Benedetti, Giovanni Battista de, Io. Baptistae Benedicti ... Diversarvm specvlationvm mathematicarum, et physicarum liber : quarum seriem sequens pagina indicabit ; [annotated and critiqued by Guidobaldo Del Monte]

Table of contents

< >
[3.23. De uer a cauſa .30. quæstionis. CAP. XXIIII.]
[3.24. Deratione .35. & ultimæ quæstionis. CAP. XXV.]
[4. DISPVTATIONES DE QVIBVSDAM PLACITIS ARISTOTELIS.]
[4.1. Qualiter & ubi Ariſtoteles de uelocitate motuum natura-lium localium aliter tractauerit quam nos ſentiamus. CAP.I.]
[4.2. Quædam ſupponenda ut conſtet cur circa uelocit atem motuum natur alium localium ab Ariſtotelis placitis recedamus. CAP. II.]
[4.3. Poſſe uelocitatem alicuius corporis proportionem contrariam in diuerſis medijs habere cum denſitate eorum. CAP. III.]
[4.4. Oſcitanter ab Ariſtotele nonnibil prolatum cap 8. lib. 4 Phyſicorum. CAP. IIII.]
[4.5. Exempla dictorum. CAP.V.]
[4.6. Quod proportiones ponderum eiuſdem corporis in diuerſis medijs pro portiones eorum mediorum denſit atum non ſeruant. Unde ne-ceßariò inæquales proportiones uelocitatum producuntur. CAP. VI.]
[4.7. Corpora grauia aut leuia eiuſdem figur æ et materiæ ſed inæqualis magnitudinis, in ſuis motibus natur alibus uelocit atis, in eo dem medio, proportionem longè diuerſam ſeruatura eße quam Aristoteliuiſum fuerit. CAP. VII.]
[4.8. Quod duo corpor a in æqualia eiuſdem materia in diuerſis medijs eandem uelocitatis proportionem retinebunt. CAP. VIII.]
[4.9. Anrectè Aristoteles diſeruerit de proportionibus mo-tuum in uacuo. CAP. IX.]
[4.10. Quòd in uacuo corpor a eiuſdem materiæ æquali uelocita-te mouerentur. CAP.X.]
[4.11. Corpora licet inæqualia eiuſdem materiæ & figuræ, ſireſiſten-tias habuerint ponderibus proportionales æqualiter mouebuntur. CAP. XI.]
[4.12. Maior hic demonſir atur eſſe proportio ponder is corpor is den ſioris ad pondus minus denſi in medijs dẽſioribus, quam ſit eorundem corporum in medio minus denſo, nec corporum ponder a ſeruare proportionem denſitatis mediorum. CAP. XII.]
[4.13. Longe aliter ueritatem ſe habere quam Aristoteles doceat in fine libri ſeptimi phyſicorum. CAP. XIII.]
[4.14. Quid ſequatur ex ſupradistis. CAP. XIIII.]
[4.15. Numrestè ſenſerit Philoſophus reſistentias proportionales eße cum corporibus mobilibus. CAP. XV.]
[4.16. Fdipſum aliter demonſtr atur. CAP. XVI.]
[4.17. De alio Aristo. lapſu. CAP. XVII.]
[4.18. Quomodo dignoſcatur proportio uelocitatis duorum ſimilium corporum omogeniorum inaqualium. CAP. XVIII.]
[4.19. Quam ſit inanis ab Ariſtotele ſuſcepta demonſtratio quod uacuum non detur. CAP. XIX.]
[4.20. Non ſatis dilucidè Ariſtotelem de loco ratiocinatum fuiße. CAP. XX.]
[4.21. Vtrum bene Aristoteles ſenſerit de infinito. CAP. XXI.]
[4.22. Exagitatur ab Ariſtotele adductatemporis definitio. CAP. XXII.]
[4.23. Motum rectum eſſe continuum, uel dißentiente Ariſtotele. CAP. XXIII.]
[4.24. Idem uir grauisſimus an bene ſenſerit de motibus corporum uiolentis & natur alibus. CAP. XXIIII.]
[4.25. Motum rectum & natur alem non eſſe primo & per ſe quicquid Ariſtoteli uiſum ſit. CAP. XXV.]
[4.26. Omne corpus eſſe in loco proprio graue, ut Aristoteli placuit, non eft admittendum. CAP. XXVI.]
[4.27. Haud admittendam opinionem Principis Peripateticorum de circulo, & ſpbæra. CAP. XXVII.]
< >
page |< < (185) of 445 > >|
DISPVTATIONES.
    <echo version="1.0">
      <text type="book" xml:lang="la">
        <div xml:id="echoid-div7" type="body" level="1" n="1">
          <div xml:id="echoid-div387" type="chapter" level="2" n="4">
            <div xml:id="echoid-div424" type="section" level="3" n="25">
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2213" xml:space="preserve">
                  <pb o="185" rhead="DISPVTATIONES." n="197" file="0197" xlink:href="http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/zogilib?fn=/permanent/library/163127KK/pageimg/0197"/>
                ab co quod fit extra ſuum locum, vbi contra naturam ſuam reperitur. </s>
                <s xml:id="echoid-s2214" xml:space="preserve">Vnde hu-
                  <lb/>
                iuſmodi motus, partim & non omninò, naturalis eft. </s>
                <s xml:id="echoid-s2215" xml:space="preserve">Is autem proprius eſt & natura
                  <lb/>
                lis motus, qui dicti corporis eſſentiam conſeruat. </s>
                <s xml:id="echoid-s2216" xml:space="preserve">hoc autem non præſtat hic rectus,
                  <lb/>
                cum deſtruat, ergò hic motus primò & per ſe naturalis non eft.</s>
              </p>
            </div>
            <div xml:id="echoid-div425" type="section" level="3" n="26">
              <head xml:id="echoid-head293" style="it" xml:space="preserve">Omne corpus eſſe in loco proprio graue, ut Aristoteli placuit,
                <lb/>
              non eft admittendum.</head>
              <head xml:id="echoid-head294" xml:space="preserve">CAP. XXVI.</head>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2217" xml:space="preserve">ARift .4. cap. lib. 4. de cęlo fic ſcribit.</s>
              </p>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2218" xml:space="preserve">Suo enim in loco grauitatem habent omnia præter ignem, fignum cuius eft
                  <lb/>
                vtrem inflatum plus ponderis, quam vacuum habere, & c.</s>
              </p>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2219" xml:space="preserve">Quo in loco, manifeftè indicat ſe caufam nec grauitatis, nec leuitatis corporum
                  <lb/>
                naturalium nofce, quæ eft denfitas auto raritas corporis grauis, aut leuis, maior denſi-
                  <lb/>
                tate, aut raritate medij permeabilis, in quo reperitur.</s>
              </p>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2220" xml:space="preserve">Exemplum
                  <reg norm="qui" type="simple">ꝗ</reg>
                ipſe de vtre inflato proponit, debuiſſet ſaltem ei oculos ad verita-
                  <lb/>
                tem, quæ clarisſimè fulget, inſpiciendum aperire. </s>
                <s xml:id="echoid-s2221" xml:space="preserve">Verisſimum eſt, vtrem inflatum
                  <lb/>
                plus ponderis habere quàm vacuum, aut quando aer in eo non eft per vim inclufus.</s>
              </p>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2222" xml:space="preserve">Ratio autem huius rei eft, quia quando inflatus eft, ea quantitas aeris, in eum
                  <lb/>
                per vim iniecti, minorem occupat locum, quàm ſi eidem liberè vagari permit-
                  <lb/>
                teretur, vnde violenter, quodam modo, con denfata eft, & quia corpus denfum in
                  <lb/>
                minus denfo, femper deſcendit, & minus denſum in magis denſo aſcendit. </s>
                <s xml:id="echoid-s2223" xml:space="preserve">Hanc ob
                  <lb/>
                caufam vter inflatus plenus corpore magis denſo, quàm eft medium quod eum cir-
                  <lb/>
                cundat, deſcendit, non quia aer inaere, aut aqua in aqua fit grauis.</s>
              </p>
            </div>
            <div xml:id="echoid-div426" type="section" level="3" n="27">
              <head xml:id="echoid-head295" style="it" xml:space="preserve">Haud admittendam opinionem Principis Peripateticorum
                <lb/>
              de circulo, & ſpbæra.</head>
              <head xml:id="echoid-head296" xml:space="preserve">CAP. XXVII.</head>
              <p>
                <s xml:id="echoid-s2224" xml:space="preserve">CVm Ariftoteles fenſerit circulum eſſe figurarum ſuperficialium
                  <reg norm="primam" type="context">primã</reg>
                , &
                  <reg norm="ſphae­ ram" type="simple context">ſphę­
                    <lb/>
                  rã</reg>
                eſſe
                  <reg norm="primam" type="context">primã</reg>
                  <reg norm="corporearum" type="context">corporearũ</reg>
                  <reg norm="prope" type="wordlist">ꝑꝑ</reg>
                  <reg norm="earum" type="context">earũ</reg>
                periferias, decipitur. </s>
                <s xml:id="echoid-s2225" xml:space="preserve">Sunt enim vltimæ,
                  <lb/>
                non primæ. </s>
                <s xml:id="echoid-s2226" xml:space="preserve">Sunt quidem (in quò rectè ſentit) perfectè, licet rationem huius rei non
                  <lb/>
                nouerit. </s>
                <s xml:id="echoid-s2227" xml:space="preserve">Nam
                  <reg norm="centrum" type="context">centrũ</reg>
                cuiuſlibet rei, eiuſdem rei
                  <reg norm="principium" type="context">principiũ</reg>
                eft, & eę figurę, quæ ipſum
                  <lb/>
                æqualiter circundant, poſſunt appellari perſectæ, ſiue ſint ſuperficiales, ſiue corpo-
                  <lb/>
                reæ, & ècontrà illæ, quæ contrario modo ſe habent, imperfectæ. </s>
                <s xml:id="echoid-s2228" xml:space="preserve">Quòd autem per-
                  <lb/>
                ſectum eſt, licet natura fit primum, eſt tamen vltimum generatione. </s>
                <s xml:id="echoid-s2229" xml:space="preserve">Sed quando
                  <lb/>
                Ariftoteles duas dictas figuras pronuntiauit primas, vt perfectas, prioritate ſcilicet
                  <lb/>
                ea, quæ oritur à perfectione, verum dixit; </s>
                <s xml:id="echoid-s2230" xml:space="preserve">fed quando de figuris ſuperficialibus lo-
                  <lb/>
                quens, vult circulum effe primum, quia ab vna
                  <reg norm="tantum" type="context">tãtum</reg>
                linea terminetur; </s>
                <s xml:id="echoid-s2231" xml:space="preserve">
                  <reg norm="non" type="context">nõ</reg>
                minus pro
                  <lb/>
                circulo, quam pro oxigonia ſeu elipſi, aut cucurbitali, aut aliis multis figuris ab vna
                  <lb/>
                tantum linea terminatis concludit. </s>
                <s xml:id="echoid-s2232" xml:space="preserve">Neque etiam hæc ratio perfectionem circuli
                  <reg norm="mon" type="context">mõ</reg>
                  <lb/>
                ſtrat, quia aliæ figuræ, à lineis curuis terminatę, eandem conditionem fortiuntur.
                  <lb/>
                </s>
                <s xml:id="echoid-s2233" xml:space="preserve">Circulus ſphę
                  <reg norm="raque" type="simple">raq́;</reg>
                , non ex vno ſolo angulo recto conſtant, vt idem Ariftoteles putat </s>
              </p>
            </div>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>