Alvarus, Thomas, Liber de triplici motu, 1509

List of thumbnails

< >
31
31
32
32
33
33
34
34
35
35
36
36
37
37
38
38
39
39
40
40
< >
page |< < of 290 > >|
    <echo version="1.0">
      <text xml:lang="la">
        <div xml:id="N10132" level="1" n="1" type="body">
          <div xml:id="N1194D" level="2" n="2" type="other" type-free="pars">
            <div xml:id="N130F7" level="3" n="4" type="chapter" type-free="capitulum">
              <p xml:id="N134E4">
                <s xml:id="N136E3" xml:space="preserve">
                  <pb chead="Secunde partis" file="0036" n="36"/>
                Probatur prima pars: quia ſemper vter extre-
                  <lb/>
                morum acquirit equalē proportionē: igitur con-
                  <lb/>
                tinuo inter ea manet eadem proportio. </s>
                <s xml:id="N136EE" xml:space="preserve">Secunda
                  <lb/>
                pars probatur: quia continuo manet eadem pro-
                  <lb/>
                portio inter medium et tertium continuo etiam
                  <lb/>
                manet eadem roportio que antea erat inter ſecun­
                  <lb/>
                dum et tertium eadem ratione qua inter extrema
                  <lb/>
                manet eadem proportio: igttur continuo illi ter-
                  <lb/>
                mini manent proportionabiles arithmetice.</s>
              </p>
              <p xml:id="N13725">
                <s xml:id="N13726" xml:space="preserve">Patet conſequentia ex precedenti correlario.
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N1372A" xml:space="preserve">Tertia autem ſic probatur: quia ſemper illi ex-
                  <lb/>
                ceſſus cõtinuo manent partes aliquote cõſimilis
                  <lb/>
                denominationis ſuorū numerorū: igitur in ea ꝓ-
                  <lb/>
                portione qua numeri fiunt maiores et illi exceſſus
                  <lb/>
                etiã fiūt maiores: quia ſunt partes aliquote illoꝝ
                  <lb/>
                numerorū eiuſdē denominationis. </s>
                <s xml:id="N13737" xml:space="preserve">Et ſic patet cor­
                  <lb/>
                relariū.
                  <note position="left" xlink:href="note-0036-01a" xlink:label="note-0036-01" xml:id="N13A78" xml:space="preserve">4. correĺ
                    <lb/>
                  Calcu. in
                    <lb/>
                  prīcipio
                    <lb/>
                  de ītē. ele.</note>
                </s>
                <s xml:id="N13741" xml:space="preserve">¶ Sequitur quarto:  ſi ſint tres termini
                  <lb/>
                arithmetice ꝓportionabiles: et ſtante maximo il-
                  <lb/>
                lorū īuariato deſcreſcat minimus illoꝝ ſucceſſiue:
                  <lb/>
                ita  cõtinue illi tres maneant arithmetice ꝓpor-
                  <lb/>
                tionabiles: neceſſe eſt mediū in duplo tardius cõ-
                  <lb/>
                tinuo decreſcere minimo: neceſſe quo eſt ꝓporti-
                  <lb/>
                onē extremi ad extremū continuo augeri: vt datis
                  <lb/>
                his tribus terminis .12.8.4. et ſtantibus .12. decre­
                  <lb/>
                ſcant .4. perdendo binariū: ſi illi tres termini de-
                  <lb/>
                beant cõtinuo manere arithmetice ꝓportionabi-
                  <lb/>
                les: neceſſe eſt numerū mediū perdere vnitatē: et ſic
                  <lb/>
                manebunt arithmetice ꝓportiõabiles. </s>
                <s xml:id="N1375A" xml:space="preserve">Manebūt
                  <lb/>
                em̄ .12.7.2. et manebit maior ꝓportio quã erat an­
                  <lb/>
                tea inter extrema. </s>
                <s xml:id="N13761" xml:space="preserve">Probatur / et ſint a.b.c. tres ter-
                  <lb/>
                mini arithmetice ꝓportionabiles a. maximus c.
                  <lb/>
                vero minimus: et perdat c. vnã partē ſui que ſit d.
                  <lb/>
                et medietas d. ſit e. / et tunc dico /  cum c. perdit d.b.
                  <lb/>
                perdit e. adequate. </s>
                <s xml:id="N1376C" xml:space="preserve">Quod ſic ꝓbatur: quoniã illi
                  <lb/>
                tres termini cõtinuo manēt ꝓportiõabiles arith-
                  <lb/>
                metice: igitur medium inter extrema eſt medietas
                  <lb/>
                aggregati et extremis vt ex ſuperioribus conſtat:
                  <lb/>
                ſed facta tali diminutiõe aggregatū ex extremis
                  <lb/>
                eſt minus per d. latitudinē quã antea: quia illam
                  <lb/>
                perdit adequate: igitur medietas illius aggrega­
                  <lb/>
                ti effecta eſt minor per medietatē illius quod per-
                  <lb/>
                dit totū puta per medietatē ipſiꝰ d: ſed medietas
                  <lb/>
                ipſius d. eſt e. / igitur medietas illius aggregati fa­
                  <lb/>
                cta eſt minor per e. adeq̈te: et illa medietas eſt me-
                  <lb/>
                diū inter illa extrema: igitur medietas inter illa
                  <lb/>
                extrema perdidit e. / quod fuit probandū. </s>
                <s xml:id="N13787" xml:space="preserve">Secūda
                  <lb/>
                vero pars patet ex priori parte decime ſuppoſiti-
                  <lb/>
                onis ſecundi capitis huius: quoniã numerus mi-
                  <lb/>
                nor creſcit ſtante maiore. </s>
                <s xml:id="N13790" xml:space="preserve">Et hec eſt quedã ſuppo-
                  <lb/>
                ſitio quã ponit: et aliter probat calculator in prin­
                  <lb/>
                cipio capituli de intenſione elementi.
                  <note position="left" xlink:href="note-0036-02a" xlink:label="note-0036-02" xml:id="N13A84" xml:space="preserve">5. correĺ.</note>
                </s>
                <s xml:id="N1379C" xml:space="preserve">¶ Sequitur
                  <lb/>
                quinto /  oīs ꝓportio cõponitur ex duabus pro-
                  <lb/>
                tionibus puta maximi termini ad mediū: et medii
                  <lb/>
                ad minimū: et proportio maximi ad mediū minor
                  <lb/>
                eſt quã ſubdupla ad ipſam que eſt extremi ad ex-
                  <lb/>
                tremū: et proportio medii termini ad minimū ma­
                  <lb/>
                ior eſt quam ſubdupla: vt proportio ſexquialtera
                  <lb/>
                que eſt .6. ad .4. cõponitur ex proportione .6. ad .5
                  <lb/>
                et .5. ad .4. et proportio .6. ad .5. minor eſt quã ſub-
                  <lb/>
                dupla: et .5. ad .4. maior eſt quã ſubdupla ad ſex-
                  <lb/>
                quialterã. </s>
                <s xml:id="N137B3" xml:space="preserve">Prima pars huius patet ex concluſiõe /
                  <lb/>
                et ſecūda probatur: quia omne cõpoſitū adequate
                  <lb/>
                ex duobus inequalibus eſt maius quam duplum
                  <lb/>
                ad minus illorum: et minus quam duplum ad ma­
                  <lb/>
                ius illorum / vt patet ex ſexta ſuppoſitione huius
                  <lb/>
                ſed omnis proportio componitur ex duabus pro­
                  <lb/>
                portionibus inequalibus quarum minor eſt ma-
                  <cb chead="Capitulū quartū"/>
                oris extremi ad medium: et maior medii ad mini-
                  <lb/>
                mum extremum: vt patet ex eadem cõcluſione: igi-
                  <lb/>
                tur omnis proportio eſt maior quãdupla ad pro-
                  <lb/>
                portionem que eſt maioris extremi ad medium: et
                  <lb/>
                minor quam dupla ad proportionem quē eſt me-
                  <lb/>
                dii termini ad minimum extremum. </s>
                <s xml:id="N137CF" xml:space="preserve">Patet conſe­
                  <lb/>
                quentia in primo prime: et ſic patet correlarium.
                  <lb/>
                  <note position="right" xlink:href="note-0036-03a" xlink:label="note-0036-03" xml:id="N13A8A" xml:space="preserve">6. correĺ.</note>
                </s>
                <s xml:id="N137DB" xml:space="preserve">¶ Sequitur ſexto:  omnis proportio ſuperpar-
                  <lb/>
                ticularis componitur ex duabus quarum vna eſt
                  <lb/>
                maximi termini ad medium: et alia eſt medii ad mi­
                  <lb/>
                nus extremum: et vtra illarum eſt ſuperparticu-
                  <lb/>
                laris: et proportio medii ad minimum demonina-
                  <lb/>
                tur a parte aliquota denominata a numero du-
                  <lb/>
                plo ad numerū a quo denominatur pars aliquo-
                  <lb/>
                ta a qua denoīatur ꝓportio maximi ad minimū:
                  <lb/>
                et ꝓportio maximi termini ad medium denoīatur
                  <lb/>
                a parte aliquota denominata a numero īmedia-
                  <lb/>
                te ſequente numerum illum duplum: vt proportio
                  <lb/>
                ſexquialtera que eſt .6. ad .4. cõponitur ex duabꝰ
                  <lb/>
                inequalibus / vt dictum eſt: et vtra illarum eſt ſu-
                  <lb/>
                perparticularis. </s>
                <s xml:id="N137F8" xml:space="preserve">Nam proportio .6. ad .5. eſt ſu-
                  <lb/>
                perparticularis et .5. ad .4. ſimiliter: et proportio
                  <lb/>
                que eſt .5. ad .4. denomīatur a quarta que eſt pars
                  <lb/>
                aliquota denominata a numero in duplo maiore
                  <lb/>
                quam ſit numerus a quo denominatur medietas
                  <lb/>
                a qua medietate denominatur ſexquialtera. </s>
                <s xml:id="N13805" xml:space="preserve">De-
                  <lb/>
                nominatur enim medietas a binario, et quarta a
                  <lb/>
                quaternario, et quinta denominatur a quinario
                  <lb/>
                qui eſt numerus ſequens immediate quaternariū
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="N1380F" xml:space="preserve">Probatur prima pars huius ex correlario imme­
                  <lb/>
                diate precedenti: et ſecunda probatur / et quia om-
                  <lb/>
                nis proportio ſuperparticularis reperitur inter
                  <lb/>
                duos numeros immediatos: vt patet ex eius gene­
                  <lb/>
                ratione poſita in prima parte: capio igitur vnam
                  <lb/>
                proportionem ſuperparticularem que ſit f. et du-
                  <lb/>
                os terminos eius in numeris immediatos: puta
                  <lb/>
                a. maiorem: et c. minorem: et tunc dico /  propor-
                  <lb/>
                tio ſuperparticularis inter illos duos numeros
                  <lb/>
                immediatos cõponitur adequate ex duabus pro-
                  <lb/>
                portionibus ſuperparticularibus: ex vna videli-
                  <lb/>
                cet que eſt maximi ad medium: et altera que eſt me­
                  <lb/>
                dii ad extremum. </s>
                <s xml:id="N1382A" xml:space="preserve">Probatur quoniam cum a. et c.
                  <lb/>
                ſunt nnmeri immediati: et a. maior: ſequitur /  a.
                  <lb/>
                excedit c. per vnitatem: dupletur igitur tam c. quã
                  <lb/>
                a. / et manifeſtum eſt /  inter illos duos numeros
                  <lb/>
                duplatos manet eadeꝫ proportio que erat antea
                  <lb/>
                puta f. / vt patet ex correlario decime ſuppoſitio-
                  <lb/>
                nis ſecundi capitis huius: igitur exceſſus maioris
                  <lb/>
                termini. </s>
                <s xml:id="N1383B" xml:space="preserve">ſic duplati ad minorem etiam ſit dupla-
                  <lb/>
                tum erit in duplo maior: vt patet ex tertio corre-
                  <lb/>
                lario huius concluſionis: et antea erat vnitas / er-
                  <lb/>
                go modo eſt dualitas: et per conſequens inter nu­
                  <lb/>
                merum maiorem ipſius proportionis f. et nume-
                  <lb/>
                rum minorem mediat numerus excedens minimū
                  <lb/>
                illorum per vnitatem: et qui exceditur maximo
                  <lb/>
                illorum per vnitatem. </s>
                <s xml:id="N1384C" xml:space="preserve">Patet hec conſequentia /
                  <lb/>
                quia omnis numerus excedens alterum per dua-
                  <lb/>
                litatem diſtat ab eo per vnum numerum tantum
                  <lb/>
                in naturali ſerie numerorum / vt ſatis conſtat: ſit
                  <lb/>
                igitur talis numerus medius b. / et ſequitur /  ma-
                  <lb/>
                ximi termini illius proportionis f. ſuperparticu-
                  <lb/>
                laris date ad ipſum b. eſt proportio ſuperparti-
                  <lb/>
                cularis: et ipſius b. ad minimum extremum eiuſ-
                  <lb/>
                dem proportionis f. eſt etiam proportio ſuper-
                  <lb/>
                particularis: quia illi tres numeri ſunt imme-
                  <lb/>
                diati / igitur illa proportio f. ſuperparticularis </s>
              </p>
            </div>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>