498461Ioan. de Sacro Boſco.
COMMENTARIVS.
Agit iam de paſſionibus quibuſdã planetarũ, videlicet de ſtatione plane-
tarum, directione, & retrogradatione. Dicit itaque, ſi ducantur duæ lineæ re-
ctæ à centro terræ con tingentes epicyclum, una ex parte orientis, altera vero
ex parte occidentis, puncta illa contactus dicuntur ſtationes, punctũ quidem
ex parte orientis, ſtatio prima: ex parte autem occidentis, ſtatio ſecunda. Pla-
neta igitur in alterutra illarũ ſtationum exiſtẽs dicitur ſtationarius, quia tũe
uidetur nobis planeta in ſuo epicyclo quodammodo ſtare, & non mutare lo-
cum in Zodiaco ad motum eius in epicyclo, quoniam tunc uel aſcendit, uel
deſcendit. Quod ſi ſtationem ſimpliciter intelligere uelimus, ita ut intelliga
mus punctũ epicycli, in quo cum planeta exiſtit, talẽ inter ſe proportionem
habent motus eccentrici, & motus epicycli, ut omnino in eodem Zodiaci lo-
co planeta uideatur conſiſtere, fiet hoc paulo infra illa puncta contactus, vt
in Theoricis explicatur. Arcus deinde epicycli, in quit, ſuperior inter duas ſta-
tiones interceptus, dicitur directio planetæ, planetaq́. in eo exiſtens directus
uocatur, quia tunc mouetur ſecũdum ſncceſſionem, & ordinem ſignorũ, hoc
eſt, ab occaſu in ortum, puta ab ♈, in ♉, ex ♉, in ♊, & c. Arcus uero inferior
dicitur retrogradatio, planetaq́. ibi cõſtitutus, nuncupatur retrogradus, quia
incedit tunc contra ſignorum ſucceſſionem, ac ſeriem, id eſt, ab ortu in occa-
ſum, nempe ex ♈, in ♓, ex ♓ in ♒, & c. Quæ omnia intelligenda ſunt in pla-
netis habentibus epicyclũ, excepta Luna, ita ut in Sole, ac Luna hæc locũ nõ
habeant. Nam planetarum epicycli, Luna dempta, mouentur in parte ſupe-
riori ſecundum ſucceſſionem ſignorum, in inferiori autem contra ſignorum
ſeriem. Lunæ autem epicyclus è contrario mouetur contra ſucceſſionẽ ſigno-
rum in parte ſuperiori, ſecundũ vero ſeriem ſignorum in parte inferiori. Vn-
de deberet Luna dici directa, quãdo eſt in inferiori parte epicycli, ꝗa ibi mo-
uetur ſecundum ſeriem ſignorum, retrograda uero in ſuperiori parte eiuſdẽ
collocata. Verũtamen Luna neq; dicitur directa, neq; retrograda, ꝓpter uelo-
11Cur Luna
nõ dicatur
ſtationaria
directa, vel
retrograda. cem motum ipſius in eccentrico. Mouetur. n. Luna ad motum centri epicycli
in ſuo deferẽte uelociſſime ab occaſu in ortum. Vnde dici non poterit ſtatio-
naria, neq; directa, neque retrograda, quia motus cẽtri epicycli in deferente
vincit motũ propriũ epicycli: Dicitur tamen in parte epicycli inferiori conſti-
tuta uelox, & in ſuperiori, tarda, qm̃ ibi geminatur quaſi eius motus ab occaſu
in ortum, hic uero quodammodo retardatur, ut in Theoricis erit perſp@cuũ.
tarum, directione, & retrogradatione. Dicit itaque, ſi ducantur duæ lineæ re-
ctæ à centro terræ con tingentes epicyclum, una ex parte orientis, altera vero
ex parte occidentis, puncta illa contactus dicuntur ſtationes, punctũ quidem
ex parte orientis, ſtatio prima: ex parte autem occidentis, ſtatio ſecunda. Pla-
neta igitur in alterutra illarũ ſtationum exiſtẽs dicitur ſtationarius, quia tũe
uidetur nobis planeta in ſuo epicyclo quodammodo ſtare, & non mutare lo-
cum in Zodiaco ad motum eius in epicyclo, quoniam tunc uel aſcendit, uel
deſcendit. Quod ſi ſtationem ſimpliciter intelligere uelimus, ita ut intelliga
mus punctũ epicycli, in quo cum planeta exiſtit, talẽ inter ſe proportionem
habent motus eccentrici, & motus epicycli, ut omnino in eodem Zodiaci lo-
co planeta uideatur conſiſtere, fiet hoc paulo infra illa puncta contactus, vt
in Theoricis explicatur. Arcus deinde epicycli, in quit, ſuperior inter duas ſta-
tiones interceptus, dicitur directio planetæ, planetaq́. in eo exiſtens directus
uocatur, quia tunc mouetur ſecũdum ſncceſſionem, & ordinem ſignorũ, hoc
eſt, ab occaſu in ortum, puta ab ♈, in ♉, ex ♉, in ♊, & c. Arcus uero inferior
dicitur retrogradatio, planetaq́. ibi cõſtitutus, nuncupatur retrogradus, quia
incedit tunc contra ſignorum ſucceſſionem, ac ſeriem, id eſt, ab ortu in occa-
ſum, nempe ex ♈, in ♓, ex ♓ in ♒, & c. Quæ omnia intelligenda ſunt in pla-
netis habentibus epicyclũ, excepta Luna, ita ut in Sole, ac Luna hæc locũ nõ
habeant. Nam planetarum epicycli, Luna dempta, mouentur in parte ſupe-
riori ſecundum ſucceſſionem ſignorum, in inferiori autem contra ſignorum
ſeriem. Lunæ autem epicyclus è contrario mouetur contra ſucceſſionẽ ſigno-
rum in parte ſuperiori, ſecundũ vero ſeriem ſignorum in parte inferiori. Vn-
de deberet Luna dici directa, quãdo eſt in inferiori parte epicycli, ꝗa ibi mo-
uetur ſecundum ſeriem ſignorum, retrograda uero in ſuperiori parte eiuſdẽ
collocata. Verũtamen Luna neq; dicitur directa, neq; retrograda, ꝓpter uelo-
11Cur Luna
nõ dicatur
ſtationaria
directa, vel
retrograda. cem motum ipſius in eccentrico. Mouetur. n. Luna ad motum centri epicycli
in ſuo deferẽte uelociſſime ab occaſu in ortum. Vnde dici non poterit ſtatio-
naria, neq; directa, neque retrograda, quia motus cẽtri epicycli in deferente
vincit motũ propriũ epicycli: Dicitur tamen in parte epicycli inferiori conſti-
tuta uelox, & in ſuperiori, tarda, qm̃ ibi geminatur quaſi eius motus ab occaſu
in ortum, hic uero quodammodo retardatur, ut in Theoricis erit perſp@cuũ.
DE ECCLIPSI LVN AE
CVM antem ſit Sol maior terra, neceße eſt, quod medietas ſphęrę
22Vmbra ter-
ræ conica. terrę à Sole ſemper illuminentur, & umbra terrę extenſain aere torna-
tilis minuatur in rotunditate, donec deficiat in ſuperficie circuli, ſignorum,
inſepar abilis à Nadir Solis. Eſt autem Nadir Solis, punctus directe op-
33Nadir So-
lis quid. poſitus Soli in Firmamento. Vnde cum in plenilunio Luna fuerit in capi-
te uel in cauda Draconis ſub Nadir Solis, tunc terra interponetur Soli, &
Lunę: Et conus umbrę terrę cadet ſuper corpus Lunę. Vnde cum Luna
lumen non habeat niſi à Sole, in rei ueritate deficit à lumine. Et eſt ecli-
44Eclipſis Lu
næ qñ fia@. pſis generalis in omni terra, ſi ipſa fuerit in capite, uel cauda Draconis
directe: Particularis uero, ſi fuerit prope intra metas determinatas
22Vmbra ter-
ræ conica. terrę à Sole ſemper illuminentur, & umbra terrę extenſain aere torna-
tilis minuatur in rotunditate, donec deficiat in ſuperficie circuli, ſignorum,
inſepar abilis à Nadir Solis. Eſt autem Nadir Solis, punctus directe op-
33Nadir So-
lis quid. poſitus Soli in Firmamento. Vnde cum in plenilunio Luna fuerit in capi-
te uel in cauda Draconis ſub Nadir Solis, tunc terra interponetur Soli, &
Lunę: Et conus umbrę terrę cadet ſuper corpus Lunę. Vnde cum Luna
lumen non habeat niſi à Sole, in rei ueritate deficit à lumine. Et eſt ecli-
44Eclipſis Lu
næ qñ fia@. pſis generalis in omni terra, ſi ipſa fuerit in capite, uel cauda Draconis
directe: Particularis uero, ſi fuerit prope intra metas determinatas