Clavius, Christoph, Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

List of thumbnails

< >
651
651 (635)
652
652 (636)
653
653 (637)
654
654 (638)
655
655 (639)
656
656 (640)
657
657 (641)
658
658 (642)
659
659 (643)
660
660 (644)
< >
page |< < (637) of 677 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="it" type="free">
        <div xml:id="echoid-div2076" type="section" level="1" n="528">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41725" xml:space="preserve">
              <pb o="637" file="0653" n="653" rhead="LIBER OCTAVVS."/>
            horas à mer. </s>
            <s xml:id="echoid-s41726" xml:space="preserve">vel med. </s>
            <s xml:id="echoid-s41727" xml:space="preserve">noc. </s>
            <s xml:id="echoid-s41728" xml:space="preserve">indicabunt. </s>
            <s xml:id="echoid-s41729" xml:space="preserve">Poteſt etiam prope latus A C, inferioris crucis ſcala lati-
              <lb/>
            tudinum regionum depingi, vt in pręcedenti cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s41730" xml:space="preserve">docuimus. </s>
            <s xml:id="echoid-s41731" xml:space="preserve">Si enim in medio lateris A L, ſty-
              <lb/>
            lus volubilis annectatur dimidiato lateri A L, æqualis, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41732" xml:space="preserve">ſtatuatur in ſcala latitudinum regionum
              <lb/>
            ad gradum altitudinis poli, habebit rurſus horologium proprium ſitum.</s>
            <s xml:id="echoid-s41733" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41734" xml:space="preserve">POSSVNT quoque in cruce depingi arcus ſignorum, vt in horologio Meridiano, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41735" xml:space="preserve">pola-
              <lb/>
            ri, habita ratione ſtyli F 12. </s>
            <s xml:id="echoid-s41736" xml:space="preserve">vel 9 12. </s>
            <s xml:id="echoid-s41737" xml:space="preserve">ita vt latus E H, ſit linea æquinoctialis in horologio polari,
              <lb/>
            & </s>
            <s xml:id="echoid-s41738" xml:space="preserve">ſigna borealia tendant deorſum verſus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41739" xml:space="preserve">auſtralia ſurſum verſus, &</s>
            <s xml:id="echoid-s41740" xml:space="preserve">c. </s>
            <s xml:id="echoid-s41741" xml:space="preserve">Item habita ratione alio-
              <lb/>
            rum laterum brachii G H, E I, tanquàm ſtylorum, ita vt tam latus F K, quàm 9 M, ſit linea æqui-
              <lb/>
            noctialis in Meridiano horologio, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41742" xml:space="preserve">ſigna borealia deorſum verſus tendant, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41743" xml:space="preserve">auſtralia ſur-
              <lb/>
            ſum verſus, &</s>
            <s xml:id="echoid-s41744" xml:space="preserve">c.</s>
            <s xml:id="echoid-s41745" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <note position="left" xml:space="preserve">10</note>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div2078" type="section" level="1" n="529">
          <head xml:id="echoid-head558" style="it" xml:space="preserve">DE ALIO HOROLOGIO VNIVERSALI IN PLANA
            <lb/>
          ſuperficie deſcripto, & ad quamcunque latitudinem loci, quę
            <lb/>
          complementum maximę declinationis Solis
            <lb/>
          non excedat, accommodato.
            <lb/>
          CAP. III.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41746" xml:space="preserve">IN plano aliquo ductis duabus rectis B C, A D, ſeſe in A, ad angulos rectos ſecantibus, deſcri-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0653-02" xlink:href="note-0653-02a" xml:space="preserve">Deſcriptio alte-
                <lb/>
              rius horologii
                <lb/>
              vniuerſalis in
                <lb/>
              ſuperfieieplana.</note>
            batur ex centro A, arcus circuli occultus E D F, in quo vtrinque à D, maxima Solis declinatio
              <lb/>
            numeretur vſque ad E, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41747" xml:space="preserve">F: </s>
            <s xml:id="echoid-s41748" xml:space="preserve">ductaq́ue recta E F, ſecante rectam A D, in G, deſcribatur ex G, cen-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0653-03" xlink:href="note-0653-03a" xml:space="preserve">20</note>
            tro, interuallo autem G E, vel G F, circulus occultus, quo diuſo in 12. </s>
            <s xml:id="echoid-s41749" xml:space="preserve">partes æquales pro 12. </s>
            <s xml:id="echoid-s41750" xml:space="preserve">ſignis
              <lb/>
            Zodiaci, vel in plures, pro partibus etiam ſignorum, (Nos eum partiti ſumus in 36. </s>
            <s xml:id="echoid-s41751" xml:space="preserve">partes, vt quæ-
              <lb/>
            libet comprehendat grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41752" xml:space="preserve">10.) </s>
            <s xml:id="echoid-s41753" xml:space="preserve">iungantur quælibet bina puncta à recta A D, ęqualiter di-
              <lb/>
            ſtantia lineis rectis occultis ſecantibus arcum E D F, in punctis, ad quæ ſi rectæ ducantur ex A,
              <lb/>
            (quæ tamen vltra rectam E F, produci non debent) deſcripti erunt radij ſignorum Zodia-
              <lb/>
            ci, ita vt A G, ſit radius principii ♈, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41754" xml:space="preserve">♎, radii vero verſus E, ſignis borealibus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41755" xml:space="preserve">radii ver-
              <lb/>
            ſus F, auſtralibus ſignis tribuantur, vt ſignorum characteres indicant. </s>
            <s xml:id="echoid-s41756" xml:space="preserve">Si lubet, poterunt
              <lb/>
            prope initia ſignorum, eorumq́ue partes aſcribi dies menſium, in quibus Sol illa puncta Eclipticæ
              <lb/>
            poſſidet, vt in dorſo Aſtrolabij fieri ſolet. </s>
            <s xml:id="echoid-s41757" xml:space="preserve">In hoc triangulo radiorum Zodiaci accommodandæ
              <lb/>
            erunt latitudines omnium locorum, quæ complementum maximæ declinationis Solis non exce-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0653-04" xlink:href="note-0653-04a" xml:space="preserve">30</note>
            dunt, hoc modo. </s>
            <s xml:id="echoid-s41758" xml:space="preserve">Ex E, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41759" xml:space="preserve">F, ducantur rectæ E O, F L, ipſi A G, parallelę, (quod facile fiet, ſi ſu-
              <lb/>
            mantur A O, A L, rectis G E, G F, æquales) & </s>
            <s xml:id="echoid-s41760" xml:space="preserve">ex A, circulus deſcribatur occultus B H C, cuius
              <lb/>
            quadrans B H, in grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41761" xml:space="preserve">90. </s>
            <s xml:id="echoid-s41762" xml:space="preserve">diſtribuatur. </s>
            <s xml:id="echoid-s41763" xml:space="preserve">Nos eum partiti ſumus in 18. </s>
            <s xml:id="echoid-s41764" xml:space="preserve">partes æquales, vt ſingn-
              <lb/>
            læ quinos gradus complectantur. </s>
            <s xml:id="echoid-s41765" xml:space="preserve">Deinde ex A, per puncta diuiſionum rectæ occultæ emiſſæ ſe-
              <lb/>
            cent rectam E O, in punctis, per quę ſi ipſi O L, parallelæ agantur (quod facile fiet, ſi omnia pun-
              <lb/>
            cta rectæ E O, in rectam F L, transferantur) deſcriptæ erunt latitudines locorum, vt figu-
              <lb/>
            ra indicat.</s>
            <s xml:id="echoid-s41766" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41767" xml:space="preserve">POST hæc conſtruendus erit ad rectam F L, alius Zodiacus hac ratione. </s>
            <s xml:id="echoid-s41768" xml:space="preserve">In circulo B H C,
              <lb/>
            numeretur vtrinque à C, maxima Solis declinatio vſque ad I, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41769" xml:space="preserve">K, ductisq́ue rectis A I, A K, ſe-
              <lb/>
            cantibus rectam F L, in duobus punctis, deſcribatur ex L, circa rectam inter duo illa puncta in-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0653-05" xlink:href="note-0653-05a" xml:space="preserve">40</note>
            teriectam circulus occultus, quo diuiſo in 12. </s>
            <s xml:id="echoid-s41770" xml:space="preserve">partes æquales, vel in plures, prout ſigna integra,
              <lb/>
            vel eorum partes deſiderantur, (Nos eum diuiſimus in 24. </s>
            <s xml:id="echoid-s41771" xml:space="preserve">par tes ęquales, vt quodlibet ſignum
              <lb/>
            bifariam diuidatur) ducantur per quęuis bina puncta à recta A C, æqualiter remota rectæ occul-
              <lb/>
            tæ ſecantes arcum a d b, occulte deſcriptum ex A, tranſeuntemq́ue per puncta illa, vbi recta F L,
              <lb/>
            à rectis A I, A K, ſecatur. </s>
            <s xml:id="echoid-s41772" xml:space="preserve">Nam ſi per puncta huius arcus ex A, rectæ occultæ egrediantut, ſecabi-
              <lb/>
            tur portio rectæ F L, inter rectas A I, A K, comprehenſa in ſigna Zodiaci, ita vt punctum L, prin-
              <lb/>
            cipio ♈, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41773" xml:space="preserve">♎, tribuatur, ſigna autem borealia verſus F, progrediantur, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41774" xml:space="preserve">auſtralia deorſum ver-
              <lb/>
            ſus, hoc eſt, vt borealia ſigna huius poſterioris Zodiaci propinquiora ſint ſignis auſtrali-
              <lb/>
            bus prioris Zodiaci, quàm auſtralia. </s>
            <s xml:id="echoid-s41775" xml:space="preserve">Quod ſi poſterior hic Zodiacus ad rectam E O, eſſet de-
              <lb/>
            ſcriptus, tenderent ſigna auſtralia ſurſum verſus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41776" xml:space="preserve">borealia deorſum verſus, ita vt auſtralia ſigna
              <lb/>
            huius Zodiaci propinquiora eſſent borealibus ſignis illius Zodiaci, quàm borealia. </s>
            <s xml:id="echoid-s41777" xml:space="preserve">In conſtru-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0653-06" xlink:href="note-0653-06a" xml:space="preserve">50</note>
            ctione porrò poſterioris huius Zodiaci hallucinatus eſt Orontius, quem ferè omnes @equuntur.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s41778" xml:space="preserve">
              <note position="right" xlink:label="note-0653-07" xlink:href="note-0653-07a" xml:space="preserve">Error Orontii.</note>
            Vult enim rectas ex A, educẽdas eſſe per puncta rectæ F L, in quibus à rectis per bina puncta quæ-
              <lb/>
            uis circuli ex L, deſcripti ſecatur. </s>
            <s xml:id="echoid-s41779" xml:space="preserve">quod omnino falſum eſt. </s>
            <s xml:id="echoid-s41780" xml:space="preserve">Ducendę enim ſunt per puncta arcus
              <lb/>
            a d b, vt propoſ. </s>
            <s xml:id="echoid-s41781" xml:space="preserve">1. </s>
            <s xml:id="echoid-s41782" xml:space="preserve">lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s41783" xml:space="preserve">1. </s>
            <s xml:id="echoid-s41784" xml:space="preserve">oſtendimus, quemadmodum & </s>
            <s xml:id="echoid-s41785" xml:space="preserve">radij ſignorum prioris Zodiaci ducti
              <lb/>
            ſunt per puncta arcus E D F, non autem per puncta rectę E F. </s>
            <s xml:id="echoid-s41786" xml:space="preserve">Immo ſecum pugnat Orontius,
              <lb/>
            cum dicat, puncta ſignorum in recta F L, ęqualia eſſe debere punctis ſignorum prioris Zodiaci
              <lb/>
            in recta, quæ gradum 45. </s>
            <s xml:id="echoid-s41787" xml:space="preserve">latitudinis indicat. </s>
            <s xml:id="echoid-s41788" xml:space="preserve">quod ſecun dum eius deſcriptionem verum eſſe nõ
              <lb/>
            poteſt, niſi rectæ ex A, per puncta arcus a d b, ducantur, &</s>
            <s xml:id="echoid-s41789" xml:space="preserve">c.</s>
            <s xml:id="echoid-s41790" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41791" xml:space="preserve">HORAE ita deſcribentur. </s>
            <s xml:id="echoid-s41792" xml:space="preserve">Ex A, centro ad interuallum A L, vel A O, vel A M, vſque ad li-
              <lb/>
            neam latitudinis grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41793" xml:space="preserve">45. </s>
            <s xml:id="echoid-s41794" xml:space="preserve">(Hæ enim tres rectæ, ſi erratum non eſt, æquales inter ſe erunt) </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>