Alvarus, Thomas, Liber de triplici motu, 1509

Page concordance

< >
Scan Original
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
< >
page |< < of 290 > >|
    <echo version="1.0">
      <text xml:lang="la">
        <div xml:id="N10132" level="1" n="1" type="body">
          <div xml:id="N10136" level="2" n="1" type="other" type-free="pars">
            <div xml:id="N10B6A" level="3" n="4" type="chapter" type-free="capitulum">
              <p xml:id="N10D7E">
                <s xml:id="N10DFB" xml:space="preserve">
                  <pb chead="Prime partis" file="0012" n="12"/>
                nitū magnꝰ erit exceſſus quo quantitas maior ex­
                  <lb/>
                cedet minorē. </s>
                <s xml:id="N10E05" xml:space="preserve">igitur in infinitū magna erit ꝓpor-
                  <lb/>
                tio quãtitatis maior ad minorē: et per cõſequens
                  <lb/>
                illarū infinitarū proportionū in infinitū magna
                  <lb/>
                erit aliqua: quod fuit probandū. </s>
                <s xml:id="N10E0E" xml:space="preserve">Et ſic patet con-
                  <lb/>
                cluſio. </s>
                <s xml:id="N10E13" xml:space="preserve">¶ Simile correlariū: correlario ṗme cõclu-
                  <lb/>
                ſiõis: hic poteris inferre de gñatione huiuſmodi
                  <lb/>
                proportionū irrationaliū. </s>
                <s xml:id="N10E1A" xml:space="preserve">¶ Plures adieciſſem
                  <lb/>
                cõcluſiones et correlaria: niſi obſtaret hanc mate­
                  <lb/>
                riã ex ſecunda parte in vniuerſum dependere. </s>
                <s xml:id="N10E21" xml:space="preserve">Nec
                  <lb/>
                mirari oportet: ſi plurimū in his duobus capitibꝰ
                  <lb/>
                cõtra morē et ordinē mathematicū: ſequētibꝰ vſus
                  <lb/>
                fuerim. </s>
                <s xml:id="N10E2A" xml:space="preserve">Non em̄ potuit hec materia alio mõ īduci</s>
              </p>
            </div>
            <div xml:id="N10E2D" level="3" n="5" type="chapter" type-free="capitulum">
              <head xml:id="N10E32" xml:space="preserve">Capitulū quintū / in quo agit̄̄ de diuiſione
                <lb/>
              corporis in partes proportionales qua pro­
                <lb/>
              portione rationali quis voluerit.</head>
              <p xml:id="N10E39">
                <s xml:id="N10E3A" xml:space="preserve">QUoniam plerū in materia
                  <lb/>
                triplicis motus occurūt pleri caſus:
                  <lb/>
                in quibus oportet vti multiplici ſpecie
                  <lb/>
                diuiſionis corporis in partes ſuas proportiona­
                  <lb/>
                les variis et diuerſis ꝓportionibus rationalibus
                  <lb/>
                ideo ad vniuerſalē methodū inueniendam ſit.</s>
              </p>
              <p xml:id="N10E47">
                <s xml:id="N10E48" xml:space="preserve">Prīa ſuppõ. </s>
                <s xml:id="N10E4B" xml:space="preserve">Nõ oēs ꝑtes alicuiꝰ cor­
                  <lb/>
                poris ī q̈s idē corpꝰ diuidit̄̄ ↄ̨tinuo ſe hñtes ī eadē
                  <lb/>
                ꝓportiõe: gr̄a exēpli a. ſūt oēs ꝑtes ꝓportionales
                  <lb/>
                eiuſdē corꝑis eadē ꝓportiõe a. </s>
                <s xml:id="N10E54" xml:space="preserve">Probat̄̄ / q2 poſſibi­
                  <lb/>
                le eſt /  vna medietas alicuiꝰ corꝑis diuidat̄̄ in oēs
                  <lb/>
                partes ſuas ꝓportione tripla: et omēs ille partes
                  <lb/>
                ſunt partes illiꝰ corporis totalis. </s>
                <s xml:id="N10E5D" xml:space="preserve">in q̈s idē corpꝰ
                  <lb/>
                diuidit̄̄ hñtes ſe cõtinuo in ꝓportiõe tripla: 2. et tñ
                  <lb/>
                nõ ſunt oēs partes ꝓportionales illius corporis
                  <lb/>
                proportione tripla. </s>
                <s xml:id="N10E66" xml:space="preserve">Et capio in ſuppoſitiõe ly oēs
                  <lb/>
                collectiue in primo loco et in ſecundo.</s>
              </p>
              <p xml:id="N10E6B">
                <s xml:id="N10E6C" xml:space="preserve">Secūda ſuppoſitio. </s>
                <s xml:id="N10E6F" xml:space="preserve">Oēs partes ali­
                  <lb/>
                cuius corporis innuite continue ſe habētes aliq̈
                  <lb/>
                ꝓportione: puta a. et abſoluentes totū corpꝰ: ſunt
                  <lb/>
                oēs partes ꝓportionales eiuſdē corporis propor­
                  <lb/>
                tione a. </s>
                <s xml:id="N10E7A" xml:space="preserve">Et volo dicere /  ſi aliquod corpꝰ diuidat̄̄
                  <lb/>
                in infinitas partes continuo ſe habentes in ꝓpor­
                  <lb/>
                tione a. et abſoluētes totū corpus: ille ſimul ſunt
                  <lb/>
                oēs partes proportionales proportione a. </s>
                <s xml:id="N10E83" xml:space="preserve">Patꝫ
                  <lb/>
                hec ſuppoſitio: q2 ſic diuidere corpus eſt diuidere
                  <lb/>
                ipſū in oēs partes ꝓportionales proportione a.
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N10E8B" xml:space="preserve">Patet hoc ex deſcriptione termini.</s>
              </p>
              <p xml:id="N10E8E">
                <s xml:id="N10E8F" xml:space="preserve">Tertia ſuppoſitio. </s>
                <s xml:id="N10E92" xml:space="preserve">Quãdocun ali­
                  <lb/>
                qua cõtinuo ꝓportionãtur aliqua ꝓportione geo­
                  <lb/>
                metrica: qualis eſt ꝓportio inter proportionata:
                  <lb/>
                talis eſt inter ſuas differētias ſiue exceſſeus: quod
                  <lb/>
                idem eſt: vt q2 .3. ad .4. ſe habet in ꝓportiõe dupla
                  <lb/>
                et ſimiliter .4. ad 2. / et cõtinuo proportionant̄̄ eadē
                  <lb/>
                proportione: ideo differentia ſiue exceſſus inter .8
                  <lb/>
                et .4. ſe habet ad differãtiã ſiue exceſſum inter .4. et
                  <lb/>
                2. in proportiõe dupla. </s>
                <s xml:id="N10EA5" xml:space="preserve">Patet hec ſuppoſitio ex
                  <lb/>
                quīta proprietate proportionalitatis ſiue medie­
                  <lb/>
                tatis geometrice ex ſecūda parte capitulo ſecūdo</s>
              </p>
              <p xml:id="N10EAC">
                <s xml:id="N10EAD" xml:space="preserve">Quarta ſuppoſitio. </s>
                <s xml:id="N10EB0" xml:space="preserve">Si aliquod cor­
                  <lb/>
                pus diuidatur in infinitas partes: et deperdendo
                  <lb/>
                primã illarū perdit aliquã ꝓportionē puta a. / hoc
                  <lb/>
                eſt efficitur in a. ꝓportione minꝰ: et ꝑdendo ſcḋam
                  <lb/>
                poſt primã iterum efficitur in a. minus: et ꝑdendo
                  <lb/>
                tertiam poſt ſecūdã iterum efficitur in a. minus. </s>
                <s xml:id="N10EBD" xml:space="preserve">et
                  <lb/>
                ſic conſequenter ille partes ſunt oēs partes ꝓpor­
                  <lb/>
                tionales illius corporis ꝓportione a. / ſi vero ꝑden­
                  <lb/>
                do primã illarū non perdit vnam proportionē a. /
                  <cb chead="Capitulum quintū."/>
                et ꝑdendo ſecundã poſt primã: vnã alteram, ꝑden-
                  <lb/>
                do tertiã poſt ſecundã vnã alteram ꝓportionē a. /
                  <lb/>
                et ſic cõſequenter: tales partes nõ ſunt oēs partes
                  <lb/>
                ꝓportionales talis corporis ꝓportione a. </s>
                <s xml:id="N10ECF" xml:space="preserve">Pro-
                  <lb/>
                batur prima pars / q2 ſi nõ: detur oppoſitū: videli­
                  <lb/>
                cet /  aliquod corpus diuiditur in aliquas partes
                  <lb/>
                iufinitas: et ꝑdēdo primã illarum ꝑdit ꝓportionē
                  <lb/>
                a. etc̈. et tamen nõ ſunt ille oēs partes ꝓportiona-
                  <lb/>
                les illius corporis ꝓportiõe a. et ſic tale corpus b. /
                  <lb/>
                et arguitur ſic / b. eſt diuiſum in infinitas partes: et
                  <lb/>
                ꝑdendo primã illarū in prima parte ꝓportionali
                  <lb/>
                hore exempli gratia: in fine illius partis eſt in a.
                  <lb/>
                ꝓportiõe minꝰ: et ꝑdendo ſecundã partē in ſecūda
                  <lb/>
                parte ꝓportionali tēporis: iterum efficitur in fine
                  <lb/>
                eiuſdem partis in a. proportione minꝰ quaꝫ erat
                  <lb/>
                in principio eiuſdē partis: et in tertia parte ꝓpor­
                  <lb/>
                tionali ꝑdēdo terntiã ip̄m efficitur minꝰ / quã erat
                  <lb/>
                in principio eiuſdē ꝑtis in a. ꝓportione: et ſic con­
                  <lb/>
                ſequēter. </s>
                <s xml:id="N10EF0" xml:space="preserve">igitur in partibus ꝓportionabilibꝰ illiꝰ
                  <lb/>
                hore ſunt infinita corpora cõtinuo ſe habentia in
                  <lb/>
                ꝓportione a. </s>
                <s xml:id="N10EF7" xml:space="preserve">Patet / q2 corpus qḋ eſt in principio
                  <lb/>
                p̄me partis ꝓportionalis: ſe habet in ꝓportione
                  <lb/>
                a. ad illud quod eſt in prīcipio ſecunde et illud qḋ
                  <lb/>
                eſt in p̄ncipio ſecunde ſe habet in ꝓportione a. ad
                  <lb/>
                illud quod eſt in principio tertie: et ſic cõſequēter /
                  <lb/>
                igitur illa infinta corpora continuo ſe habet in
                  <lb/>
                ꝓportiõe a. / et ex cõſequēti ſequit̄̄ /  exceſſus inter
                  <lb/>
                illa corpora cõtinuo ſe habēt in ꝓportiõe a. / puta
                  <lb/>
                exceſſus quo corpus in p̄ncipio ṗme partis ꝓpor­
                  <lb/>
                tionalis excedit corpus in p̄ncipio ſecunde: ſe ha­
                  <lb/>
                bet in ꝓportione a. / ad exceſſum quo corpus in p̄n­
                  <lb/>
                cipio ſecūde excedit corpus in p̄ncipio tertie: et ſic
                  <lb/>
                cõſequēter. </s>
                <s xml:id="N10F12" xml:space="preserve">Patet hec cõſequētia ex p̄cedenti ſup­
                  <lb/>
                poſitione: et illi exceſſus ſunt ille partes que deper­
                  <lb/>
                dūtur in partibus ꝓportionalibus tēporis: ergo
                  <lb/>
                ille ꝑtes que deꝑduntur in illis partibus propor-
                  <lb/>
                tionalibus tēporis ſe habent cõtinuo in ꝓportõe
                  <lb/>
                a. </s>
                <s xml:id="N10F1F" xml:space="preserve">Conſequētia patet: et ꝓbatur antecedens: quia
                  <lb/>
                corpus in principio p̄me partis ꝓportionalis tē-
                  <lb/>
                poris: exedit corpus in principio ſecunde ꝑ illud
                  <lb/>
                quod deꝑdit in ip̄a p̄ma parte ꝓportionali tēpo-
                  <lb/>
                ris: et illud eſt p̄ma illarum partiū in quas diuidi­
                  <lb/>
                tur corpus ex caſu: igitur aſſumptum verum </s>
                <s xml:id="N10F2C" xml:space="preserve">Qm̄
                  <lb/>
                ſic ꝓbabis de quocū alio exceſſu. </s>
                <s xml:id="N10F31" xml:space="preserve">et vltra ille par­
                  <lb/>
                tes in quas diuiditur illud corpus b. ſunt infinite
                  <lb/>
                cõtinuo ſe habentes in ꝓportione a. / et abſoluūt to­
                  <lb/>
                tum corpus: igitur ille ſunt oēs partes ꝓportiona­
                  <lb/>
                les illius corporis ꝓportione a. / quod fuit negatū
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N10F3D" xml:space="preserve">Patet hec conſequentia ex ſecunda ſuppoſitione.
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N10F41" xml:space="preserve">Quod vero ille partes abſoluant totum corpus
                  <lb/>
                patet / quia per deperditionem illarū perditur to­
                  <lb/>
                tum corpus ad nõ quantum: cum deperdat infini­
                  <lb/>
                tam latitudinem proportionis: vt conſtat: igitur.
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N10F4B" xml:space="preserve">Secūda pars patet facile / quia bene ſequitur de-
                  <lb/>
                perdendo illas partes continuo: tale corpus non
                  <lb/>
                continuo efficitur minus in proportione a. / ergo
                  <lb/>
                ſequitur /  non ſunt ibi in tali diminutione infini­
                  <lb/>
                ta corpora continuo ſe habentia in proportione
                  <lb/>
                a. modo ſuperius expoſito: ergo ſequitur /  exceſ­
                  <lb/>
                ſus illorum corporum non continuo ſe habent in
                  <lb/>
                proportione a. </s>
                <s xml:id="N10F5C" xml:space="preserve">Patet conſequentia ex tertia ſup­
                  <lb/>
                poſitione: et illi exceſſus ſunt partes in quas diui­
                  <lb/>
                debatur ipſum corpus b. / igitur ipſe non ſunt par­
                  <lb/>
                tes proportionales corporis b. proportione a. / et
                  <lb/>
                per conſequens de primo ad vltimum ſequitur il­
                  <lb/>
                la ſecunda pars ſuppoſitionis.</s>
              </p>
            </div>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>