Clavius, Christoph, Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

List of thumbnails

< >
651
651 (635)
652
652 (636)
653
653 (637)
654
654 (638)
655
655 (639)
656
656 (640)
657
657 (641)
658
658 (642)
659
659 (643)
660
660 (644)
< >
page |< < (640) of 677 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="it" type="free">
        <div xml:id="echoid-div2078" type="section" level="1" n="529">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41931" xml:space="preserve">
              <pb o="640" file="0656" n="656" rhead="GNOMONICES"/>
            ſtrabit, Sole in ſignis auſtralibus exiſtente: </s>
            <s xml:id="echoid-s41932" xml:space="preserve">niſi portionem inter duos ſemicirculos L M O, X Y Z,
              <lb/>
            comprehenſam excindere velis, (relicto tamen denticulo M Y, ne tabella nimis debilis reddatur)
              <lb/>
            vt vmbra ſtyli interioris appareat in facie exteriori per illam portionem excauatam. </s>
            <s xml:id="echoid-s41933" xml:space="preserve">Poteri s etiam
              <lb/>
            loco ſtyli vti dioptra in facie exteriori, vt cap. </s>
            <s xml:id="echoid-s41934" xml:space="preserve">1. </s>
            <s xml:id="echoid-s41935" xml:space="preserve">diximus. </s>
            <s xml:id="echoid-s41936" xml:space="preserve">Tunc enim ſemper horæ monſtrabun-
              <lb/>
            tur à linea fiducię in exteriori facie, etiamſi Sol in auſtralibus ſignis exiſtat, ſi dioptra circumuol-
              <lb/>
            uatur, donec radius Solis per foramen vnius pinnacidij intrans cadat in lineam foramini oppoſi-
              <lb/>
            tam in altero pinnacidio.</s>
            <s xml:id="echoid-s41937" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div2086" type="section" level="1" n="530">
          <head xml:id="echoid-head559" style="it" xml:space="preserve">DE HOROLOGIO HEMISPHAERICO
            <lb/>
          concauo. CAP. IIII.</head>
          <note position="left" xml:space="preserve">10</note>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s41938" xml:space="preserve">SIT hemiſphærium concauum torno accurate fabricatum ex ligno, vel orichalco, vel alia
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0656-02" xlink:href="note-0656-02a" xml:space="preserve">Conſtructio ho
                <lb/>
              rologii hemi-
                <lb/>
              ſphærici conca-
                <lb/>
              ui.</note>
            materia ſolida & </s>
            <s xml:id="echoid-s41939" xml:space="preserve">dura, A B C D, quod diligenter, antequam horæ deſcribantur, examinandum
              <lb/>
            erit ſemicirculo ferreo, aut ligneo, cuius ſemidiameter æqualis ſit ſemidiametro orificij A B C D.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s41940" xml:space="preserve">Si enim ſemicirculus hic concauo hemiſphærio impoſitus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41941" xml:space="preserve">circumductus ſuperficiem conca-
              <lb/>
            uam ſemper radat, ita vt nihil emineat, aut depreſſum ſit, dubitandum non erit, hemiſphærium
              <lb/>
            perfecte concauum eſſe. </s>
            <s xml:id="echoid-s41942" xml:space="preserve">Diuidatur circulus orificii A B C D, beneficio circini, qui crura habeat
              <lb/>
            recurua, in quatuor quadrãtes A B, B C, C D, D A: </s>
            <s xml:id="echoid-s41943" xml:space="preserve">Et ex A, vel C, tanquã polo, ad interuallũ A B,
              <lb/>
            vel A D, vel C B, vel C D, circulus maximus deſcribatur B E D, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41944" xml:space="preserve">eodem interuallo ex polo B, vel
              <lb/>
              <figure xlink:label="fig-0656-01" xlink:href="fig-0656-01a" number="424">
                <image file="0656-01" xlink:href="http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/zogilib?fn=/permanent/library/xxxxxxxx/figures/0656-01"/>
              </figure>
            D, alius circulus maximus
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0656-03" xlink:href="note-0656-03a" xml:space="preserve">20</note>
            A E C, ſecans priorem in E.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s41945" xml:space="preserve">Hi duo circuli repreſentan-
              <lb/>
            tur per lineas rectas A C,
              <lb/>
            B D, in noſtra figura, ſeſe
              <lb/>
            ad angulos rectos in centro
              <lb/>
            E, ſecantes. </s>
            <s xml:id="echoid-s41946" xml:space="preserve">Itaque A B C D,
              <lb/>
            erit Horizon; </s>
            <s xml:id="echoid-s41947" xml:space="preserve">A E C, ſemi-
              <lb/>
            circulus Meridiani infra Ho
              <lb/>
            rizontẽ; </s>
            <s xml:id="echoid-s41948" xml:space="preserve">B E D, ſemicircu-
              <lb/>
            lus Verticalis primarij ſub
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0656-04" xlink:href="note-0656-04a" xml:space="preserve">30</note>
            Horizonte; </s>
            <s xml:id="echoid-s41949" xml:space="preserve">atque adeo E,
              <lb/>
            Nadir, ſeu punctum Verti-
              <lb/>
            ci oppoſitum. </s>
            <s xml:id="echoid-s41950" xml:space="preserve">Ponatur au-
              <lb/>
            tem in A, meridies; </s>
            <s xml:id="echoid-s41951" xml:space="preserve">in C,
              <lb/>
            ſeptentrio; </s>
            <s xml:id="echoid-s41952" xml:space="preserve">in B, ortus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41953" xml:space="preserve">in
              <lb/>
            D, occaſus. </s>
            <s xml:id="echoid-s41954" xml:space="preserve">Deinde in ſe-
              <lb/>
            micirculo Meridiani AEC,
              <lb/>
            numerata ab A, altitudine
              <lb/>
            poli vſque ad F, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41955" xml:space="preserve">ab E, vſq;
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s41956" xml:space="preserve">ad G, erit F, polus antarcti-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0656-05" xlink:href="note-0656-05a" xml:space="preserve">40</note>
            cus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41957" xml:space="preserve">G, punctũ, per quod
              <lb/>
            ſub Horizonte Aequator in-
              <lb/>
            cedit. </s>
            <s xml:id="echoid-s41958" xml:space="preserve">Ex polo autem F, ad
              <lb/>
            interuallum F E, deſcribatur parallelus O E P , per Nadir ductus, qui ſi integer non deſcribitur,
              <lb/>
            (vt in noſtro exemplo, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41959" xml:space="preserve">in omni alio loco, vbi altitudo poli ſupra Horizontem minor eſt, quàm
              <lb/>
            grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41960" xml:space="preserve">45. </s>
            <s xml:id="echoid-s41961" xml:space="preserve">Tunc enim ſemper arcus F E, complementi altitudinis poli maior eſt arcu F A. </s>
            <s xml:id="echoid-s41962" xml:space="preserve">Si vero
              <lb/>
            altitudo poli contineat grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41963" xml:space="preserve">45. </s>
            <s xml:id="echoid-s41964" xml:space="preserve">tanget dictus parallelus Horizontem in A, quia tunc arcus F E,
              <lb/>
            F A, æquales ſunt. </s>
            <s xml:id="echoid-s41965" xml:space="preserve">Si denique altitudo poli ſuperet grad. </s>
            <s xml:id="echoid-s41966" xml:space="preserve">45. </s>
            <s xml:id="echoid-s41967" xml:space="preserve">ſecabit idem parallelus Meridianum
              <lb/>
            infra punctum A; </s>
            <s xml:id="echoid-s41968" xml:space="preserve">quòd maior tunc ſit arcus F A, arcu F E, complementi altitudinis poli, vt patet)
              <lb/>
            ſumendus erit arcus G S, arcui G E, æqualis, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41969" xml:space="preserve">ex polo eodem F, ad interuallum F S, portio circu-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0656-06" xlink:href="note-0656-06a" xml:space="preserve">50</note>
            li deſcribenda Q S R, quæ portio eſt paralleli per verticem loci deſcripti, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41970" xml:space="preserve">parallelo O E P, op-
              <lb/>
            poſiti, eſtq́ue æqualis portioni paralleli O E P, quæ deeſt; </s>
            <s xml:id="echoid-s41971" xml:space="preserve">propterea quòd, declinationibus G E,
              <lb/>
            G S, æqualibus exiſtentibus, æquales ſint paralleli per E, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41972" xml:space="preserve">S, deſcripti, habeantq́ue, ex propoſ. </s>
            <s xml:id="echoid-s41973" xml:space="preserve">19.
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s41974" xml:space="preserve">lib. </s>
            <s xml:id="echoid-s41975" xml:space="preserve">2. </s>
            <s xml:id="echoid-s41976" xml:space="preserve">Theod. </s>
            <s xml:id="echoid-s41977" xml:space="preserve">ſegmenta alterna æqualia, nempe ſegmentum Q S R, infra Horizontem, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41978" xml:space="preserve">illud,
              <lb/>
            quod parallelo O E P, ſupra Horizontem deeſt. </s>
            <s xml:id="echoid-s41979" xml:space="preserve">Erunt autem & </s>
            <s xml:id="echoid-s41980" xml:space="preserve">arcus Horizontis C Q, C R, ar-
              <lb/>
            cubus A O, A P, æquales, propter æquales latitudines ortiuas B P, B R, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41981" xml:space="preserve">occiduas D O, D Q. </s>
            <s xml:id="echoid-s41982" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Rurſus ex polo F, ad interuallum quadrantis F G, (Eſt enim F G, arcus compoſitus ex E G, altitu-
              <lb/>
            dine poli, & </s>
            <s xml:id="echoid-s41983" xml:space="preserve">ex F E, complemento eiuſdem altitudinis quadrans) vel quadrantis A B, deſcriba-
              <lb/>
            tur ſemicirculus Aequatoris B G D, infra Horizontem tranſiens neceſſario per puncta B, D, vbi
              <lb/>
            Horizontem Verticalis ſecat: </s>
            <s xml:id="echoid-s41984" xml:space="preserve">Supputata quoque vtrinque à G, maxima declinatione Solis vſque
              <lb/>
            ad H, L, deſcribatur ex polo F, ad interuallum F H, portio tropici ♑, infra Horizontem K H </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>