499462Comment in IIII. Cap. Sphæræ
pſi.
Et ſemper in plenilunio, uel circa contingit eclipſis.
Vnde cum non in
11Cur non in
omni pleni
@unio fiat
@clipſis Lu-
@æ. qualibet oppoſitione, hoc eſt, plenilunio, ſit Luna in capite, uel cauda Dra-
conis, aut prope, nec ſuppoſita Nadir Solis, non eſt neceße, in quolibet ple
nilunio Lunam pati eclipſim.
11Cur non in
omni pleni
@unio fiat
@clipſis Lu-
@æ. qualibet oppoſitione, hoc eſt, plenilunio, ſit Luna in capite, uel cauda Dra-
conis, aut prope, nec ſuppoſita Nadir Solis, non eſt neceße, in quolibet ple
nilunio Lunam pati eclipſim.
COMMENTARIVS.
Explicat hic, quonam pacto fiat eclipſis Lunæ, &
cur non patiatur
Luna eclipſim in omni plenilunio. Cum enim Sol ſit multo maior quã terra,
vt in 1. ca. docuimus, neceſſe eſt, ut demõſtrat Vitellio lib. 2. Peſpectiuæ, pro-
poſ. 27. plus medietate terræ à Sole illuminari, & propterea umbrã terræ ſimi
lem eſſe cono, ſeu turbini, cuius uertex a ſuperficie Eclipticæ nunquã recedit
eo quod neq; centrum Solis ab eadẽ deflectat, ſemperq́ue eſt Soli oppoſitus,
cum terra ſit in centro Eclipticæ, nempe totius mundi. Ex quo manifeſtũ eſt
cum fiat pleniluniũ, qñ Sol, ac Luna exiſtunt in gradibus per diametrum op-
poſitis; Luna autẽ nõ ſit ſub Ecliptica, niſi quando fuerit in capite uel cauda
Draconis, ut paulo ante diximus; in eo plenilunio dũtaxat Lunã pati eclipſim
in quo reperietur uel in capite, uel in cauda Draconis. Ita enim fiet, ut Luna
ingrediatur umbrã terræ, impediaturq́; quo minus a Sole illuſtretur. Vnde cũ
ipſa lumen ſuũ a Sole mutuetur, neceſſe eſt, eam tunc deficere: lumineq; de-
ſtitui, eo quòd tunc terra interponitur præciſe inter Solẽ ac Lunã. Tota qui-
dem Luna obſcurabitur in omni terra, ſi ipſa in plenilunio præciſe in capite,
uel cauda Draconis extiterit, quia tota intra umbrã mergetur: Nõ tota uero,
ſi in pleniluino ꝓpe caput uel caudã Draconis reperta fuerit, ita tamẽ, ut um
bra terræ contegat partẽ aliquã Lunæ. Ex his perſpicuũ eſt, cur philoſophi di-
cant, Eclipſim Lunæ eſſe interpoſitionẽ terræ inter Solẽ, atq; Lunã; quia ve-
re in eclipſi Lunæ exiſtit terra in eadẽ diametro, in qua dicti planetæ collocã
tur eo tẽpore, & ſecundũ quã opponũtur. Quoniã vero ut plurimum oppoſi-
tiones luminariũ fiunt, Luna non exiſtẽte in capite, uel cauda Draconis, neq;
ita prope, ut ab umbra poſſit cõtegi, idcirco nõ ſemper cõtingit eclipſis Lunæ
in omni Plenilunio. Debet nãq; Luna eſſe uel ĩ capite, uel in cauda Draconis,
vt eclipſis fiat. Quæ quidem omnia clariora erunt in Theoricis planetarum.
Luna eclipſim in omni plenilunio. Cum enim Sol ſit multo maior quã terra,
vt in 1. ca. docuimus, neceſſe eſt, ut demõſtrat Vitellio lib. 2. Peſpectiuæ, pro-
poſ. 27. plus medietate terræ à Sole illuminari, & propterea umbrã terræ ſimi
lem eſſe cono, ſeu turbini, cuius uertex a ſuperficie Eclipticæ nunquã recedit
eo quod neq; centrum Solis ab eadẽ deflectat, ſemperq́ue eſt Soli oppoſitus,
cum terra ſit in centro Eclipticæ, nempe totius mundi. Ex quo manifeſtũ eſt
cum fiat pleniluniũ, qñ Sol, ac Luna exiſtunt in gradibus per diametrum op-
poſitis; Luna autẽ nõ ſit ſub Ecliptica, niſi quando fuerit in capite uel cauda
Draconis, ut paulo ante diximus; in eo plenilunio dũtaxat Lunã pati eclipſim
in quo reperietur uel in capite, uel in cauda Draconis. Ita enim fiet, ut Luna
ingrediatur umbrã terræ, impediaturq́; quo minus a Sole illuſtretur. Vnde cũ
ipſa lumen ſuũ a Sole mutuetur, neceſſe eſt, eam tunc deficere: lumineq; de-
ſtitui, eo quòd tunc terra interponitur præciſe inter Solẽ ac Lunã. Tota qui-
dem Luna obſcurabitur in omni terra, ſi ipſa in plenilunio præciſe in capite,
uel cauda Draconis extiterit, quia tota intra umbrã mergetur: Nõ tota uero,
ſi in pleniluino ꝓpe caput uel caudã Draconis reperta fuerit, ita tamẽ, ut um
bra terræ contegat partẽ aliquã Lunæ. Ex his perſpicuũ eſt, cur philoſophi di-
cant, Eclipſim Lunæ eſſe interpoſitionẽ terræ inter Solẽ, atq; Lunã; quia ve-
re in eclipſi Lunæ exiſtit terra in eadẽ diametro, in qua dicti planetæ collocã
tur eo tẽpore, & ſecundũ quã opponũtur. Quoniã vero ut plurimum oppoſi-
tiones luminariũ fiunt, Luna non exiſtẽte in capite, uel cauda Draconis, neq;
ita prope, ut ab umbra poſſit cõtegi, idcirco nõ ſemper cõtingit eclipſis Lunæ
in omni Plenilunio. Debet nãq; Luna eſſe uel ĩ capite, uel in cauda Draconis,
vt eclipſis fiat. Quæ quidem omnia clariora erunt in Theoricis planetarum.
DE ECLIPSI SOLIS.
22Eclipſis So-lis quando
fiat.
Cvm autem Luna fuerit in capite, uel caude Draconis, uel prope,
uel intra metas ſupradictas, & in coniunctione cum Sole, tunc corpus
Lunare interponetur inter aſpectum noſtrum, & corpus Solare. Vnde
obumbrabit nobis claritatem Solis, & ita Sol patietur eclipſum, non quia
deficiat lumine, ſed deficit nobis, propter interpoſitum Lunę inter aſpe-
ctum noſtrum, & Solare corpus. Ex his patet, quod non ſempær eſt ecli-
33Eclip ſis Lu
næ fit in re-
ta terra, ſed
Eclipſis So-
lis non. pſis Solis in coniunctione, ſiue in nouilunio. Notandum etiam quod quan
do eſt eclipſis Lunę, eſt eclipſis in omni terra, ſed quando eſt eclipſis So-
lis, nequaquam: Immo in uno climate eſt eclipſis, & in alio non. Quod con-
tingit propter diuerſitatem aſpectus in diuerſis climatibus. Vnde Virgilius
elegantiſſime naturas utriuſque eclipſis ſub compendio tetigit, dicens.
uel intra metas ſupradictas, & in coniunctione cum Sole, tunc corpus
Lunare interponetur inter aſpectum noſtrum, & corpus Solare. Vnde
obumbrabit nobis claritatem Solis, & ita Sol patietur eclipſum, non quia
deficiat lumine, ſed deficit nobis, propter interpoſitum Lunę inter aſpe-
ctum noſtrum, & Solare corpus. Ex his patet, quod non ſempær eſt ecli-
33Eclip ſis Lu
næ fit in re-
ta terra, ſed
Eclipſis So-
lis non. pſis Solis in coniunctione, ſiue in nouilunio. Notandum etiam quod quan
do eſt eclipſis Lunę, eſt eclipſis in omni terra, ſed quando eſt eclipſis So-
lis, nequaquam: Immo in uno climate eſt eclipſis, & in alio non. Quod con-
tingit propter diuerſitatem aſpectus in diuerſis climatibus. Vnde Virgilius
elegantiſſime naturas utriuſque eclipſis ſub compendio tetigit, dicens.
Defectus Lunæ uarios, Solisq́;
labores.
EX prædictis patet quod cum eclipſis Solis eſſet in paſſione