Clavius, Christoph
,
Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
651
(635)
652
(636)
653
(637)
654
(638)
655
(639)
656
(640)
657
(641)
658
(642)
659
(643)
660
(644)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 677
>
page
|<
<
(640)
of 677
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
it
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div2078
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
529
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41931
"
xml:space
="
preserve
">
<
pb
o
="
640
"
file
="
0656
"
n
="
656
"
rhead
="
GNOMONICES
"/>
ſtrabit, Sole in ſignis auſtralibus exiſtente: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41932
"
xml:space
="
preserve
">niſi portionem inter duos ſemicirculos L M O, X Y Z,
<
lb
/>
comprehenſam excindere velis, (relicto tamen denticulo M Y, ne tabella nimis debilis reddatur)
<
lb
/>
vt vmbra ſtyli interioris appareat in facie exteriori per illam portionem excauatam. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41933
"
xml:space
="
preserve
">Poteri s etiam
<
lb
/>
loco ſtyli vti dioptra in facie exteriori, vt cap. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41934
"
xml:space
="
preserve
">1. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41935
"
xml:space
="
preserve
">diximus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41936
"
xml:space
="
preserve
">Tunc enim ſemper horæ monſtrabun-
<
lb
/>
tur à linea fiducię in exteriori facie, etiamſi Sol in auſtralibus ſignis exiſtat, ſi dioptra circumuol-
<
lb
/>
uatur, donec radius Solis per foramen vnius pinnacidij intrans cadat in lineam foramini oppoſi-
<
lb
/>
tam in altero pinnacidio.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41937
"
xml:space
="
preserve
"/>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div2086
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
530
">
<
head
xml:id
="
echoid-head559
"
style
="
it
"
xml:space
="
preserve
">DE HOROLOGIO HEMISPHAERICO
<
lb
/>
concauo. CAP. IIII.</
head
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">10</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41938
"
xml:space
="
preserve
">SIT hemiſphærium concauum torno accurate fabricatum ex ligno, vel orichalco, vel alia
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0656-02
"
xlink:href
="
note-0656-02a
"
xml:space
="
preserve
">Conſtructio ho
<
lb
/>
rologii hemi-
<
lb
/>
ſphærici conca-
<
lb
/>
ui.</
note
>
materia ſolida & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41939
"
xml:space
="
preserve
">dura, A B C D, quod diligenter, antequam horæ deſcribantur, examinandum
<
lb
/>
erit ſemicirculo ferreo, aut ligneo, cuius ſemidiameter æqualis ſit ſemidiametro orificij A B C D.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41940
"
xml:space
="
preserve
">Si enim ſemicirculus hic concauo hemiſphærio impoſitus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41941
"
xml:space
="
preserve
">circumductus ſuperficiem conca-
<
lb
/>
uam ſemper radat, ita vt nihil emineat, aut depreſſum ſit, dubitandum non erit, hemiſphærium
<
lb
/>
perfecte concauum eſſe. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41942
"
xml:space
="
preserve
">Diuidatur circulus orificii A B C D, beneficio circini, qui crura habeat
<
lb
/>
recurua, in quatuor quadrãtes A B, B C, C D, D A: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41943
"
xml:space
="
preserve
">Et ex A, vel C, tanquã polo, ad interuallũ A B,
<
lb
/>
vel A D, vel C B, vel C D, circulus maximus deſcribatur B E D, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41944
"
xml:space
="
preserve
">eodem interuallo ex polo B, vel
<
lb
/>
<
figure
xlink:label
="
fig-0656-01
"
xlink:href
="
fig-0656-01a
"
number
="
424
">
<
image
file
="
0656-01
"
xlink:href
="
http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/zogilib?fn=/permanent/library/xxxxxxxx/figures/0656-01
"/>
</
figure
>
D, alius circulus maximus
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0656-03
"
xlink:href
="
note-0656-03a
"
xml:space
="
preserve
">20</
note
>
A E C, ſecans priorem in E.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41945
"
xml:space
="
preserve
">Hi duo circuli repreſentan-
<
lb
/>
tur per lineas rectas A C,
<
lb
/>
B D, in noſtra figura, ſeſe
<
lb
/>
ad angulos rectos in centro
<
lb
/>
E, ſecantes. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41946
"
xml:space
="
preserve
">Itaque A B C D,
<
lb
/>
erit Horizon; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41947
"
xml:space
="
preserve
">A E C, ſemi-
<
lb
/>
circulus Meridiani infra Ho
<
lb
/>
rizontẽ; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41948
"
xml:space
="
preserve
">B E D, ſemicircu-
<
lb
/>
lus Verticalis primarij ſub
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0656-04
"
xlink:href
="
note-0656-04a
"
xml:space
="
preserve
">30</
note
>
Horizonte; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41949
"
xml:space
="
preserve
">atque adeo E,
<
lb
/>
Nadir, ſeu punctum Verti-
<
lb
/>
ci oppoſitum. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41950
"
xml:space
="
preserve
">Ponatur au-
<
lb
/>
tem in A, meridies; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41951
"
xml:space
="
preserve
">in C,
<
lb
/>
ſeptentrio; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41952
"
xml:space
="
preserve
">in B, ortus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41953
"
xml:space
="
preserve
">in
<
lb
/>
D, occaſus. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41954
"
xml:space
="
preserve
">Deinde in ſe-
<
lb
/>
micirculo Meridiani AEC,
<
lb
/>
numerata ab A, altitudine
<
lb
/>
poli vſque ad F, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41955
"
xml:space
="
preserve
">ab E, vſq;
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41956
"
xml:space
="
preserve
">ad G, erit F, polus antarcti-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0656-05
"
xlink:href
="
note-0656-05a
"
xml:space
="
preserve
">40</
note
>
cus, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41957
"
xml:space
="
preserve
">G, punctũ, per quod
<
lb
/>
ſub Horizonte Aequator in-
<
lb
/>
cedit. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41958
"
xml:space
="
preserve
">Ex polo autem F, ad
<
lb
/>
interuallum F E, deſcribatur parallelus O E P , per Nadir ductus, qui ſi integer non deſcribitur,
<
lb
/>
(vt in noſtro exemplo, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41959
"
xml:space
="
preserve
">in omni alio loco, vbi altitudo poli ſupra Horizontem minor eſt, quàm
<
lb
/>
grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41960
"
xml:space
="
preserve
">45. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41961
"
xml:space
="
preserve
">Tunc enim ſemper arcus F E, complementi altitudinis poli maior eſt arcu F A. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41962
"
xml:space
="
preserve
">Si vero
<
lb
/>
altitudo poli contineat grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41963
"
xml:space
="
preserve
">45. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41964
"
xml:space
="
preserve
">tanget dictus parallelus Horizontem in A, quia tunc arcus F E,
<
lb
/>
F A, æquales ſunt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41965
"
xml:space
="
preserve
">Si denique altitudo poli ſuperet grad. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41966
"
xml:space
="
preserve
">45. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41967
"
xml:space
="
preserve
">ſecabit idem parallelus Meridianum
<
lb
/>
infra punctum A; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41968
"
xml:space
="
preserve
">quòd maior tunc ſit arcus F A, arcu F E, complementi altitudinis poli, vt patet)
<
lb
/>
ſumendus erit arcus G S, arcui G E, æqualis, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41969
"
xml:space
="
preserve
">ex polo eodem F, ad interuallum F S, portio circu-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0656-06
"
xlink:href
="
note-0656-06a
"
xml:space
="
preserve
">50</
note
>
li deſcribenda Q S R, quæ portio eſt paralleli per verticem loci deſcripti, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41970
"
xml:space
="
preserve
">parallelo O E P, op-
<
lb
/>
poſiti, eſtq́ue æqualis portioni paralleli O E P, quæ deeſt; </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41971
"
xml:space
="
preserve
">propterea quòd, declinationibus G E,
<
lb
/>
G S, æqualibus exiſtentibus, æquales ſint paralleli per E, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41972
"
xml:space
="
preserve
">S, deſcripti, habeantq́ue, ex propoſ. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41973
"
xml:space
="
preserve
">19.
<
lb
/>
</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41974
"
xml:space
="
preserve
">lib. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41975
"
xml:space
="
preserve
">2. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41976
"
xml:space
="
preserve
">Theod. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41977
"
xml:space
="
preserve
">ſegmenta alterna æqualia, nempe ſegmentum Q S R, infra Horizontem, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41978
"
xml:space
="
preserve
">illud,
<
lb
/>
quod parallelo O E P, ſupra Horizontem deeſt. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41979
"
xml:space
="
preserve
">Erunt autem & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41980
"
xml:space
="
preserve
">arcus Horizontis C Q, C R, ar-
<
lb
/>
cubus A O, A P, æquales, propter æquales latitudines ortiuas B P, B R, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41981
"
xml:space
="
preserve
">occiduas D O, D Q. </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41982
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Rurſus ex polo F, ad interuallum quadrantis F G, (Eſt enim F G, arcus compoſitus ex E G, altitu-
<
lb
/>
dine poli, & </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41983
"
xml:space
="
preserve
">ex F E, complemento eiuſdem altitudinis quadrans) vel quadrantis A B, deſcriba-
<
lb
/>
tur ſemicirculus Aequatoris B G D, infra Horizontem tranſiens neceſſario per puncta B, D, vbi
<
lb
/>
Horizontem Verticalis ſecat: </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s41984
"
xml:space
="
preserve
">Supputata quoque vtrinque à G, maxima declinatione Solis vſque
<
lb
/>
ad H, L, deſcribatur ex polo F, ad interuallum F H, portio tropici ♑, infra Horizontem K H </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>