Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
311
(295)
312
(296)
313
(297)
314
(298)
315
(299)
316
(300)
317
(301)
318
(302)
319
(303)
320
(304)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(304)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div1046
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
255
">
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s20498
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
304
"
file
="
0320
"
n
="
320
"
rhead
="
GNOMONICES
"/>
ris; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20499
"
xml:space
="
preserve
">ſine enim hac nullo modo haberi poteſt in recta R S, punctum S, vt patet: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20500
"
xml:space
="
preserve
">accidit autem aliquando,
<
lb
/>
vt ęgrè hora hęc abſque errore duci poſſit, propterea quòd perpendicularis F α, nonnunquam in remotiſ-
<
lb
/>
ſimum punctum rectę A B, incidit; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20501
"
xml:space
="
preserve
">quod quidem tum euenit, cum valdè exigua eſt declinatio plani horo-
<
lb
/>
logij à Verticali circulo, ac proinde linea declinationis E F, prope à recta C D, abeſt, vt manifeſtum eſt;
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20502
"
xml:space
="
preserve
">
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-01
"
xlink:href
="
note-0320-01a
"
xml:space
="
preserve
">Quo pacto li-
<
lb
/>
nea horæ 6. du-
<
lb
/>
ci queat in pla-
<
lb
/>
nis parũ à Ver-
<
lb
/>
ticali declinan-
<
lb
/>
tibus.</
note
>
docet idem Andreas, quo pacto hora 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20503
"
xml:space
="
preserve
">tum, cum hoc accidit, poſſit deſcribi, etiam ſi recta F α, non ſit
<
lb
/>
ducta. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20504
"
xml:space
="
preserve
">Ita autem rem cum illo exequemur: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20505
"
xml:space
="
preserve
">Ex puncto β, ducatur ad A B, perpendicularis β Z, vel ipſi
<
lb
/>
C D, parallela, quam in Z, ſecet recta C Z, perpendicularis ad C D, parallelaveipſi A B. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20506
"
xml:space
="
preserve
">Deinde in Z,
<
lb
/>
conſtituatur angulus declinationis C Z a, ſupra quidem rectam C Z, ſi planum à meridie declinet, infra
<
lb
/>
verò, ſi à Septentrione; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20507
"
xml:space
="
preserve
">quod intelligendum eſt, ſi punctum β, extiterit in parte oppoſita lineæ declina-
<
lb
/>
tionis E F, vt in nostro exemplo: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20508
"
xml:space
="
preserve
">Nam ſi punctum β, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20509
"
xml:space
="
preserve
">recta E F, ad eaſdem partes rectę C D, exti-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-02
"
xlink:href
="
note-0320-02a
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
terint, conſtituend{us} erit angul{us} declinationis C Z a, infra C Z, in auſtralibus horologijs, ſupra verò in
<
lb
/>
borealibus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20510
"
xml:space
="
preserve
">Sumpta quoque recta Z a, ęquali ipſi Z β, ducatur per punctum a, (quod inueniemus forſi-
<
lb
/>
tan facilius, ſi ex Z, ad interuallum Z β, arcum C a, deſcribamus ſupra rectam C Z, vel infra, vt de an-
<
lb
/>
gulo C Z a, dixim{us}, numerem{us}{q́ue} declinationem plani horologij à puncto C, vſque ad a) recta a b, paral
<
lb
/>
lela ipſi A B, vel perpendicularis ad β Z, ſecans β Z, in b. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20511
"
xml:space
="
preserve
">Nam recta per b, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20512
"
xml:space
="
preserve
">C, puncta educta da-
<
lb
/>
bit horam 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20513
"
xml:space
="
preserve
">optatam.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20514
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
style
="
it
">
<
s
xml:id
="
echoid-s20515
"
xml:space
="
preserve
">QVOD ſi idem horologium declinans à Verticali circulo deſcribendum ſit in dato plano, ad quam-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-03
"
xlink:href
="
note-0320-03a
"
xml:space
="
preserve
">Conſtructio ho
<
lb
/>
rologii declinã
<
lb
/>
tis ad datam
<
lb
/>
ſtyli longitudi-
<
lb
/>
nem, cuius etiã
<
lb
/>
locus datus ſit.</
note
>
cunque ſtyli longitudinem, cuius etiam locus datus ſit, progrediemur hoc artificio. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20516
"
xml:space
="
preserve
">Sit in plano horologij
<
lb
/>
datus loc{us} ſlyli in puncto K, eius{q́ue} longitudo K F. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20517
"
xml:space
="
preserve
">Ducantur per K, locum ſtyli duærectę A B, F D,
<
lb
/>
ſe mutuo ſecantes in K, ad angulos rectos: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20518
"
xml:space
="
preserve
">Vel, ſi planum ſtabile ſit, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20519
"
xml:space
="
preserve
">ad Horizontem rectum, duca-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-04
"
xlink:href
="
note-0320-04a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
tur per K, recta A B, Horizonti ęquidiſtans beneficio libellæ & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20520
"
xml:space
="
preserve
">perpendiculi, quam in K, ad rectos an
<
lb
/>
gulos ſecet D F, quæ ad Horizontem perpendicularis erit, vt demonſtrabim{us}: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20521
"
xml:space
="
preserve
">Vel primo loco ducatur
<
lb
/>
<
figure
xlink:label
="
fig-0320-01
"
xlink:href
="
fig-0320-01a
"
number
="
218
">
<
image
file
="
0320-01
"
xlink:href
="
http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/zogilib?fn=/permanent/library/xxxxxxxx/figures/0320-01
"/>
</
figure
>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-05
"
xlink:href
="
note-0320-05a
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-06
"
xlink:href
="
note-0320-06a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
beneficio perpendiculi ad Horizontem perpendicularis F D, per locum ſtyli K, quam in K, ad rectos an-
<
lb
/>
gulos ſecet A B, quę Horizonti erit ęquidiſtans, immo communis ſectio Horizontis & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20522
"
xml:space
="
preserve
">plani horologii de-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0320-07
"
xlink:href
="
note-0320-07a
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
clinantis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20523
"
xml:space
="
preserve
">quod etiam demonſir abimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20524
"
xml:space
="
preserve
">In F D, autem ſumpta longitudine dati ſtyli K F, ſiuc ſurſum,
<
lb
/>
ſiue deorſum verſus, deſcribatur ex F, vt centro, verſus A B, arcus circuli D H, verſus B, quidem, ſi
<
lb
/>
murus, planumve horologii à meridie in ortum, vel à Septentrione in occaſum declinet; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20525
"
xml:space
="
preserve
">verſus A, vero,
<
lb
/>
ſi deflectat à meridie in occaſum, aut à borea in ertum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20526
"
xml:space
="
preserve
">In hoc vero arcu numer ata declinatione muri
<
lb
/>
D H, (Hanc ponimus continere gr. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20527
"
xml:space
="
preserve
">30. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20528
"
xml:space
="
preserve
">à meridie in ortum, vt antea) ducta{q́ue} recta F H, ſecante ipſam
<
lb
/>
A B, in E, agatur per E, recta C E, ipſi F D, parallela, ſeu ad A B, perpendicularis. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20529
"
xml:space
="
preserve
">Nam C E, erit
<
lb
/>
linea meridiana, ſiue horę 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20530
"
xml:space
="
preserve
">Deinde in arcu H D, ex altera parte rectæ F D, producto ſupputetur cõ-
<
lb
/>
plementum declinationis D N, ducatur{q́ue} recta F N, vel certe ducatur recta F α, ad F E, perpendicu
<
lb
/>
laris ſecans A B, in α Per punctum enim α, ducenda eſt & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20531
"
xml:space
="
preserve
">linea æquinoctialis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20532
"
xml:space
="
preserve
">linea boræ 6. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s20533
"
xml:space
="
preserve
">Sumpta
<
lb
/>
quoque in A B, recta E β, ſiue ad dextram, ſiue ad ſiniſtram meridianæ lineę C E, quę ipſi E F, ęqualis
<
lb
/>
ſit, deſcribatur ex β, verſus C E, arcus circuli ſurſum quidem verſus in horologio declinante à </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>