284260M. VITRUVII P. DE ARCHITECTURA
Habuerat autem mediam contabulationem ſupra trabiculas, ubi ſcorpio-
nes et catapultae collocabantur. Erigebantur et arrectaria duo compacta
pedum XXXV *. craſſitudine ſeſquipedali * latitudine pedum II. con-
juncta capitibus transverſario cardinato tigno, et altero mediano inter du-
os ſcapos cardinato, et Iaminis ferreis religato: quo inſuper collocata e-
rat alternis materies inter ſcapos et transverſarium trajecta, cheloniis et
anconibus firmiter incluſa. In ea materia fuerunt ex torno facti axiculi
duo, e quibus funes alligati retinebant arietem. Supra caput eorum, qui
continebant arietem, collocatum erat pluteum, turriculae ſimilitudine or-
natum, uti ſine periculo duo milites tuto ſtantes proſpicere poſſent, et
renunciare, quas res adverſarii conarentur. Aries autem ejus habuerat
longitudinem pedum CIV. *** latitudine in imo palmipedali ***. craſſitudi-
ne pedali *** contractum a capite in latitudine pes in *** *** craſſitudine
S. *** Is autem aries habuerat de ſerro duro roſtrum, ita uti naves lon-
gae ſolent habere: et ex ipſo roſtro laminae ferreae quatuor circiter pe-
dum XV fixae fuerant in materia. A capite autem ad imam calcem ti-
gni, contenti fuerunt ſunes quatuor, craſſitudine digitorum octo, ita re-
ligati quemadmodum navis malus a puppi ad proram continetur; eique
funes praecinctoriis transverſis erant religati, habentes inter ſe palmipe-
dalia ſpatia. Inſuper coriis crudis totus aries erat involutus. Ex quibus
autem funibus pendebant eorum capita, fuerant ex ferro factae quadru-
plices catenae, et ipſae coriis crudis erant involutae. Item habuerat pro-
jecturam ex tabulis arte compactam et confixam rudentibus majori- bus extentis, per quarum aſperitates non labentibus pedibus facilitr ade
murum perveniebatur. Atque ea machina ſex modis movebatur, progreſ-
ſu, item latere dextra ac ſiniſtra; porrectione non minus in altitudinem
extollebatur, et in imum inclinatione demittebatur. Erigebatur autem
machina in altitudinem ad disjiciendum murum circiter pedes C. Item
1
nes et catapultae collocabantur. Erigebantur et arrectaria duo compacta
pedum XXXV *. craſſitudine ſeſquipedali * latitudine pedum II. con-
juncta capitibus transverſario cardinato tigno, et altero mediano inter du-
os ſcapos cardinato, et Iaminis ferreis religato: quo inſuper collocata e-
rat alternis materies inter ſcapos et transverſarium trajecta, cheloniis et
anconibus firmiter incluſa. In ea materia fuerunt ex torno facti axiculi
duo, e quibus funes alligati retinebant arietem. Supra caput eorum, qui
continebant arietem, collocatum erat pluteum, turriculae ſimilitudine or-
natum, uti ſine periculo duo milites tuto ſtantes proſpicere poſſent, et
renunciare, quas res adverſarii conarentur. Aries autem ejus habuerat
longitudinem pedum CIV. *** latitudine in imo palmipedali ***. craſſitudi-
ne pedali *** contractum a capite in latitudine pes in *** *** craſſitudine
S. *** Is autem aries habuerat de ſerro duro roſtrum, ita uti naves lon-
gae ſolent habere: et ex ipſo roſtro laminae ferreae quatuor circiter pe-
dum XV fixae fuerant in materia. A capite autem ad imam calcem ti-
gni, contenti fuerunt ſunes quatuor, craſſitudine digitorum octo, ita re-
ligati quemadmodum navis malus a puppi ad proram continetur; eique
funes praecinctoriis transverſis erant religati, habentes inter ſe palmipe-
dalia ſpatia. Inſuper coriis crudis totus aries erat involutus. Ex quibus
autem funibus pendebant eorum capita, fuerant ex ferro factae quadru-
plices catenae, et ipſae coriis crudis erant involutae. Item habuerat pro-
jecturam ex tabulis arte compactam et confixam rudentibus majori- bus extentis, per quarum aſperitates non labentibus pedibus facilitr ade
murum perveniebatur. Atque ea machina ſex modis movebatur, progreſ-
ſu, item latere dextra ac ſiniſtra; porrectione non minus in altitudinem
extollebatur, et in imum inclinatione demittebatur. Erigebatur autem
machina in altitudinem ad disjiciendum murum circiter pedes C. Item
1