Alvarus, Thomas, Liber de triplici motu, 1509

Page concordance

< >
Scan Original
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
< >
page |< < of 290 > >|
9
Capitulū tertiū / in quo oſtenditur: et de­
mõſtratur: proportionem irrationalem
eſſe ponendam.
AD demonſtrandum inter a-
liquas magnitudines ꝓportionē irra­
tionalem inueniri: que nullo pacto ſit
ſicut numeri ad numerum.
Suppono primo /  proportio qua-
dratorum ſuperficialium: eſt proportio coſtarum
dublicata.
Hoc eſt ſi inter coſtas duorum quadra­
torum ſuperficialium: ſit aliqua proportio maio-
ris inequalitatis: inter quadrata erit proportio
dupla: ad illã: que eſt inter coſtas ſignatorū qua-
dratorū: vt ſi inter coſtas duorū quadratorū ine-
qualiū ſuperficialiū: fuerit proportio dupla: inter
quadrata erit proportio q̈drupla
Hec ſuppoſitio
clare ꝓbatur: et demõſtratur: inferiꝰ. in tertia ꝑte
tractatu ſecūdo: capitulo .2.
Uideas eã ibi.
Secunda ſuppoſitio. Quadratum
diametri: ſe hꝫ ad q̈dratū coſte in ꝓportiõe dupla
Hoc eſt q̈dratū cuiꝰ q̈libet coſta. eſt eq̈lis diametro
alicuiꝰ q̈drati ſe hꝫ in ꝓportiõe dupla: ad illud q̈-
dratū.
Probat̄̄ hec ſuppoſitio: et ſit vnū q̈dratum
magnū: cuiꝰ latꝰ ſit .d.c. et diameṫ ſit a.c. ſit aliḋ
paruū cū iſto cõicans cuiꝰ coſta ſit .c.f. et diameter
ſit .d.c et diuidat̄̄ q̈dratū maiꝰ: ꝑ duos diametros
in quatuor triãgulos equales: vt ptꝫ in hac figura /
3[Figure 3] quo poſito argr̄ ſic / ma-
gnū q̈dratū ē duplū
ad paruū q̈dratū et
ipſū magnū q̈dratū
eſt quadratū diame­
tri ipſius parui qua­
drati.
vt ptꝫ manife­
ſte / igit̄̄ quadratū di­
ametti: ſe hꝫ ad q̈dra­
tū coſte: in ꝓportiõe
dupla.
Cõſeq̄ntia ptꝫ
cū mīore.
et argr̄ maior. q2 q̈dratū magnū: cõtinet
q̈termedietatē parui q̈drati.
adeq̈te igr̄ ipſū ma-
gnū q̈dratū: cõtinet bis adeq̈te: paruū q̈dratū.
Cõ­
ſequentia ptꝫ ex ſe: et ꝓbat̄̄ añs.
q2 q̈dratū magnū
q̈ter ↄ̨tinet tm̄: ſicut ē triãgulꝰ .d.e.c. / vt ptꝫ.
et ille tri­
angulꝰ eſt medietas parui quadrati: vt manifeſte
ptꝫ in figura.
igit̄̄ magnū quadratū: quater conti-
net adequate: mediante parui / qḋ fuit ꝓbandum.
Terita ſuppoſitio. diametri ad coſtã
eſt ꝓportio: que eſt medietas duple.
Probatur / q2
quadrati diametri ad quadratū coſte eſt ꝓportio
dupla: vt ptꝫ ex ſcḋa ſuppoſitione.
ergo diametri
ad coſtã: eſt ꝓportio ſubdupla ad duplã.
et ꝑ conſe­
quēs medietas duple.
Patet cõſequētia ex prima
ſuppoſitione.
Qm̄ ſemꝑ ꝓportio quadratorū: eſt
dupla ad ꝓportionē coſtaꝝ.
Et ſic ꝓportio coſtaꝝ
eſt medietas ꝓportionis quadratoꝝ.
Cum igitur
proportio quadratoruꝫ fuerit dupla: coſtaꝝ pro-
portio erit medietas duple.
11Numeri
primi.
Quarta ſuppoſitio cuinſlibet ꝓpor­
tionis ſuprapartientis alter primorū numeroruꝫ
eſt impar.
Sunt autē primi numeri alicuius ꝓpor­
tionis: qui in ea ꝓportiõe ſunt numeri: vt tria et .2.
ſunt primi numeri ꝓportionis ſexquialtere: quia
in naturali ſerie numeroruꝫ: inter nullos minores
ꝓportio ſexquialtera inuenit̄̄:
Probatur ſuppoſi­
tio.
q2 ſi non: detur oppoſitū. videlicet /  vter ſit
numerus par.
et arguitur ſic. vter iſtorꝝ eſt nume­
rus par.
ergo ſequitur /  vter illoꝝ eſt medietas /
vt patet ex diffinitione numeri paris: et proportio
medietatū: eſt eadē cū ꝓportione totoꝝ: vt conſtat
et inferius ꝓbabis: igitur illi non erant primi nu-
meri talis ꝓportiõis.
q2 nõ erant minimi illiꝰ pro­
portionis: cū ſue medietates ſint numeri minores
et ꝑ ↄ̨ñs: nõ dediſti ṗmos nūeros: talis ꝓpoſitiõis
Quīta ſuppoſitio. Omne quadratū
numeri īparis: eſt īpar.
Probatur: q2 oē quadra-
tum numeri īparis: eſt ille numerꝰ: qui reſultat ex
ductu numeri īparis: in ſeipſum ſemel.
vt patet ex
ſcḋo arithmetice nichomachi.
ſed oīs numerꝰ: re-
ſultãs ex ductu numeri īparis in ſeipſum: eſt īpar /
igitur oē quadratū numeri īparis: eſt īpar.
Pro-
batur minor: q2 ſi numerꝰ īpar: multiplicetur per
numeꝝ parē immediate precedentē ipſum vt .5. per
4. / tunc reſultaret numerꝰ par: ſed quãdo multipli­
catur per ſeipſum: ſiue dicetur ī ſeipſum ſemel (qḋ­
ideꝫ ē) adhuc illi nūero pari: qui reſultabat ex mul­
tiplicatione numeri paris: immediate preceden-
tis: additur numerꝰ īpar: vt patet intelligenti.
igr̄
totū reſultans: erit nūerꝰ īpar.
Patet cõſequētia:
qm̄ ſi numerꝰ īpar: addatur numero pari: reſulta­
bit numerꝰ īpar.
Exemplū / vt ſi ternariꝰ: multipli­
cetur per numeꝝ parem: īmediate precedentē: puta
binariū: reſultabit numerꝰ par: puta ſenariꝰ.
et ſi
vlteriꝰ addatur numerꝰ teruariꝰ: ſupra ſenariū re­
ſultabit nouenarius: qui eſt numerꝰ īpar reſultãs
ex ductu ternarii in ſeipſum ſemel.
Sexta ſuppoſitio. nullus numerus
impar: eſt duplas ad aliquē numerū.
Probatur:
q2 ſi eſſet duplus ad aliquē numerū: iã ille numerꝰ
eſſet ſua medietas adequate: et ſic diuideret̄̄ in du-
as medietates: et ꝑ cõſequēs nõ eſſet impar.
Hīs iactis ſuppoſitiõibus: ſit prima
cõcluſio.
Nulla ꝓportio diametri ad coſtã: ē mĺti­
plex, aut mĺtiplex ſuꝑparticularis: aut multiplex
ſuprapartiēs.
Probat̄̄ hec cõcluſio: oīs ꝓportio
mĺtiplex, aut mĺtiplex ſuꝑparticĺaris, aut mĺti-
plex ſuprapartiēs eſt dupla aut maior dupla: ſed
nulla ꝓportio diametri ad coſtã: ē dupla aut ma-
ior dupla: igit̄̄ nulla ꝓportio diametri ad coſtam
eſt mĺtiplex: aut mĺtiplex ſuꝑparticularꝪ, aut mĺ-
tiplex ſuprapartiēs.
Ptꝫ ↄ̨ña in ſcḋo ſcḋe et maior
ſimiliter: q2 oīs proportio multiplex: eſt dupla: vĺ
mior: et oīs ꝓportio multiplex ſuperparticularis
aut multiplex ſuprapartiens: eſt maior dupla: vt
patebit ex cſḋa parte: igitur oīs proportio multi­
plex: aut multiplex ſuꝑparticularis: aut mĺtiplex
ſuprapartiens: eſt dupla: vel maior dupla.
Iã ꝓ-
batur minor.
q2 oīs proportio diametri ad coſtã:
eſt medietas duple: ſiue ſubdupla ad duplã (quod
idē eſt) adequate: ergo nulla proportio diametri
ad coſtã: eſt ipſa tota dupla: vel maior dupla
Pa­
tet antecedēs.
ex tertia ſuppoſitione: et probat̄̄ cõ­
ſequētia.
q2 alias medietas eſſet equalis ſuo toti:
vel maior.
quod nõ eſt poſibile: deductis ſophiſta­
rum quiſquiliis.
Secunda concluſio. nulla proportio
diametri ad coſtã: eſt aliqua proportio ſuꝑparti-
cularis.
Probatur: q2 oīs proportio ſuꝑparticu-

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index