Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
651
(635)
652
(636)
653
(637)
654
(638)
655
(639)
656
(640)
657
(641)
658
(642)
659
(643)
660
(644)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(637)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div2076
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
528
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41725
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
637
"
file
="
0653
"
n
="
653
"
rhead
="
LIBER OCTAVVS.
"/>
horas à mer. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41726
"
xml:space
="
preserve
">vel med. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41727
"
xml:space
="
preserve
">noc. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41728
"
xml:space
="
preserve
">indicabunt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41729
"
xml:space
="
preserve
">Poteſt etiam prope latus A C, inferioris crucis ſcala lati-
<
lb
/>
tudinum regionum depingi, vt in pręcedenti cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41730
"
xml:space
="
preserve
">docuimus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41731
"
xml:space
="
preserve
">Si enim in medio lateris A L, ſty-
<
lb
/>
lus volubilis annectatur dimidiato lateri A L, æqualis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41732
"
xml:space
="
preserve
">ſtatuatur in ſcala latitudinum regionum
<
lb
/>
ad gradum altitudinis poli, habebit rurſus horologium proprium ſitum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41733
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41734
"
xml:space
="
preserve
">POSSVNT quoque in cruce depingi arcus ſignorum, vt in horologio Meridiano, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41735
"
xml:space
="
preserve
">pola-
<
lb
/>
ri, habita ratione ſtyli F 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41736
"
xml:space
="
preserve
">vel 9 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41737
"
xml:space
="
preserve
">ita vt latus E H, ſit linea æquinoctialis in horologio polari,
<
lb
/>
& </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41738
"
xml:space
="
preserve
">ſigna borealia tendant deorſum verſus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41739
"
xml:space
="
preserve
">auſtralia ſurſum verſus, &</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41740
"
xml:space
="
preserve
">c. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41741
"
xml:space
="
preserve
">Item habita ratione alio-
<
lb
/>
rum laterum brachii G H, E I, tanquàm ſtylorum, ita vt tam latus F K, quàm 9 M, ſit linea æqui-
<
lb
/>
noctialis in Meridiano horologio, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41742
"
xml:space
="
preserve
">ſigna borealia deorſum verſus tendant, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41743
"
xml:space
="
preserve
">auſtralia ſur-
<
lb
/>
ſum verſus, &</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41744
"
xml:space
="
preserve
">c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41745
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div2078
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
529
">
<
head
xml:id
="
echoid-head558
"
style
="
it
"
xml:space
="
preserve
">DE ALIO HOROLOGIO VNIVERSALI IN PLANA
<
lb
/>
ſuperficie deſcripto, & ad quamcunque latitudinem loci, quę
<
lb
/>
complementum maximę declinationis Solis
<
lb
/>
non excedat, accommodato.
<
lb
/>
CAP. III.</
head
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41746
"
xml:space
="
preserve
">IN plano aliquo ductis duabus rectis B C, A D, ſeſe in A, ad angulos rectos ſecantibus, deſcri-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0653-02
"
xlink:href
="
note-0653-02a
"
xml:space
="
preserve
">Deſcriptio alte-
<
lb
/>
rius horologii
<
lb
/>
vniuerſalis in
<
lb
/>
ſuperfieieplana.</
note
>
batur ex centro A, arcus circuli occultus E D F, in quo vtrinque à D, maxima Solis declinatio
<
lb
/>
numeretur vſque ad E, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41747
"
xml:space
="
preserve
">F: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41748
"
xml:space
="
preserve
">ductaq́ue recta E F, ſecante rectam A D, in G, deſcribatur ex G, cen-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0653-03
"
xlink:href
="
note-0653-03a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
tro, interuallo autem G E, vel G F, circulus occultus, quo diuſo in 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41749
"
xml:space
="
preserve
">partes æquales pro 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41750
"
xml:space
="
preserve
">ſignis
<
lb
/>
Zodiaci, vel in plures, pro partibus etiam ſignorum, (Nos eum partiti ſumus in 36. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41751
"
xml:space
="
preserve
">partes, vt quæ-
<
lb
/>
libet comprehendat grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41752
"
xml:space
="
preserve
">10.) </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41753
"
xml:space
="
preserve
">iungantur quælibet bina puncta à recta A D, ęqualiter di-
<
lb
/>
ſtantia lineis rectis occultis ſecantibus arcum E D F, in punctis, ad quæ ſi rectæ ducantur ex A,
<
lb
/>
(quæ tamen vltra rectam E F, produci non debent) deſcripti erunt radij ſignorum Zodia-
<
lb
/>
ci, ita vt A G, ſit radius principii ♈, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41754
"
xml:space
="
preserve
">♎, radii vero verſus E, ſignis borealibus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41755
"
xml:space
="
preserve
">radii ver-
<
lb
/>
ſus F, auſtralibus ſignis tribuantur, vt ſignorum characteres indicant. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41756
"
xml:space
="
preserve
">Si lubet, poterunt
<
lb
/>
prope initia ſignorum, eorumq́ue partes aſcribi dies menſium, in quibus Sol illa puncta Eclipticæ
<
lb
/>
poſſidet, vt in dorſo Aſtrolabij fieri ſolet. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41757
"
xml:space
="
preserve
">In hoc triangulo radiorum Zodiaci accommodandæ
<
lb
/>
erunt latitudines omnium locorum, quæ complementum maximæ declinationis Solis non exce-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0653-04
"
xlink:href
="
note-0653-04a
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
dunt, hoc modo. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41758
"
xml:space
="
preserve
">Ex E, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41759
"
xml:space
="
preserve
">F, ducantur rectæ E O, F L, ipſi A G, parallelę, (quod facile fiet, ſi ſu-
<
lb
/>
mantur A O, A L, rectis G E, G F, æquales) & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41760
"
xml:space
="
preserve
">ex A, circulus deſcribatur occultus B H C, cuius
<
lb
/>
quadrans B H, in grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41761
"
xml:space
="
preserve
">90. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41762
"
xml:space
="
preserve
">diſtribuatur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41763
"
xml:space
="
preserve
">Nos eum partiti ſumus in 18. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41764
"
xml:space
="
preserve
">partes æquales, vt ſingn-
<
lb
/>
læ quinos gradus complectantur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41765
"
xml:space
="
preserve
">Deinde ex A, per puncta diuiſionum rectæ occultæ emiſſæ ſe-
<
lb
/>
cent rectam E O, in punctis, per quę ſi ipſi O L, parallelæ agantur (quod facile fiet, ſi omnia pun-
<
lb
/>
cta rectæ E O, in rectam F L, transferantur) deſcriptæ erunt latitudines locorum, vt figu-
<
lb
/>
ra indicat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41766
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41767
"
xml:space
="
preserve
">POST hæc conſtruendus erit ad rectam F L, alius Zodiacus hac ratione. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41768
"
xml:space
="
preserve
">In circulo B H C,
<
lb
/>
numeretur vtrinque à C, maxima Solis declinatio vſque ad I, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41769
"
xml:space
="
preserve
">K, ductisq́ue rectis A I, A K, ſe-
<
lb
/>
cantibus rectam F L, in duobus punctis, deſcribatur ex L, circa rectam inter duo illa puncta in-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0653-05
"
xlink:href
="
note-0653-05a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
teriectam circulus occultus, quo diuiſo in 12. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41770
"
xml:space
="
preserve
">partes æquales, vel in plures, prout ſigna integra,
<
lb
/>
vel eorum partes deſiderantur, (Nos eum diuiſimus in 24. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41771
"
xml:space
="
preserve
">par tes ęquales, vt quodlibet ſignum
<
lb
/>
bifariam diuidatur) ducantur per quęuis bina puncta à recta A C, æqualiter remota rectæ occul-
<
lb
/>
tæ ſecantes arcum a d b, occulte deſcriptum ex A, tranſeuntemq́ue per puncta illa, vbi recta F L,
<
lb
/>
à rectis A I, A K, ſecatur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41772
"
xml:space
="
preserve
">Nam ſi per puncta huius arcus ex A, rectæ occultæ egrediantut, ſecabi-
<
lb
/>
tur portio rectæ F L, inter rectas A I, A K, comprehenſa in ſigna Zodiaci, ita vt punctum L, prin-
<
lb
/>
cipio ♈, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41773
"
xml:space
="
preserve
">♎, tribuatur, ſigna autem borealia verſus F, progrediantur, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41774
"
xml:space
="
preserve
">auſtralia deorſum ver-
<
lb
/>
ſus, hoc eſt, vt borealia ſigna huius poſterioris Zodiaci propinquiora ſint ſignis auſtrali-
<
lb
/>
bus prioris Zodiaci, quàm auſtralia. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41775
"
xml:space
="
preserve
">Quod ſi poſterior hic Zodiacus ad rectam E O, eſſet de-
<
lb
/>
ſcriptus, tenderent ſigna auſtralia ſurſum verſus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41776
"
xml:space
="
preserve
">borealia deorſum verſus, ita vt auſtralia ſigna
<
lb
/>
huius Zodiaci propinquiora eſſent borealibus ſignis illius Zodiaci, quàm borealia. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41777
"
xml:space
="
preserve
">In conſtru-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0653-06
"
xlink:href
="
note-0653-06a
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
ctione porrò poſterioris huius Zodiaci hallucinatus eſt Orontius, quem ferè omnes @equuntur.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41778
"
xml:space
="
preserve
">
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0653-07
"
xlink:href
="
note-0653-07a
"
xml:space
="
preserve
">Error Orontii.</
note
>
Vult enim rectas ex A, educẽdas eſſe per puncta rectæ F L, in quibus à rectis per bina puncta quæ-
<
lb
/>
uis circuli ex L, deſcripti ſecatur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41779
"
xml:space
="
preserve
">quod omnino falſum eſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41780
"
xml:space
="
preserve
">Ducendę enim ſunt per puncta arcus
<
lb
/>
a d b, vt propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41781
"
xml:space
="
preserve
">1. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41782
"
xml:space
="
preserve
">lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41783
"
xml:space
="
preserve
">1. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41784
"
xml:space
="
preserve
">oſtendimus, quemadmodum & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41785
"
xml:space
="
preserve
">radij ſignorum prioris Zodiaci ducti
<
lb
/>
ſunt per puncta arcus E D F, non autem per puncta rectę E F. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41786
"
xml:space
="
preserve
">Immo ſecum pugnat Orontius,
<
lb
/>
cum dicat, puncta ſignorum in recta F L, ęqualia eſſe debere punctis ſignorum prioris Zodiaci
<
lb
/>
in recta, quæ gradum 45. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41787
"
xml:space
="
preserve
">latitudinis indicat. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41788
"
xml:space
="
preserve
">quod ſecun dum eius deſcriptionem verum eſſe nõ
<
lb
/>
poteſt, niſi rectæ ex A, per puncta arcus a d b, ducantur, &</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41789
"
xml:space
="
preserve
">c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41790
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41791
"
xml:space
="
preserve
">HORAE ita deſcribentur. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41792
"
xml:space
="
preserve
">Ex A, centro ad interuallum A L, vel A O, vel A M, vſque ad li-
<
lb
/>
neam latitudinis grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41793
"
xml:space
="
preserve
">45. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41794
"
xml:space
="
preserve
">(Hæ enim tres rectæ, ſi erratum non eſt, æquales inter ſe erunt) </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>