſt, recta B D, plano horologij ſuperioris occurrit in h; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18739
"
xml:space
="
preserve
">cuiuſmodi ſectio-
<
lb
/>
nes ſunt linea horizontalis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18740
"
xml:space
="
preserve
">linea meridiana. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18741
"
xml:space
="
preserve
">Quia verò Horizon, circulus horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18742
"
xml:space
="
preserve
">à meridie,
<
lb
/>
vel media nocte, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18743
"
xml:space
="
preserve
">Aequator vnam habent, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18744
"
xml:space
="
preserve
">eandem communem ſectionem, cui æquidiſtat pla-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-03
"
xlink:href
="
note-0292-03a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
num horologij, quòd Aequatori, in quo illa communis ſectio eſt, æquidiſtet; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18745
"
xml:space
="
preserve
">erunt reliquorum
<
lb
/>
circulorum communes ſectiones cum plano horologii parallelæ, nempe linea horizontalis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18746
"
xml:space
="
preserve
">li-
<
lb
/>
nea horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18747
"
xml:space
="
preserve
">ex propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18748
"
xml:space
="
preserve
">18. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18749
"
xml:space
="
preserve
">vel ex ſcholio propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18750
"
xml:space
="
preserve
">22. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18751
"
xml:space
="
preserve
">præcedentis lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18752
"
xml:space
="
preserve
">Quamobrem recta per m, du-
<
lb
/>
cta lineæ horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18753
"
xml:space
="
preserve
">parallela, horizontalis linea eſt, hoc eſt, communis ſectio Horizontis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18754
"
xml:space
="
preserve
">plani
<
lb
/>
horologii. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18755
"
xml:space
="
preserve
">Eodem modo, ſi rectam e
<
unsure
/>
i, in lineam meridianam horologii inferioris infra locũ gno-
<
lb
/>
monis transferamus, habebimus punctum, per quod linea horizontalis eſt ducenda. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18756
"
xml:space
="
preserve
">Sed quia re-
<
lb
/>
cta e i, rectæ a h, eſt æqualis, (quoniam enim in triangulis E a h, E e i, anguli ad a, e, recti ſunt, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18757
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
anguli ad verticem E, æquales, lateraq́ue E a, E e, æqualia; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18758
"
xml:space
="
preserve
">erunt & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18759
"
xml:space
="
preserve
">latera a h, e i, æqualia) idcirco
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-04
"
xlink:href
="
note-0292-04a
"
xml:space
="
preserve
">15. primi.</
note
>
præcepimus, eandem a h, vel e i, in vtroque horologio transferendam eſſe in lineam meridianam
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-05
"
xlink:href
="
note-0292-05a
"
xml:space
="
preserve
">26. primi.</
note
>
ſupra vel infra locum ſtyli.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18760
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18761
"
xml:space
="
preserve
">IDEM punctum m, per quod ducenda eſt linea horizontalis lineæ horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18762
"
xml:space
="
preserve
">parallela, hac arte
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-07
"
xlink:href
="
note-0292-07a
"
xml:space
="
preserve
">Alia deſcriptio
<
lb
/>
horizontalis li-
<
lb
/>
neæ in horolo-
<
lb
/>
gio æquino-
<
lb
/>
ctiali.</
note
>
inuenietur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18763
"
xml:space
="
preserve
">In linea horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18764
"
xml:space
="
preserve
">horologii accipiatur E l, æqualis ſtylo, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18765
"
xml:space
="
preserve
">ſiat angulus E l m, altitudi-
<
lb
/>
ni poli æqualis, ita vt recta l m, ſecans lineam meridianam in m, cadat ſurſum verſus in ſuperiori
<
lb
/>
horologio, deorſum autem verſus in inferiori. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18766
"
xml:space
="
preserve
">Quod facile fiet, ſi ex l, arcus circuli deſcribatur
<
lb
/>
ſiue ſupra rectam C D, ſiue infra, verſus meridianam lineam, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18767
"
xml:space
="
preserve
">in eo numeretur à recta C D, ar-
<
lb
/>
cus altitudinis poli, à cuius extremo puncto ad l, recta ducatur ſecans meridianam lineam in pun-
<
lb
/>
cto m. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18768
"
xml:space
="
preserve
">Per punctum enim m, ducenda eſt linea horizontalis, vt prius. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18769
"
xml:space
="
preserve
">Intelligatur enim trian-
<
lb
/>
gulum E l m, circa lineam meridianam conuerti, donec rectum ſit ad planum horologij, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18770
"
xml:space
="
preserve
">in pla-
<
lb
/>
no Meridiani exiſtat, atque adeò punctum l, cum vertice ſtvli, ſeu centro mundi coniungatur, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18771
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
recta E l, cum ſtylo, ſeu axe mundi. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18772
"
xml:space
="
preserve
">tranſibit Horizon per l, verticem ſtyli, ac proinde per rectam
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-08
"
xlink:href
="
note-0292-08a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
l m; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18773
"
xml:space
="
preserve
">propterea quòd angulus E l m, altitudini poli æqualis eſt, qualem nimitum cum axe in cen-
<
lb
/>
tro mundi l, facit communis ſectio Horizontis, ac Meridiani. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18774
"
xml:space
="
preserve
">Immo & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18775
"
xml:space
="
preserve
">reliquus E m l, comple-
<
lb
/>
mento altitudinis poli æqualis eſt, qualem nimirum facit Horizon cum Aequatore in plano Meri
<
lb
/>
diani circuli; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18776
"
xml:space
="
preserve
">qui quidem angulus æqual@s eſt angulo, quem Horizon cum plano horologii, quod
<
lb
/>
Aequatori parallelum eſt, in eodem Meridiani plano conſtituit. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18777
"
xml:space
="
preserve
">Quoniam enim ſectiones Meri-
<
lb
/>
diani, quas cum Aequatore, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18778
"
xml:space
="
preserve
">plano horologij illi parallelo facit, ſunt parallelæ, faciet communis
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-09
"
xlink:href
="
note-0292-09a
"
xml:space
="
preserve
">16. vndec.</
note
>
ſectio Horizontis & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18779
"
xml:space
="
preserve
">Meridiani angulos æquales cum dictis ſectionibus, quarum vna eſt linea me-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-10
"
xlink:href
="
note-0292-10a
"
xml:space
="
preserve
">29. primi.</
note
>
ridiana in Aequatore, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18780
"
xml:space
="
preserve
">altera in horologii plano, externũ ſcilicet, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18781
"
xml:space
="
preserve
">internũ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18782
"
xml:space
="
preserve
">Quare Horizon pla
<
lb
/>
num horologij ſecabit in m; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18783
"
xml:space
="
preserve
">ac idcirco pet m, linea horizontalis ducẽda eſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18784
"
xml:space
="
preserve
">Parallelos igitur, ſiue
<
lb
/>
arcus ſignorum Zodiaci in prædicto horologio ęquinoctiali deſignauimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18785
"
xml:space
="
preserve
">Quod faciendũ erat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18786
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div961
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
234
">
<
head
xml:id
="
echoid-head241
"
style
="
it
"
xml:space
="
preserve
">SCHOLIVM.</
head
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">Pottio horolo-
<
lb
/>
gii æquinoctia-
<
lb
/>
lis abſciſſa à li-
<
lb
/>
nea horizonra
<
lb
/>
li, quo pacto ho
<
lb
/>
rologium Infe-
<
lb
/>
rius efficiatur.</
note
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s18787
"
xml:space
="
preserve
">PARS ea horologij, quam linea horizont alis abſcindit, erit ipſum horologium inferius, ſi omnia in-
<
lb
/>
uertantur, vt in præcedentibus factum eſt, hoc eſt, ſi linea horizontalis in infcriori facie plani ſuperiorẽ
<
lb
/>
teneat locum, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18788
"
xml:space
="
preserve
">pars, quæ in eo ſitu dextra eſt, mutetur in ſiniſtram, vt in ſcholio propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18789
"
xml:space
="
preserve
">14. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18790
"
xml:space
="
preserve
">huius
<
lb
/>
libri ostendimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18791
"
xml:space
="
preserve
">Verum arcus ſignorum borealium mutantur in arcus oppoſitorum ſignorum au-
<
lb
/>
ſtralium; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18792
"
xml:space
="
preserve
">propterea quòd vmbra ſtyli cadit in inferius horologium, Sole exiſtente in ſignis auſtralibus,
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0292-13
"
xlink:href
="
note-0292-13a
"
xml:space
="
preserve
">Eadem pottio
<
lb
/>
abſciſſa in ſupe
<
lb
/>
riori horologio
<
lb
/>
eſt hotologium
<
lb
/>
@octuinum.</
note
>
vt conſtat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18793
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s18794
"
xml:space
="
preserve
">PORTIO quoque abſciſſa à linea horizontali exhibet nobis horologium nocturnum, vt in præce-
<
lb
/>
dentibus dictum eſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s18795
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>