Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
301
(285)
302
(286)
303
(287)
304
(288)
305
(289)
306
(290)
307
(291)
308
(292)
309
(293)
310
(294)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(285)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div991
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
244
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19228
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
285
"
file
="
0301
"
n
="
301
"
rhead
="
LIBER SECVNDVS.
"/>
circulum A C B D, qui tropicum refert, contingunt) deſcripta erunt ſigna aſcendentia, hoc or-
<
lb
/>
dine. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19229
"
xml:space
="
preserve
">In vtroque horologio ſignum ♈, tranſit per A; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19230
"
xml:space
="
preserve
">ſignum ♉, per punctum ſequens verſus D;
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19231
"
xml:space
="
preserve
">
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0301-01
"
xlink:href
="
note-0301-01a
"
xml:space
="
preserve
">Ordo ſignorú
<
lb
/>
aſcendentium
<
lb
/>
in æquinoctia-
<
lb
/>
li horologio.</
note
>
ſignum ♊, per ſequens, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19232
"
xml:space
="
preserve
">ſic deinceps, accipiendo tantum illas portiones linearum in ſuperiori
<
lb
/>
horologio, quæ infra lineam horizontalem in horologium ſuperius cadunt; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19233
"
xml:space
="
preserve
">in inferiori autem
<
lb
/>
illas duntaxat earundem linearum portiones, quæ infra horizontalem lineam in horologium
<
lb
/>
inferius cadunt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19234
"
xml:space
="
preserve
">Atque hic ordo facile ex dictis tabellis, tertia & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19235
"
xml:space
="
preserve
">quarta, colligitur, ſi diligenter in
<
lb
/>
vtroq; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19236
"
xml:space
="
preserve
">horologio conſideretur pars antemeridiana, pomeridianaque. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19237
"
xml:space
="
preserve
">Sumimus hic, vt in præce-
<
lb
/>
dentibus, pro inferiori horologio portionem illam, quam horizontalis linea abſcindit, inuerſis ta-
<
lb
/>
men omnibus partibus, vt ſæpe diximus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19238
"
xml:space
="
preserve
">Vnde in inferiori horologio horæ ante meridiem nu-
<
lb
/>
merandæ erunt à puncto A, verſus C, poſt meridiem verò verſus D. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19239
"
xml:space
="
preserve
">Tranſibunt autem ſigna a-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0301-02
"
xlink:href
="
note-0301-02a
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
ſcendentia, ſi in deſcriptione error non fuerit commiſſus, per ea puncta lineæ horizontalis, in
<
lb
/>
quibus paralleli per initia ſignorum ducti eam interſecant, cuiuſmodi ſunt puncta F, G, H, I, K, L,
<
lb
/>
vt perſpicuum eſt ex ijs, quæ in verticali horologio tradidimus propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19240
"
xml:space
="
preserve
">21. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19241
"
xml:space
="
preserve
">huius libri. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19242
"
xml:space
="
preserve
">Quæ qui-
<
lb
/>
dem puncta inuenientur quoqne hac ratione, etiam ſi paralleli ſignorum non deſcribantur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19243
"
xml:space
="
preserve
">Ex
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0301-03
"
xlink:href
="
note-0301-03a
"
xml:space
="
preserve
">Inuentio pun-
<
lb
/>
ctorum in li-
<
lb
/>
nea horizonta-
<
lb
/>
li, per quę ſigna
<
lb
/>
aſcendentia du
<
lb
/>
cenda ſunt.</
note
>
centro E, ducantur lineæ occultæ terminantes in vtroque tropico arcus ſemidiurnos, ſignorum
<
lb
/>
quidem borealium in ſuperiori horologio, auſtralium verò in inferiori, prout in tabella 5. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19244
"
xml:space
="
preserve
">propoſ.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19245
"
xml:space
="
preserve
">9. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19246
"
xml:space
="
preserve
">huius libri continentur; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19247
"
xml:space
="
preserve
">ita tamen, vt arcus ſemidiurni ſignorum borealium ſupputentur à B,
<
lb
/>
vtrinque in tropico ♋, auſtralium verò ab A, vtrinque in tropico ♑. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19248
"
xml:space
="
preserve
">Hæ etenim lineæ ſecabunt
<
lb
/>
lineam horizontalem in dictis punctis.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19249
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19250
"
xml:space
="
preserve
">EADEM puncta reperiemus ex vltima figura propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19251
"
xml:space
="
preserve
">21. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19252
"
xml:space
="
preserve
">huius libri. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19253
"
xml:space
="
preserve
">Si enim in recta E B,
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0301-04
"
xlink:href
="
note-0301-04a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0301-05
"
xlink:href
="
note-0301-05a
"
xml:space
="
preserve
">Alia inuentio
<
lb
/>
corundem pun
<
unsure
/>
<
lb
/>
ctorum.</
note
>
vel E D, illius figuræ accipiatur recta E h, æqualis rectæ l m, in horologio propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19254
"
xml:space
="
preserve
">50. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19255
"
xml:space
="
preserve
">huius lib.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19256
"
xml:space
="
preserve
">per quam in horologio lineam horizontalem deſcripſimus; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19257
"
xml:space
="
preserve
">& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19258
"
xml:space
="
preserve
">per h, ad B D, perpendicularis ex-
<
lb
/>
citetur, erit hæc linea horizontalis in horologio, vt perſpicuum eſt, ſi Horizon A B C D, in horo-
<
lb
/>
logio concipiatur in proprio ſitu, vt nimirum punctum h, ſit in m, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19259
"
xml:space
="
preserve
">perpendicularis per h, du-
<
lb
/>
cta fiat eadem quæ horizontalis per m, ducta; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19260
"
xml:space
="
preserve
">ac proinde centrum E, figuræ propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19261
"
xml:space
="
preserve
">21. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19262
"
xml:space
="
preserve
">huius li-
<
lb
/>
bri cum centro mundi, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19263
"
xml:space
="
preserve
">vertice ſtyli coniungatur, propter æqualitatẽ rectarum E h, l m. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19264
"
xml:space
="
preserve
">Itaque ſi
<
lb
/>
interualla perpendicularis lineæ per h, ductæ, inter h, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19265
"
xml:space
="
preserve
">puncta, in quibus à radiis ex E, proceden
<
lb
/>
tibus ſecatur, in horizontalem lineam ex m, transferantur, habebuntur eadem puncta, vt prius.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19266
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19267
"
xml:space
="
preserve
">RVRSVM, ſi ex tabella 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19268
"
xml:space
="
preserve
">propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19269
"
xml:space
="
preserve
">9. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19270
"
xml:space
="
preserve
">huius libri ſumantur declinationes mediationum cæ-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0301-06
"
xlink:href
="
note-0301-06a
"
xml:space
="
preserve
">Alia deſcriptio
<
lb
/>
ſignorum aſcẽ-
<
lb
/>
dentium in eo
<
lb
/>
dem horologio
<
lb
/>
æquinoctiali P
<
unsure
/>
<
lb
/>
mediationes cę
<
lb
/>
li, & angulos
<
lb
/>
tetræ.</
note
>
li, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19271
"
xml:space
="
preserve
">angulorum terræ, earumq́; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19272
"
xml:space
="
preserve
">puncta inueniantur in linea meridiana, per quæ ſcilicet paralleli
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0301-07
"
xlink:href
="
note-0301-07a
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
illarum declinationum tranſeunt, ſecundum doctrinam propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19273
"
xml:space
="
preserve
">50. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19274
"
xml:space
="
preserve
">huius libri, tranſibunt quoque
<
lb
/>
ſigna aſcendentia per ea puncta, ſi erratum non fuerit in eorum deſcriptione. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19275
"
xml:space
="
preserve
">In ſuperiori quidem
<
lb
/>
horologio mediationes cæli ſignorum borealiũ continentur in portione lineæ meridianæ ex pun
<
lb
/>
cto E, per B, extenſa, cum hæc horam 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19276
"
xml:space
="
preserve
">meridiei indicet; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19277
"
xml:space
="
preserve
">angulorũ vero terræ in portione reli-
<
lb
/>
qua lineæ meridianæ ex eodem puncto E, per A, educta, quæ nimirum horam 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19278
"
xml:space
="
preserve
">mediæ noctis
<
lb
/>
monſtrat; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19279
"
xml:space
="
preserve
">adeo vt hæc ſigna ♌, ♐; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19280
"
xml:space
="
preserve
">♍, ♏, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19281
"
xml:space
="
preserve
">♎, tranſeant per puncta inuenta in linea E B, protracta;
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19282
"
xml:space
="
preserve
">quia his ſignis aſcendentibus, mediant cælum puncta Eclipticæ borealia: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19283
"
xml:space
="
preserve
">hæc vero ſigna ♋, ♑, ♊,
<
lb
/>
♒, ♉, ♓, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19284
"
xml:space
="
preserve
">♈, ducantur per puncta inuenta in recta E A, producta, quòd, his ſignis orientibus,
<
lb
/>
cõſtituantur in angulo terræ puncta eclipticæ borealia, vt ex dicta tabella 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19285
"
xml:space
="
preserve
">apparet. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19286
"
xml:space
="
preserve
">In horologio
<
lb
/>
vero inferiori mediationes cæli ſignorum auſtralium continentur in linea meridiana E A, produ-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0301-08
"
xlink:href
="
note-0301-08a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
cta, angulorum autem terræ in linea mediæ noctis E B, protracta; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19287
"
xml:space
="
preserve
">ita vt hæc ſigna ♋, ♑, ♊, ♒,
<
lb
/>
♉, ♓, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19288
"
xml:space
="
preserve
">♈, incedant per puncta reperta incta E A, proptetea quòd, hiſce ſignis aſcendentibus,
<
lb
/>
in medio cæli reperiantur puncta eclipticæ auſtralia; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19289
"
xml:space
="
preserve
">hæc autem ſigna ♌, ♐, ♍, ♏, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19290
"
xml:space
="
preserve
">♎, tranſeant
<
lb
/>
per puncta inuenta in recta E B, protracta; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19291
"
xml:space
="
preserve
">Nam illis orientibus, puncta Eclipticæ auſtralia in an-
<
lb
/>
gulo terræ exiſtunt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19292
"
xml:space
="
preserve
">Perſpicuum autem eſt, in ſuperiori horologio deſcribi tantum poſſe declina-
<
lb
/>
tiones boreales, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19293
"
xml:space
="
preserve
">auſtrales in inferiori.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19294
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
note
position
="
right
"
xml:space
="
preserve
">Alia defcriptio
<
lb
/>
ſignorũ aſcen-
<
lb
/>
dentium in ho
<
lb
/>
rologio æquino
<
lb
/>
ctiali, per pun-
<
lb
/>
cta Eclipticæ in
<
lb
/>
linea horæ 6. à
<
lb
/>
mer. uel med.
<
lb
/>
noc. exiſtentia,
<
lb
/>
cũ ſignorũ prin
<
lb
/>
cipia oriuntur.</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19295
"
xml:space
="
preserve
">POSTREMO, ſi ex tabella 7. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19296
"
xml:space
="
preserve
">ciuſdem propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19297
"
xml:space
="
preserve
">9. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19298
"
xml:space
="
preserve
">huius lib accipiantur declinationes pun-
<
lb
/>
ctorum Eclipticæ borealium in linea horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19299
"
xml:space
="
preserve
">ante meridiem, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19300
"
xml:space
="
preserve
">poſt exiſtentium, cum principia
<
lb
/>
ſignorum oriuntut
<
unsure
/>
, eorumq́; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19301
"
xml:space
="
preserve
">puncta in linea horę 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19302
"
xml:space
="
preserve
">ante, vel poſt meridiem inueniantur in horo
<
lb
/>
logio ſuperiori; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19303
"
xml:space
="
preserve
">Itemq́; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19304
"
xml:space
="
preserve
">fiat de declinationibus punctorum Eclipticæ auſtralium in eadem linea
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0301-10
"
xlink:href
="
note-0301-10a
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
exiſtentium in inferiori horologio; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19305
"
xml:space
="
preserve
">tranſibunt eadem ſigna aſcedentia per hæc puncta inuenta in
<
lb
/>
linea horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19306
"
xml:space
="
preserve
">Quocirca ſigna zodiaci aſcendentia in eodem æquinoctiali horologio figurauimus.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19307
"
xml:space
="
preserve
">Quod faciendum erat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19308
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div996
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
245
">
<
head
xml:id
="
echoid-head252
"
style
="
it
"
xml:space
="
preserve
">SCHOLIVM.</
head
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s19309
"
xml:space
="
preserve
">SIGNA Zodiaci aſcendentia cum Andrea Schonero ita depingemus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19310
"
xml:space
="
preserve
">In prima figura ſcholij
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0301-11
"
xlink:href
="
note-0301-11a
"
xml:space
="
preserve
">Qua ratione ſe
<
lb
/>
c
<
unsure
/>
ũdum praxim
<
unsure
/>
<
lb
/>
Andreæ Scho-
<
lb
/>
neri eadem ſi-
<
lb
/>
gna aſcenden-
<
lb
/>
tia in horolo-
<
lb
/>
gio æquinoctia
<
lb
/>
li delincentu@.</
note
>
propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19311
"
xml:space
="
preserve
">9. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19312
"
xml:space
="
preserve
">huius libri in recta E B, accipiatur recta E β, æqualis portioni meridianæ lineæ E M, inter
<
lb
/>
centrum horologij, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19313
"
xml:space
="
preserve
">lineam horizontalem interiectæ in ſigura propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19314
"
xml:space
="
preserve
">50. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19315
"
xml:space
="
preserve
">huius libri, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19316
"
xml:space
="
preserve
">per β, ipſi
<
lb
/>
A C, parallela agatur, ita vt centro E, illius figuræ in puncto m, collocato in horologio, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19317
"
xml:space
="
preserve
">puncto β, in
<
lb
/>
centro E, parallela per β, ducta congruat lineæ horæ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s19318
"
xml:space
="
preserve
">ſecabit hæc par allela per β, ducta rectas </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>